- Tranh chấp gì? Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản — án dân sự — "thái hàn - súc sản"
- Tòa quyết gì? Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
- Căn cứ chính? Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 13 Bộ luật Dân sự; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số: 344/2024/DS-PT Ngày: 27/5/2024 V/v Tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:
Ông Đinh Như Lâm
Các Thẩm phán:
Ông Vũ Viết Văn
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh
- Thư ký phiên tòa:
Bà Nguyễn Thùy Trang, Thư ký Tòa
án nhân dân Thành phố Hà Nội
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội tham gia phiên
tòa: Ông Lê Đức Phương - Kiểm sát viên.
Ngày 27 tháng 5 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 663/2023/TLPT-DS ngày 20/12/2023 về việc “Tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DS-ST ngày 14/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 134/2024/QĐ-PT ngày 15/3/2024; Quyết định hoãn phiên tòa số 289/QĐPT- HPT ngày 06/5/2024 của Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Công ty TNHH Thái Hàn
Địa chỉ: Số 15, ngõ 254, Lê Trọng Tân, Khương Mai, Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội.
Người đại diện pháp luật: Bà Nguyễn Thị Thu Giang – chức vụ: Giám đốc; có mặt tại phiên tòa.
Người đại diện ủy quyền: Ông Đồng Nam Đàn, sinh năm 1982; có mặt tại phiên tòa.
Địa chỉ: CT10C, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội.
(Giấy ủy quyền số 41/2022/GUQ ngày 06/7/2022).
2. Bị đơn: Công ty cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản
Địa chỉ: Số 420 Nơ Trang Long, Phường 13, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Ngọc An – chức vụ: Tổng Giám đốc; vắng mặt tại phiên tòa.
Người đại diện ủy quyền:
- Công ty Luật TNHH Vicent Law.
Địa chỉ: Ô số 9, tầng 20, Tòa nhà văn phòng CharmVit Tower, số 117 Trần Duy Hưng, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội.
Đại diện theo pháp luật: Luật sư Hoàng Thị Lan Hương (Giấy ủy quyền số 281/2023/UQ-VISSAN ngày 13/1/2023); Luật sư Hương có mặt tại phiên tòa.
- Bà Nguyễn Hương Quỳnh; sinh năm 1990; có mặt tại phiên tòa.
Địa chỉ: Số 44 Triều Khúc, phường Thanh Xuân Nam, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội. (Giấy ủy quyền số 279/2023/UQ-VISSAN ngày 13/1/2023)
- Bà Nguyễn Đỗ Sơn Trà; sinh năm: 1990; địa chỉ: 420 Nơ Trang Long, Phường 13, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh; có mặt tại phiên tòa. . (Giấy ủy quyền số 1854/2023/UQ-VISSAN ngày 15/4/2024)
4. Người kháng cáo, kháng nghị: Do có kháng cáo của Công ty TNHH Thái Hàn là nguyên đơn và Công ty Luật TNHH Vicent Law là đại diện ủy quyền của bị đơn.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo án sơ thẩm vụ án có nội dung như sau:
* Tại Đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:
Ngày 01/12/2017, Công ty TNHH Thái Hàn có ký kết hợp đồng thuê kho với Công ty Cổ phần Xây dựng Kiến trúc và Thương mại Green House và đã đưa vào sử dụng ổn định. Vị trí kho thuê nằm giáp ranh với kho của Công ty Cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản (Công ty Vissan) có địa chỉ tại lô CN1, BX1, khu đô thị mới Cầu Bươu, xã Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội.
Ngày 13/10/2020, kho hàng của Công ty Vissan có địa chỉ như trên đã để xảy ra vụ cháy. Ngày 22/01/2021, Công an huyện Thanh Trì đã ra thông báo kết luận giám định số 281 xác định điểm xuất phát cháy là từ kho lạnh 1, bên trong kho thực phẩm đông lạnh thuộc Công ty Vissan. Nguyên nhân cháy là do chập điện dây dẫn phía trên kho lạnh. Vụ cháy có nguyên nhân và xuất phát từ kho của Công ty Vissan sau đó cháy lan sang các kho bên cạnh, trong đó có kho hàng của Công ty TNHH Thái Hàn gây cháy và hỏng toàn bộ tài sản trong kho không còn sử dụng được. Từ ngày kho hàng bị cháy, hoạt động kinh doanh của chúng tôi bị gián đoạn, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.
