Bản án 346/2023/DSPT — Dân sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm, vụ án có nội dung như sau:

* Theo đơn khởi kiện đề ngày 01/12/2000 cùng các bản khai và biên bản hòa giải ngày 04/01/2022 của nguyên đơn là bà Phạm Thị Duyên và các tài liệu có trong hồ sơ được nguyên đơn cung cấp thì vụ án có nội dung như sau:

Năm 2010 bà có 01 xe vận tải chở téc Xăng Dầu nên thường xuyên lấy Xăng Dầu tại các Công ty đầu mối để vận chuyển Xăng Dầu cho các cửa hàng Xăng Dầu bán lẻ, trong đó có vận chuyển cho Công ty Minh Dũng. Từ năm 2010 bà đã nhiều lần vận chuyển Xăng Dầu cho Công ty Minh Dũng với hình thức giao nhận từng chuyến và thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. Đến đầu năm 2015 Công ty Minh Dũng đều thanh toán sòng phẳng. Đến tháng 5 năm 2015 và năm 2016 thì Công ty Minh Dũng thanh toán không sòng phẳng còn nợ lại bà 4 chuyến hàng với số lượng là 38.658 lít Xăng và 24.550 lít Dầu. Tổng trị giá thành tiền là 971.859.000 đồng (Chín trăm bảy mốt triệu tám trăm năm chín nghin) cụ thể như sau:

- Ngày 09/5/2015 giao 12.084 lít Xăng giá 18.530 đồng/lít = 223.910.000 đồng.

- Ngày 31/5/2015 giao 12.084 lít Xăng giá 19.430 đồng/lít = 234.790.000 đồng

- Ngày 13/7/2016 giao 9.245 lít Xăng giá 15.060 đồng/lít = 139.230.000 đồng và 10.275 lít Dầu giá 11.950 đồng/lít = 122.780.000 đồng.

- Ngày 19/7/2016 giao 5.245 lít Xăng giá 15.360 đồng/lít = 80.563.000 đồng và 14.275 lít Dầu giá 11.950 đồng/lít = 170.586.000 đồng.

Việc giao nhận có lập 02 Biên bản giao nhận xăng dầu và có xác nhận nợ của bà Trần Nhật Thu giám đốc Công ty. Từ năm 2016 đến nay bà đã nhiều lần trực tiếp gặp và thông báo cho bà Thu giám đốc Công ty trả nợ nhưng bà Thu cố tình lẩn tránh không chịu trả nợ, làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh buôn bán của bà. Vì vậy bà làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án.

Buộc Công ty Xăng Dầu Minh Dũng trả cho bà tổng số tiền còn nợ là: 971.859.000 đồng và số tiền lãi chậm trả theo quy định của pháp luật.

* Tại biên bản hòa giải ngày 04/01/2022 và văn bản nêu ý kiến ngày 27/7/2022 của bà Trần Nhật Thu giám đốc Công ty và người đại diện theo ủy quyền của bị đơn trình bày và khẳng định không có việc giao dịch mua bán Xăng Dầu với bà Duyên.

Tại phiên tòa sơ thẩm đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với 2 chuyến hàng ngày 13/7/2016 và ngày 19/7/2016 với số tiền là 513.159.000 đồng và không yêu cầu thanh toán tiền lãi chậm trả.

Yêu cầu bị đơn phải thanh toán 2 chuyến hàng theo Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 09/5/2015 gồm 12.084 lít xăng theo giá xăng sinh học E5 RON 92 tại thời điểm của tập đoàn Petrolimex là 19.430 đồng/lít = 228.387.600 đồng và Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 31/5/2016 gồm 12.084 lít xăng giá 19.430 đồng/lít = 234.790.000 đồng. Tổng cộng số tiền là 463.177.600đ.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn khẳng định không có việc giao dịch mua bán Xăng Dầu với bà Duyên. Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn với lý do nguyên đơn cung cấp các tài liệu không rõ ràng, không biết tên tuổi địa chỉ cụ thể của người giao hàng, xăng dầu loại gì, giá cả bao nhiêu. Ngoài ra theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với hợp đồng mua bán hàng hóa, thì từ thời điểm năm 2016 đến nay đã hết thời hiệu. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét theo quy định tại Điều 429 Bộ luật dân sự. Đình chỉ vụ án theo quy định tại Khoản 3 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 132/2023/DS-ST ngày 29/12/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thạch Thất đã xử:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Duyên đối với Công ty TNHH Xăng dầu Minh Dũng.

