Bản án 35/2021/HS-ST: Hình sự — TAND tỉnh Nam Định

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? án hình sự — "Nguyễn Đinh Th - phạm tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm (điều 244 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của B…"
Tòa quyết gì? Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Đình Th phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm”;
Căn cứ chính? Điều 51 Bộ luật Hình sự; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng Điều 65 của…; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự

TOÀ ÁN NHÂN DÂN
TỈNH NAM ĐỊNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 35/2021/HS-ST
Ngày: 19-03-2021

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH NAM ĐỊNH

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Nguyễn Đức Cảnh

Hội thẩm nhân dân:

1. Ông Phạm Anh Tuấn

2. Ông Trịnh Bá Sơn

- Thư ký phiên toà: Bà Nguyễn Thị Thảo - Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Nam Định.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định tham gia phiên tòa: Bà Đặng Thanh Nga - Kiểm sát viên

Ngày 19 tháng 3 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 40/2021/TLST-HS ngày 08 tháng 02 năm 2021 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 37/2021/QĐXXST- HS ngày 05 tháng 3 năm 2021 đối với bị cáo:

Họ và tên: Nguyễn Đình Th; tên gọi khác: Nguyễn Văn Th; sinh năm 1967; nơi sinh và nơi cư trú: Xóm 12, xã G, huyện G, tỉnh Nam Định; giới tính: Nam; Quốc tịch: Việt Nam; dân tộc: Kinh; tôn giáo: Không; trình độ học vấn: 7/10; nghề nghiệp: Làm ruộng; con ông Nguyễn Văn S, sinh năm 1937 (đã chết) và bà Phạm Thị L, sinh năm 1938 (đã chết); gia đình có 06 anh chị em, bị cáo là con thứ nhất; có vợ là Nguyễn Thị C, sinh năm 1962; có 05 con, con lớn sinh năm 1982, con nhỏ sinh năm 2002; tiền án, tiền sự: Không; Bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn “Cấm đi khỏi nơi cư trú”. Hiện đang tại ngoại. “Có mặt”

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nguyễn Đình Th sinh sống cùng vợ và con trai là Nguyễn Văn A , sinh năm 2002 bị khuyết tật bẩm sinh (khuyết tật về vận động ở mức độ nặng) tại xóm 12, xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định. Khoảng tháng 12/2018 Th xây dựng chuồng trại tại khuôn viên nhà để kinh doanh chăn nuôi chim trĩ. Khoảng tháng 2/2019 Th lên mạng xã hội Facebook bằng tài khoản Facebook “Nguyễn Đình Th” và đọc được một bài viết rao bán trứng gà lôi trắng của một người sử dụng Facebook (Th không nhớ tài khoản Facebook, không biết tên, tuổi, địa chỉ cụ thể của người bán trứng). Qua tìm hiểu, Th biết được việc nuôi gà lôi trắng sẽ có giá trị kinh tế cao nên Th đã nhắn tin qua ứng dụng Messenger Facebook và hai bên đã thỏa thuận 01 quả trứng gà lôi trắng có giá 200.000 đồng. Th đã gửi 1.400.000 đồng qua xe khách theo địa chỉ do người bán trứng hướng dẫn để mua 07 quả trứng gà lôi trắng. Người bán trứng nhận tiền và gửi trứng gà lôi trắng về khu vực BigC Nam Định theo xe khách cho Th. Th đã nhận được 07 quả trứng gà lôi trắng đựng trong 01 hộp bìa catton rồi mang về nhà ấp và nở được 04 con gà lôi trắng (gồm 02 con trống, 02 con mái), 03 quả còn lại bị hỏng.

Tháng 4/2019 Th cũng thông qua tài khoản Facebook trên, tiếp tục mua thêm 03 chim công loại 1,5 tháng tuổi (01 con trống và 02 con mái) với giá 800.000 đồng/con về nuôi nhốt tại chuồng. Tháng 12/2019 thông qua tài khoản Facebook trên, Th tiếp tục mua thêm 03 chim công loại 1,5 tháng tuổi với giá 1.000.000 đồng/con.