Căn cứ Khoản 3 Điều 584 BLDS năm 2015: “Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này”. Mặt khác, nguyên nhân cháy là do chập điện dây dẫn, theo quy định tại Khoản 1 Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015 trường hợp này thuộc danh mục nguồn nguy hiểm cao độ. Căn cứ Khoản 2 Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015, “Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải cao bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Thậm chí, chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi theo như Khoản 3 Điều này. Do đó trách nhiệm bồi thuộc về Công ty Vissan. Chúng tôi đã nhiều lần gửi Công văn đề nghị Công ty Vissan hợp tác giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại liên quan tới vụ cháy, cụ thể là Công văn số 317/CV-DT ngày 17/3/2021; Công văn số 504/CV- DT ngày 04/4/2021. Qua các công văn trao đổi qua lại và buổi làm việc trực tiếp với Công ty Vissan ngày 15/4/2021 nhưng các bên không thể tự thỏa thuận với nhau để giải quyết vụ án. Nay Công ty Thái Hàn đề nghị Tòa án buộc Công ty Vissan bồi thường toàn bộ thiệt hại cho Công ty TNHH Thái Hàn, theo biên bản định giá tài sản ngày 13/7/2023 tại Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì áp dụng đối với số lượng hàng hóa theo yêu cầu của Công ty Thái Hàn, cụ thể như sau: Tài sản, hàng hóa bị hủy hoại trị giá: 6.984.104.426 đồng; Chi phí thuê bảo vệ dọn dẹp, vệ sinh sau khi cháy: 64.000.000 đồng; Tiền lãi suất chậm trả tiền bồi thường 10% căn cứ theo Khoản 2 Điều 357 Bộ luật Dân sự tạm tính từ 13/10/2020 đến 12/12/2022 là: 1.520.980.935 đồng. Tổng cộng: 8.569.085.361 đồng.
Người đại diện ủy quyền của bị đơn tại các bản tự khai trình bày:
Công ty Vissan không đồng ý toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH Thái Hàn do tại thời điểm cháy, kho hàng của Công ty Thái Hàn bị cháy hoàn toàn nên không kiểm đếm được tài sản mà hoàn toàn dựa trên tài liệu do Thái Hàn cung cấp, nên cần làm rõ tính khách quan của các tài liệu trên để chứng minh các tài sản này có trong kho tại thời điểm cháy. Công ty Vissan cũng không đồng ý bồi thường đối với những tài sản không được phép đưa vào kho của Công ty Thái Hàn và các tài sản không có chứng từ chứng minh.
Vụ việc xảy ra ngày 13/10/2020 có lỗi của Công ty TNHH Thái Hàn dẫn đến thiệt hại xảy ra. Cụ thể, Công ty Thái Hàn không có Giấy chứng nhận đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy, không có bảo hiểm cháy nổ trong khi Công ty Thái Hàn thuộc trường hợp bắt buộc phải mua bảo hiểm cháy nổ và phải có Giấy phép đủ điều kiện về phòng cháy chữa cháy với kho hàng của mình. Ngoài ra, Công ty Thái Hàn đã đưa các tài sản không được phép vào kho (xe máy), là vật liệu dễ cháy nổ, làm gia tăng sự lây lan của đám cháy và là một trong những nguyên nhân khiến thiệt hại xảy ra.
Công ty Vissan cũng không chấp nhận phần lãi suất chậm trả tiền bồi thường vì chưa có bất kỳ văn bản thỏa thuận nào giữa Công ty Vissan và Công ty Thái Hàn về việc Công ty Vissan đồng ý thực hiện việc bồi thường thiệt hại, cũng như văn bản của Cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định trách nhiệm bồi thường thuộc về Vissan. Khi trách nhiệm bồi thường thiệt hại chưa được xác định cho Công ty Vissan thì không thể có khoản lãi phát sinh trên nghĩa vụ chưa hình thành này. Công ty Vissan cũng không đồng ý với yêu cầu chi phí dọn vệ sinh sau khi cháy của Công ty Thái Hàn.