* Buộc Công ty TNHH Xăng dầu Minh Dũng phải thanh toán trả bà Phạm Thị Duyên số tiền 458.700.000đ (Bốn trăm năm tám triệu bảy trăm nghìn đồng chẵn)

* Bác yêu cầu khởi kiện đối với số tiền 4.477.600đ (Bốn triệu bốn trăm bảy bảy nghìn sáu trăm đồng).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về lãi chậm thanh toán, án phí, quyền kháng cáo, quyền thi hành án của các đương sự.

Không đồng ý với bản án sơ thẩm ngày 29/12/2022, Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng làm đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm áp dụng thời hiệu để đình chỉ giải quyết vụ án, bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Duyên theo quy định của pháp luật.

Tại phiên hôm nay:

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Vi Văn Luân trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và không đồng ý với yêu cầu kháng cáo của bị đơn; ông Luân đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 132/2022/DS-ST ngày 29/12/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Nguyễn Thế Hải thống nhất lời trình bày của ông Vi Văn Luân.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là ông Lê Đức Bảy trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các quy định về thời hiệu khởi kiện, cũng như không có tài liệu chứng cứ để chứng minh Công ty xăng dầu Minh Dũng nợ tiền bà Phạm Thị Duyên nên đình chỉ giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên toà phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng, đầy đủ các bước tố tụng theo quy định của pháp luật kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước khi nghị án.

Các đương sự chấp hành đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đơn kháng cáo của bị đơn làm trong hạn luật định nên được coi là hợp lệ về hình thức.

Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ án, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự không chấp nhận kháng cáo của bị đơn giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 132/2023/DS-ST ngày 29/12/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Nhận thấy:

1. Về tố tụng:

Về thẩm quyền giải quyết: Tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp về nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Bị đơn là Công ty TNHH Xăng Dầu Minh Dũng có địa chỉ tại xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất, Thành phố Hà Nội, nên căn cứ các quy định tại Khoản 3 Điều 26, Điểm a Khoản 1 Điều 35 và Điểm a Khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án nhân dân huyện Thạch Thất thụ lý giải quyết vụ án là có căn cứ.

Về thời hiệu khởi kiện: Căn cứ các tài liệu được nguyên đơn cung cấp thì việc giao dịch mua bán xăng dầu giữa nguyên đơn và bị đơn đã thực hiện với nhau từ năm 2010, đến ngày 17/10/2017 thì chấm dứt giao dịch. Ngày 08/8/2020 nguyên đơn đã có thông báo cho bị đơn về việc trả nợ và ngày 01/12/2020 nguyên đơn làm đơn khởi kiện tại Tòa án. Đối chiếu với quy định tại Điều 429 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 184 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 02/2016/NQHĐTP ngày 30/6/2016 (Cấp sơ thẩm áp dụng Khoản 4 Điều 2 là chưa chính xác nên Hội đồng xét xử sửa án sơ thẩm ở nội dung này) của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao thì Tòa án thụ lý vụ án trong thời hiệu khởi kiện. Bị đơn kháng cáo đề nghị áp dụng thời hiệu để đình chỉ vụ án là không có căn cứ.

Tại phiên tòa sơ thẩm người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn rút yêu cầu thanh toán 2 chuyến hàng ngày 13/7/2016 và ngày 19/7/2016 với tổng số tiền là 513.159.000 đồng nên Tòa án cấp sơ thẩm có nhận định và đình chỉ yêu cầu của nguyên đơn về số tiền này là có căn cứ.

2.Về hình thức: Bị đơn làm đơn kháng cáo và nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm trong hạn luật định về hình thức là hợp lệ.

3. Về nội dung: Xét kháng cáo của Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng:

Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Bà Phạm Thị Duyên yêu cầu Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng thanh toán 2 chuyến hàng được thể hiện qua:

- 01 Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 09/5/2015 số lượng xăng 12084 lít không ghi đơn giá và thành tiền có chữ ký và con dấu xác nhận của bà Trần Nhật Thu giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng.

- 01 Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 31/5/2015, số lượng xăng 12084 lít đơn giá 19.430 đồng thành tiền 234.792.000 đồng chưa thanh toán có chữ ký và con dấu xác nhận của bà Trần Nhật Thu giám đốc Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng.