Tháng 4/2020, sau khi mở rộng chuồng chăn nuôi, thông qua mạng xã hội Facebook, Th kết bạn với một người sử dụng Facebook tên là Tiến ở Tiền Giang (Th không nhớ tên tài khoản Facebook của người này, không biết tên, tuổi, địa chỉ cụ thể). Th đã đặt mua của Tiến 06 con chim công trưởng thành với giá 40.000.000 đồng. Sau đó, Th gửi tiền theo hướng dẫn của Tiến, Tiến nhốt công vào 02 chiếc sọt nhựa loại sọt đựng hoa quả, quấn giấy báo, dán băng dính vào đuôi chim công để tránh làm hỏng đuôi và gửi chim công theo xe khách về khu vực BigC Nam Định cho Th. Sau khi nhận được số chim công này, Th mang về nuôi nhốt tại chuồng.

Ngày 13/12/2020 có 02 thanh niên đi ô tô màu trắng (Th không biết tên, tuổi, địa chỉ, số điện thoại và không nhớ biển số xe của hai người này) đến nhà Th hỏi mua 08 con gà lôi trắng, loại gà trống để làm quà biếu và trả giá 9.000.000 đồng/con. Do hám lợi nên Th đồng ý và yêu cầu hai nam thanh niên này phải đặt cọc số tiền là 15.000.000 đồng. Sau đó, Th tìm hiểu qua mạng xã hội Facebook thì biết người sử dụng mạng Facebook có tên “Nguyễn Mạnh Hùng” (Chỉ biết giới thiệu là Hùng ở huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Còn tên, tuổi, địa chỉ cụ thể của người này Th không biết) rao bán gà lôi. Th đã đặt mua của Hùng 06 con gà lôi trắng trống trưởng thành với giá 3.500.000 đồng/con. Sau khi thỏa thuận, Th chuyển cho Hùng 21.000.000 đồng qua xe khách theo chỉ dẫn của Hùng. Hùng đã chuyển cho Th 07 con gà lôi trắng về khu vực BigC Nam Định theo xe khách. (Trong đó Hùng bán cho Th 06 con gà lôi trắng và cho thêm 01 con què). Ngày 18/12/2020 Th đi xe bus lên khu vực BigC Nam Định nhận 03 thùng bìa cát-ton bên trong có 07 gà lôi trắng đều là gà trống rồi mang về nuôi nhốt tại các chuồng nhà mình. Khoảng 9 giờ sáng ngày 19/12/2020 tổ công tác của Phòng Cảnh sát môi trường - Công an tỉnh Nam Định phối hợp cùng Công an xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy đến kiểm tra hành chính tại nhà Th và phát hiện 11 cá thể gà lôi trắng cùng 12 cá thể chim công đang được nuôi nhốt tự phát trong các ô chuồng, không được cơ quan chức năng cấp giấy phép nuôi, nhốt theo quy định của pháp luật. Sau đó tổ công tác đã tiến hành lập biên bản, niêm phong tạm giữ 11 cá thể gà lôi trắng cùng 12 cá thể chim công. Cụ thể thu giữ tại các ô chuồng như sau: Thu giữ tại ô chuồng số 2 gồm 05 con gà lôi trắng (03 con trống, 02 con mái) và 06 con chim công (02 con trống, 04 con mái). Thu giữ tại ô chuồng số 3 gồm 06 con chim công (02 con trống, 04 con mái); Thu giữ tại ô chuồng số 4 gồm 06 con gà lôi trắng, đều là con trống để phục vụ công tác điều tra theo quy định của pháp luật.

Tại bản Kết luận giám định số 944/STTNSV ngày 21/12/2020 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật thuộc Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam xác định:

- 11(mười một) cá thể động vật hoang dã gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nycthemera thuộc nhóm IB, quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý động vật, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

- 12 (mười hai) cá thể chim công Ấn Độ có tên khoa học là Pavo cristatus được ghi nhận trong phụ lục III Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). 12 cá thể trên đều là cá thể trưởng thành (BL14).