Về vụ cháy: Ngay sau khi nhận được tin báo cháy, đội phòng cảnh sát PC&CC đã tới hiện trường thực hiện việc chữa cháy, khắc phục hậu quả. Cơ quan cảnh sát điều tra công an huyện Thanh Trì đã tiến hành điều tra xác minh, thu thập tài liệu chứng cứ liên quan để xác định nguyên nhân và thiệt hại của vụ cháy. Tại kết luận giám định số 8363/C09-P2 ngày 31/12/2020 của Viện khoa học hình sự Bộ Công an kết luận vụ cháy ngày 13/10/2020 như sau: “Điểm xuất phát cháy nằm ở khu vực phía trên cửa ra vào ở phía tây của kho lạnh 1 (theo ký hiệu như trong Biên bản khám nghiệm hiện trường) bên trong kho thực phẩm đông lạnh thuộc Công ty cổ phần Vissan có địa chỉ tại Lô CN1, BX1, khu đô thị mới Cầu Bươu, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội. Nguyên nhân cháy: Do chập mạch điện trên đường dây dẫn điện trên thành phía tây kho lạnh 1 làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra xung quanh dẫn đến vụ cháy nói trên”. Tại kết luận định giá số 09/KL-HĐ ĐGTS ngày 18/01/2022 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự xác định giá trị thiệt hại trong vụ cháy của Công ty Thái Hàn là 6.984.104.426 đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm nguyên đơn và người đại diện ủy quyền của nguyên đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với: Tiền lãi suất chậm trả tiền bồi thường 10%/năm từ ngày 13/10/2020 đến ngày 12/12/2022 là 1.520.980.935 đồng; xin rút yêu cầu bồi thường xe nâng dầu Toyota 1,5 tấn trị giá 70.000.000 đồng; Máy tính MacBook trị giá 30.000.000 đồng; Quạt công nghiệp 02 chiếc trị giá 9.000.000 đồng; Hệ thống Camera trị giá 11.000.000 đồng và giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đòi bị đơn bồi thường số tài sản bị cháy có trị giá 6.984.104.426 đồng, chi phí thuê bảo vệ, dọn dẹp, vệ sinh sau khi cháy 64.000.000 đồng.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DSST ngày 14/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội đã quyết định:
Xử:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty TNHH Thái Hàn về việc tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng với bị đơn Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc Sản. Buộc Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc Sản có trách nhiệm thanh toán cho Công ty TNHH Thái Hàn số tiền 6.984.104.426 đồng tiền hàng hóa bị cháy.
Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015.
2. Đình chỉ yêu cầu tiền lãi suất chậm trả tiền bồi thường 10%/năm từ ngày 13/10/2020 đến ngày 12/12/2022 là 1.520.980.935 đồng; yêu cầu bồi thường xe nâng dầu Toyota 1,5 tấn trị giá 70.000.000 đồng; Máy tính MacBook trị giá 30.000.000 đồng; Quạt công nghiệp 02 chiếc trị giá 9.000.000 đồng; Hệ thống Camera trị giá 11.000.000 đồng.
3. Bác một phần yêu cầu của Nguyên đơn về chi phí thuê bảo vệ, dọn dẹp, vệ sinh sau khi cháy là 64.000.000 đồng.
Ngoài ra, Bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.
Ngày 23/9/2023, Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì nhận được đơn kháng cáo đề ngày 22/9/2023 của Công ty Luật Vicent Law là đại diện ủy quyền của bị đơn, nội dung: Kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Lý do kháng cáo: Tòa án đánh giá chứng cứ không khách quan, nguyên đơn chưa chứng minh được hành vi gây thiệt hại của bị đơn, trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về bị đơn và thiệt hại thực tế nhưng Tòa án tuyên buộc bị đơn phải bồi thường thiệt hại là trái pháp luật và không công bằng cho bị đơn.
Ngày 28/9/2023, Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì nhận đơn kháng cáo đề ngày 26/9/2023 của Công ty TNHH Thái Hàn, nội dung: Kháng cáo một phần bản án đối với quyết định tuyên bác yêu cầu của nguyên đơn về buộc bị đơn bồi thường chi phí thuê bảo vệ, dọn dẹp vệ sinh sau vụ cháy là 64.000.000 đồng.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
Đương sự không rút đơn khởi kiện, đơn kháng cáo, không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án, không xuất trình chứng cứ mới.
Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Đồng Nam Đàn rút toàn bộ yêu cầu kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DSST ngày 14/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì.
Người đại diện theo pháp luật của nguyên đơn thống nhất với lời trình bày của ông Đàn.
Người đại diện theo pháp luật của Công ty Luật TNHH Vicent Law là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn Luật sư Hoàng Thị Lan Hương trình bày bản luận cứ bảo vệ quyền lợi cho bị đơn Công ty Vissan, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hủy bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DSST ngày 14/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì do bản án đã có những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng cũng như nội dung vụ án.
Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là bà Nguyễn Hương Quỳnh và bà Nguyễn Đỗ Sơn Trà trình bày thống nhất với ý kiến trình bày của Luật sư Hương.
Quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội:
- Về tố tụng: Hội đồng xét xử và các đương sự tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
- Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung vụ kiện, đại diện VKS nhân dân Thành phố Hà Nội đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DSST ngày 14/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa xét thấy:
. Về tố tụng:
Về quan hệ pháp luật: Qua hồ sơ thể hiện “Do chập mạch điện trên đường dây dẫn điện thành phía tây của kho lạnh làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó lan ra…” xuất phát cháy từ kho hàng Bị đơn dẫn đến cháy sang kho hàng của Nguyên đơn. Đây là quan hệ bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền sở hữu nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định đây là “Tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng” là có căn cứ.
Về thẩm quyền: Theo giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh số 51 đăng ký thay đồi lần thứ 5 ngày 09/12/2019 do Sở kế hoạch đầu tư Thành phố Hà Nội cấp Bị đơn có địa chỉ tại Lô đất BX1, khu đô thị mới Cầu Bươu, xã Tân Triều, huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội. Căn cứ vào Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thẩm quyền theo lãnh thổ là nơi bị đơn cư trú, Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo lãnh thổ.
Thẩm quyền loại việc: Nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp phát sinh từ việc cháy xưởng của bên Bị đơn nên đã dẫn đến cháy xưởng và hàng hóa của nguyên đơn do đó xác định đây là tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng tại Khoản 6 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án thụ lý đã đúng thẩm quyền về loại việc.
Về xác định tư cách tố tụng: Bị đơn có ký hợp đồng thuê kho số 69/2020/GR-VS ngày 30/9/2020 và phụ lục hợp đồng số 01 ngày 01/10/2020 về việc thuê kho Công ty cổ phần Xây dựng Kiến trúc Thương Mại Green House. Tại điểm c Khoản 4.2 Điều 4 của Hợp đồng thuê có xác định “…để xảy ra cháy nổ thì bên B phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật và đền bù thiệt hại cho các bên liên quan…”, như vậy theo hợp đồng này Công ty Vissan sẽ chịu trách nhiệm đền bù nếu xảy ra thiệt hại. Do đó, Tòa án không đưa Công ty cổ phần Xây dựng Kiến trúc Thương Mại Green House vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Công ty Vissan có mua hợp đồng bảo hiểm hàng hóa, hợp đồng này chỉ bảo hiểm liên quan đến hàng hóa của Công ty Vissan, do đó Tòa án không đưa Công ty Bảo hiểm vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Nguyên đơn có thuê kho bãi và hàng hóa bị cháy thuộc quyền quản lý định đoạt của Nguyên đơn. Nguyên đơn khởi kiện đòi bồi thường liên quan đến hàng hóa của mình nên Tòa án không đưa bên cho thuê kho bãi vào tham gia tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Về thời hiệu khởi kiện: Căn cứ vào Điều 588 của Bộ luật Dân sự 2015 thời hiệu khởi kiện yêu cầu buồi thường thiệt hại là 3 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết. Tại thông báo kết luận giám định số 281 ngày 22/01/2021 Cơ quan điều tra huyện Thanh Trì thông báo kết luận điều tra cho Nguyên đơn, ngày 22/7/2022, Nguyên đơn khởi kiện ra Tòa án nhân dân huyện Thanh Trì theo quy định của pháp luật Nguyên đơn khởi kiện trong thời hiệu khởi kiện.
Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn xin rút yêu cầu tiền lãi suất chậm trả tiền bồi thường 10%/năm từ ngày 13/10/2020 đến ngày 12/12/2022 là 1.520.980.935 đồng; xin rút yêu cầu bồi thường xe nâng dầu Toyota 1,5 tấn trị giá 70.000.000 đồng; Máy tính MacBook trị giá 30.000.000 đồng; Quạt công nghiệp 02 chiếc trị giá 9.000.000 đồng; Hệ thống Camera trị giá 11.000.000 đồng. Việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện không trái pháp luật nên được chấp nhận; Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của Nguyên đơn là có căn cứ.
Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu kháng cáo nên Hội đồng xét xử xem xét đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của Công ty TNHH Thái Hàn.
Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm đại diện ủy quyền của bị đơn là Công ty Luật TNHH Vicent Law có đơn yêu cầu định giá lại tài sản. Hội đồng xét xử xét thấy phía bị đơn chỉ có đơn yêu cầu mà không xuất trình được chứng cứ, tài liệu gì kèm theo nên theo quy định tại Khoản 5 Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự không có căn cứ để định giá lại tài sản.
. Về hình thức: Đơn kháng cáo của nguyên đơn Công ty TNHH Thái Hàn và đại diện ủy quyền của bị đơn là Công ty Luật TNHH Vicent Law nộp trong hạn luật định, đã nộp dự phí kháng cáo, về hình thức là hợp lệ.
. Về nội dung:
Công ty Thái Hàn có ký kết hợp đồng thuê kho với Công ty Cổ phần Xây dựng Kiến trúc và Thương mại Green House và đã đưa vào sử dụng ổn định. Vị trí kho thuê nằm giáp ranh với kho của Công ty Cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản (Công ty Vissan) có địa chỉ tại lô CN1, BX1, khu đô thị mới Cầu Bươu, xã Tân Triều, Thanh Trì, Hà Nội.
Ngày 13/10/2020, kho hàng của Công ty cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản (Công ty Vissan) ở cạnh kho hàng của Công ty Xây dựng Kiến trúc và Thương mại Green House xảy ra cháy. Vụ cháy khiến kho hàng của bị đơn và nguyên đơn đều bị cháy và thiệt hại về tài sản.
Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn phải bồi thường thiệt hại do vụ cháy gây ra.
3.1. Xét kháng cáo của bị đơn:
Bị đơn Công ty Vissan kháng cáo cho rằng nguyên đơn chưa chứng minh được hành vi gây thiệt hại của bị đơn, trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về bị đơn và thiệt hại thực tế nhưng Tòa tuyên buộc bị đơn phải bồi thường thiệt hại là trái pháp luật và không công bằng cho bị đơn. Hội đồng xét xử xét thấy:
Tại Khoản 1, Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“…Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, …và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định.
Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải vận hành sử dụng, bảo quản, trông giữ, vận chuyển nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng quy định pháp luật…”.
Theo Kết luận giám định số 8363/C09-P2 ngày 31/12/2020 của Viện KHHS – Bộ Công an kết luận:
“…Điểm xuất phát cháy nằm ở khu vực phía trên cửa ra vào ở phía tây của kho lạnh bên trong kho thực phẩm đông lạnh thuộc Công ty Vissan. Nguyên nhân cháy: Do chập mạch điện trên đường dây dẫn điện thành phía tây của kho lạnh làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra xung quanh dẫn đến vụ cháy nói trên…”.
Công ty Vissan là người trực tiếp sử dụng điện là nguồn nguy hiểm cao độ phải đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành và sử dụng, phải đảm bảo chống cháy lan. Căn cứ Kết luận giám định nêu trên, Hội đồng xét xử có cơ sở xác định lỗi xảy ra cháy là từ tài sản thuộc quyền quản lý và điều hành của bên bị đơn Công ty Vissan. Theo Hợp đồng thuê kho số 69/2020 ngày 30/9/2020 giữa Công ty cổ phần xây dựng kiến trúc và Công ty Vissan thể hiện tại điểm c – 4.2 Quyền và trách nhiệm của bên B: “…để xảy ra cháy nổ thì bên B phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật và đền bù thiệt hại cho các bên liên quan...”.
Tại Khoản 3 Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“…Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại…”.
Về vấn đề mua bảo hiểm cháy nổ của nguyên đơn công ty TNHH Thái Hàn: Theo các quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 23/2018/NĐ – CP ngày 23/02/2018 của Chình phủ quy định về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 97/2021/NĐ-CP ngày 08/11/2021 của Chính phủ sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 23 quy định:
“…Cơ quan, tổ chức và cá nhân có cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ theo quy định của pháp luật phòng cháy và chữa cháy thuộc đối tượng phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc…”.
Theo danh mục cơ sở nguy hiểm về cháy nổ được ban hành tại phụ lục II kèm theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và phụ lục I kèm theo Nghị định 97/2021/NĐ-CP thì kho hàng của Công ty TNHH Thái Hàn không thuộc đối tượng phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.
Từ những phân tích trên, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của nguyên đơn Công ty TNHH Thái Hàn là có căn cứ.