Trong quá trình gải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm ngày 26/9/2022 bà Phạm Thị Duyên đã đề nghị Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành giám định con dấu của Công ty Xăng Dầu Minh Dũng; dấu chức danh và chữ ký của bà Trần Nhật Thu

- Giám đốc Công ty tại các hóa đơn, bảng kê hóa đơn mua hàng và thanh toán, với các con dấu và chữ ký của bà Thu tại các bản khai nộp cho Tòa án cấp sơ thẩm để chứng minh việc Công ty Xăng Dầu Minh Dũng thường xuyên giao dịch mua bán xăng dầu với bà. Tòa án cấp sơ thẩm đã ra quyết định số 06/2022/QĐ-TCGĐ ngày 05/10/2022 tiến hành trưng cầu giám định tại Phòng kỹ thuật hình sự - Công an thành phố Hà Nội đối với Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 09/5/2015 số lượng xăng 12084 lít không ghi đơn giá và thành tiền và Biên bản giao nhận xăng dầu ngày 31/5/2015, số lượng xăng 12084 lít đơn giá 19.430 đồng thành tiền 234.792.000 đồng.

Tại Kết luận giám định số 7243/KL-KTHS ngày 29/10/2022 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an thành phố Hà Nội đã Kết luận:

“…1. Hình dấu tròn “CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN XĂNG DẦU MINH DŨNG” trên các mẫu cần giám định (ký hiệu A1,A2) với hình dấu tròn “CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN XĂNG DẦU MINH DŨNG” trên các mẫu so sánh (ký hiệu từ M1 đến M4) do cùng một con dấu đóng ra.

2. Hình dấu chức danh “GIÁM ĐỐC Trần Nhật Thu” trên các mẫu cần giám định (ký hiệu A1,A2) với hình dấu chức danh “GIÁM ĐỐC Trần Nhật Thu” trên các mẫu so sánh (ký hiệu từ M1, M3, M4) do cùng một con dấu đóng ra.

3. Chữ ký đứng tên Trần Nhật Thu trên các mẫu cần giám định (ký hiệu A1,A2) với chữ ký đứng tên Trần Nhật Thu trên các mẫu so sánh (ký hiệu từ M1, đến M4) là chữ do cùng một người ký ra…”.

Căn cứ kết luận nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm xác định: Công ty Xăng Dầu Minh Dũng có giao dịch mua bán Xăng Dầu với bà Phạm Thị Duyên tại các Biên bản giao nhận xăng dầu ngày 09/5/2015 và ngày 31/5/2015 với tổng số lượng xăng 2 chuyến là 24.168 lít là có căn cứ.

Về giá cả và số tiền yêu cầu thanh toán:

Tại Biên bản giao nhận xăng dầu ngày 31/5/2015, ghi số lượng xăng 12084 lít đơn giá 19.430 đồng thành tiền là 234.792.000 đồng. Phù hợp với quy định tại Điều 398 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận về giá cả và số tiền yêu cầu thanh toán là có căn cứ

Đối với Biên bản giao nhận ngày 09/5/2015, chỉ ghi số lượng không ghi đơn giá; trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm tại đơn khởi kiện và tại phiên họp kiểm tra tài liệu công khai chứng cứ và hòa giải nguyên đơn yêu cầu thanh toán 12.084 lít xăng với giá 18.530 đồng = 223.910.000 đồng. Tuy nhiên tại phiên tòa đại diện nguyên đơn cung cấp giá xăng sinh học E5 RON 92 niêm yết tại thời điểm ngày 05/5/2015 của tập đoàn Xăng dầu Việt Nam là 18.900 đồng/lít, đồng thời bổ sung yêu cầu bị đơn phải thanh toán theo giá 18.900 đồng x12.084 lít = 228.387.600 đồng.