Tại bản Kết luận định giá tài sản ngày 21/01/2021 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Nam Định xác định giá trên thị trường đối với chim công Ấn Độ có giá 3.500.000 đồng/con x 12 cá thể = 42.000.000 đồng.

11(mười một) cá thể động vật hoang dã gà lôi trắng và 12 (mười hai) cá thể chim công Ấn Độ đã được phòng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh Nam Định bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội cứu hộ, bảo quản theo quy định.

Tại Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nam Định, Nguyễn Đình Th đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã nêu trên.

Tại Cơ quan cảnh sát điều tra, bà Nguyễn Thị Cam khai: Từ ban đâu đã không đồng ý việc Th xây dựng chuồng trại chăn nuôi chim trĩ nên bà Cam không biết, không tham gia mua, nuôi và chăm sóc, nhốt chim trĩ, gà lôi trắng cũng như chim công tại nhà cùng Th.

Cơ quan cảnh sát điều tra đã tiến hành làm việc với anh Nguyễn Văn An (con trai Th) nhưng do anh An bị thiểu năng trí tuệ, không có nhận thức nên không thể lấy lời khai.

Cáo trạng số 14/CT-VKS ngày 08/02/2021 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định truy tố Nguyễn Đình Th về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015 (BLHS).

Tại phiên toà, bị cáo Nguyễn Đình Th đã thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Bị cáo trình bầy, bản thân là lao động chính trong gia đình, hoàn cảnh gia đình kinh tế khó khăn, con trai bị khuyết tật bẩm sinh dạng nặng, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được cải tạo tại địa phương để có điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con khuyết tật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định trình bầy quan điểm luận tội: Giữ nguyên nội dung cáo trạng và quyết định đã truy tố, sau khi đánh giá tính chất mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, nhân thân bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 2 Điều 244, điểm s, x khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 54, Điều 65 BLHS, xử phạt bị cáo từ 30 tháng đến 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm”, miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo.

Về vật chứng: Đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Nam Định, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS). Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, xác định các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện trong vụ án đều hợp pháp.

Lời khai nhận của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án đã có đủ căn cứ kết luận: Khoảng tháng 04/2019 Nguyễn Đình Th có hành vi nuôi, nhốt 11 cá thể động vật hoang dã là gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nycthemera thuộc nhóm IB, quy định tại Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý động vật, thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) nhằm mục đích thương mại khi chưa được cơ quan chức năng cấp giấy phép nuôi, nhốt theo quy định của pháp luật. Hành vi đó đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, tội danh và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 244 BLHS. Nên, quan điểm truy tố và luận tội của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định là có căn cứ.

Xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội, nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo thấy rằng: Bị cáo Nguyễn Đình Th là người đủ năng lực trách nhiệm hình sự, ý thức được hành vi nuôi, nhốt động vật thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm là vi phạm pháp luật, nhưng vì mục đích kinh tế đã bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật vẫn cố ý nuôi nhốt 11 cá thể động vật hoang dã là gà lôi trắng. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm vào các quy định của Nhà nước về bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học của các loại động vật hoang dã, quý hiếm trong môi trường sinh thái, vì vậy hành vi của bị cáo cần được xử lý nghiêm, nhằm mục đích trừng trị, cải tạo, giáo dục đối với bị cáo và phòng ngừa tội phạm. Tuy nhiên, bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào. Do hiểu biết pháp luật liên quan đến nuôi nhốt động vật hoang dã còn hạn chế, sau khi biết đã vi phạm pháp luật bị cáo khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải về hành vi đã vi phạm, bản thân bị cáo có thời gian tham gia kháng chiến chống quân Trung Quốc xâm lược năm 1979 và được tặng thưởng kỷ niệm chương. Ngoài ra, gia đình hoàn cảnh khó khăn, có con trai bị khuyết tật bẩm sinh, có bố đẻ là người có công trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước và được tặng huân, huy chương kháng chiến nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm s, x khoản 1, khoản 2 Điều 51 BLHS. Do bị cáo được áp dụng nhiều tình tiết giảm nhẹ, có nơi cư trú rõ ràng, đối chiếu với các tiêu chuẩn điều kiện theo hướng dẫn của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15-5-2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, thấy có đủ điều kiện để áp dụng Điều 54, Điều 65 BLHS cho bị cáo được hưởng mức án dưới mức thấp nhất của khung hình phạt và miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện để bị cáo được cải tạo dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền địa phương là cũng đủ sức răn đe giáo dục đối với bị cáo, tạo điều kiện cho bị cáo vừa cải tạo vừa ổn định cuộc sống gia đình, nuôi con bị khuyết tật như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định, thể hiện bản chất nhân đạo, khoan hồng của pháp luật.

Xét hoàn cảnh gia đình bị cáo kinh tế khó khăn, con trai bị khuyết tật bẩm sinh, miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo.

Về xử lý vật chứng: 11 cá thể động vật hoang dã là gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nycthemera, liên quan đến hành vi phạm tội nên cần tịch thu và tiếp tục giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội để cứu hộ, bảo quản và xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với hành vi nuôi nhốt 12 con chim công của Nguyễn Đình Th. Căn cứ khoản 2 Điều 2 Nghị quyết số 05/2018/ NQ- HĐTP ngày 05/11/2018 của Hội đồng thẩm phán Tòa án cao thì 12 (mười hai) cá thể chim công Ấn Độ có tên khoa học là Pavo cristatus được ghi nhận trong phụ lục III Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) là loài “động vật hoang dã khác”. Kết luận định giá tài sản ngày 21/01/2021 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Nam Định kết luận: Giá phổ biến trên thị trường đối với 12 cá thể chim công Ấn Độ có giá 3.500.000 đồng/con, tổng giá trị 42.000.000 đồng. Do vậy, hành vi nuôi nhốt trái phép 12 cá thể chim công Ấn Độ của Nguyễn Đình Th chưa đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã” quy định tại Điều 234 BLHS năm 2015 nên tách hành vi này của Nguyễn Đình Th để chuyển cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật là phù hợp. Đối với bà Nguyễn Thị Cam là vợ Th không biết, không tham gia chăm sóc, mua và nuôi, nhốt chim trĩ, gà lôi trắng cũng như chim công tại nhà nên không đủ căn cứ để xử lý hình sự đối với Cam. Đối với anh Nguyễn Văn An là con trai út của Th bị bệnh thiểu năng trí tuệ và khuyết tật về khả năng vận động thể nặng bẩm sinh nên không có căn cứ xác định tham gia chăm sóc, mua và nuôi, nhốt chim trĩ, gà lôi trắng cũng như chim công tại nhà cùng Th nên không xử lý hình sự. Đối với những đối tượng đã bán gà lôi trắng và đặt mua gà lôi trắng do Th không nhớ tên tài khoản facebook vầ không xác minh được số điện thoại đã sử dụng để liên lạc với Th nên không có căn cứ xác định, xử lý.

Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 136 BLTTHS và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 244 BLHS

Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Đình Th phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy, cấp, quý, hiếm”;

2. Căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 244; điểm s, x khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54; Điều 65 của BLHS; Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15-5-2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, xử phạt bị cáo Nguyễn Đình Th 30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 5 năm, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm. Giao bị cáo Nguyễn Đình Th cho Uỷ ban nhân dân xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định quản lý, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp bị cáo Nguyễn Đình Th thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên, thì Toà án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

3. Miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo;

4. Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 46; Điều 47 BLHS; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. Tịch thu của Nguyễn Đình Th 11 cá thể động vật hoang dã là gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nycthemera và tiếp tục giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội để cứu hộ, bảo quản xử lý theo quy định.

5. Án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của BLTTHS, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Buộc bị cáo Nguyễn Đình Th phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo Nguyễn Đình Th quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì bị cáo có quyền tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.