Về giá trị thiệt hại bên nguyên đơn yêu cầu: Hội đồng xét xử xét thấy căn cứ vào các chứng từ, lệnh điều động, biên bản giao nhận hàng hóa, hóa đơn chứng từ xuất nhập kho, bản ảnh hiện trường, lời khai của các bên tại cơ quan điều tra, biên bản làm việc, Kết luận định giá tài sản lập ngày 18/01/2022 của cơ quan tố tụng hình sự, Biên bản định giá lập ngày 13/7/2023 của Hội đồng định giá trong tố tụng dân sự, có cơ sở xác định thiệt hại do đám cháy đối với kho hàng của nguyên đơn là có thật, xác định tài sản đã bị cháy dựa trên các chứng từ xuất nhập kho và hóa đơn tại thời điểm trước khi cháy để xác định thiệt hại. Căn cứ vào biên bản định giá trong tố tụng dân sự cấp sơ thẩm xác định thiệt hại của đám cháy đối với nguyên đơn có trị giá là 6.984.104.406 đồng là có cơ sở. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu này của nguyên đơn là có căn cứ.
3.2. Xét kháng cáo của nguyên đơn:
Như nhận định ở trên Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Công ty TNHH Thái Hàn.
Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử xét thấy các đương sự kháng cáo không đưa ra được các tài liệu, căn cứ gì để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình nên không được chấp nhận. Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm như nội dung đã phân tích ở trên.
Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
Về án phí:
4.1. Về án phí dân sự sơ thẩm:
Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận một phần nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch quy định tại khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Hoàn trả nguyên đơn số tiền tạm ứng án phí đã nộp và khấu trừ một phần án phí đối với phần yêu cầu của nguyên đơn không được chấp nhận.
4.2. Về án phí dân sự phúc thẩm:
Do kháng cáo không được chấp nhận nên bị đơn phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm.
Nguyên đơn rút yêu cầu kháng cáo tại phiên tòa nên nguyên đơn phải chịu 150.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ:
- Khoản 1, 5 Điều 308, Điều 147, Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự;
- Điều 13, Điều 170; Khoản 3 Điều 584; 588; 466; 468 và Điều 601 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Xử:
1. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 115/2023/DS-ST ngày 14/9/2023 của Toà án nhân dân huyện Thanh Trí và quyết định cụ thể như sau:
1.1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty TNHH Thái Hàn về việc tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng với bị đơn Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc Sản. Buộc Công ty Cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ Súc Sản có trách nhiệm thanh toán cho Công ty TNHH Thái Hàn số tiền 6.984.104.426 đồng là tiền hàng hóa bị cháy.
Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015.
1.2. Đình chỉ yêu cầu đối với tiền lãi suất chậm trả tiền bồi thường 10%/năm từ ngày 13/10/2020 đến ngày 12/12/2022 là 1.520.980.935 đồng; yêu cầu bồi thường xe nâng dầu Toyota 1,5 tấn trị giá 70.000.000 đồng; Máy tính MacBook trị giá 30.000.000 đồng; Quạt công nghiệp 02 chiếc trị giá 9.000.000 đồng; Hệ thống Camera trị giá 11.000.000 đồng.
1.3. Bác một phần yêu cầu của Nguyên đơn về chi phí thuê bảo vệ, dọn dẹp, vệ sinh sau khi cháy là 64.000.000 đồng.
1.4. Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn công ty TNHH Thái Hàn.
2. Về án phí:
2.1. Về án phí dân sự sơ thẩm:
Công ty cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản phải chịu 114.984.104 đồng án phí dân sự sơ thẩm.
Công ty TNHH Thái Hàn phải chịu 3.200.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 29.000.000 đồng theo Biên lai số AA/2020/00632976 ngày 29/12/2022 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội. Công ty TNHH Thái Hàn được nhận lại 25.800.000 đồng.
2.2. Về án phí dân sự phúc thẩm:
Công ty cổ phần Việt Nam kỹ nghệ Súc Sản phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm. Công ty đã nộp 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí theo Biên lai số AA/2020/0063961 ngày 10/10/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội nay chuyển thành án phí.
Công ty TNHH Thái Hàn phải chịu 150.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng theo Biên lai số AA/2020/0063988 ngày 18/10/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội. Công ty TNHH Thái Hàn được nhận lại 150.000 đồng.
Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
| Nơi nhận: - VKSNDTP Hà Nội; - TAND huyện Thanh Trì; - Chi cục THADS huyện Thanh Trì; - Các đương sự; - Lưu văn phòng; - Lưu hồ sơ vụ án. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Đinh Như Lâm |