Căn cứ Điều 210 Bộ luật Tố tụng dân sự và công văn số 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07/4/2017 của Tòa án nhân dân Tối cao thì yêu cầu của nguyên đơn đã vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện. Mặc dù tại biên bản giao nhận xăng dầu ngày 09/5/2015 không ghi giá, song ngày 19/5/2015 biên bản có ghi đơn giá là 19.430 đồng/lít, mặt khác giá xăng sinh học E5 RON 92 thấp nhất niêm yết tại thời điểm ngày 05/5/2015 của Tập đoàn xăng dầu Việt Nam là 18.900 đồng/lít cao hơn giá nguyên đơn khởi kiện ban đầu. Do vậy Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận theo giá 18.530 đồng/lít theo yêu cầu khởi kiện ban đầu của nguyên đơn, phù hợp với quy định tại Điều 404 Bộ luật Dân sự; Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận phần vượt quá yêu cầu là 228.387.600 đồng – 223.910.000 đồng = 4.477.600 đồng là có căn cứ.

Từ những phân tích nêu trên Tòa án cấp sơ thẩm xác định Công ty Minh Dũng còn nợ bà Duyên 2 chuyến hàng chưa thanh toán cụ thể:

- Số tiền hàng còn nợ tại biên bản giao nhận xăng dầu ngày 09/5/2015 là 12.084 lít xăng x 18.530 đồng = 223.910.000 đồng.

- Số tiền hàng còn nợ tại biên bản giao nhận xăng dầu ngày 31/5/2015 là 12.084 lít x 19.430 đồng = 234.790.000 đồng.

Tổng cộng là: 458.700.000đ (Bốn trăm năm tám triệu bảy trăm nghìn đồng chẵn).

Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền đối với hợp đồng mua bán theo quy định tại Điều 440 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Theo quy định tại khoản 1 Điều 87 Bộ luật Dân sự 2015:

“Pháp nhân phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh pháp nhân”.

Do đó Công ty Xăng Dầu Minh Dũng phải có trách nhiệm thanh toán trả cho bà Phạm Thị Duyên khoản tiền còn nợ đối với 2 chuyến hàng tại Biên bản giao nhận Xăng Dầu ngày 09/5/2015 và ngày 31/5/2015 với tổng số tiền là. 458.700.000 đồng. Tòa án cấp sơ thẩm buộc Công ty Xăng Dầu Minh Dũng phải có trách nhiệm thanh toán trả cho bà Phạm Thị Duyên số tiền còn nợ nêu trên là có căn cứ.

Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị Duyên đối với khoản tiền vượt quá là 4.477.600 đồng là có căn cứ.

Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy đương sự kháng cáo không đưa ra được các tài liệu, căn cứ gì để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên không chấp nhận kháng cáo. Hội đồng xét xử sửa án sơ thẩm như nội dung đã phân tích ở trên.

Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

Về án phí:

Án phí sơ thẩm: : Nguyên đơn phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm tương ứng đối với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận. Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.

Án phí phúc thẩm: Do sửa án sơ thẩm nên công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ:

- Khoản 2 Điều 308, Điều 147, Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Các Điều 357, 430, 433, 434, 440, và Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Xử:

1. Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 132/2022/DS-ST ngày 29/12/2022 của Toà án nhân dân huyện Thạch Thất và quyết định cụ thể như sau:

1.1.Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Duyên đối với Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng.

1.2. Buộc Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng phải thanh toán trả bà Phạm Thị Duyên số tiền 458.700.000đ (Bốn trăm năm tám triệu bảy trăm nghìn đồng chẵn).

1.3. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Duyên buộc Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng phải thanh toán trả bà Phạm Thị Duyên số tiền 4.477.600đ (Bốn triệu bốn trăm bảy bảy nghìn sáu trăm đồng).

1.4. Đình chỉ yêu cầu yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Duyên buộc Công ty TNHH Xăng dầu Minh Dũng phải thanh toán trả bà Phạm Thị Duyên số tiền 513.159.000đ (Năm trăm mười ba triệu một trăm năm mươi chín nghìn đồng ).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và bà Phạm Thị Duyên có đơn yêu cầu thi hành án, thì hàng tháng Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất theo mức lãi suất quy định tại Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về án phí:

2.1. Án phí sơ thẩm:

Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng phải chịu 22.348.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Phạm Thị Duyên phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 20.578.000 đồng theo biên lai thu số AB/2016/00114896 ngày 26/01/2021 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội. Hoàn trả cho bà Duyên số tiền 20.278.000 đồng.

2.2. Án phí phúc thẩm:

Công ty TNHH xăng dầu Minh Dũng không phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả cho Công ty số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng đã nộp tại biên lai số AA/2020/0025730 ngày 15/02/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM