Bản án 33/2025/HNGĐ-ST — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại phiên tòa nguyên đơn chị Vi Thị A vắng mặt, tuy nhiên theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, chị Vi Thị A trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Chị và anh La Văn M tiến hành đăng ký kết hôn vào ngày 27/02/2006 tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T), hôn nhân hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc. Thời gian đầu vợ chồng chung sống hạnh phúc, yêu thương nhau, cùng nhau vun vén xây dựng gia đình. Khoảng thời gian sau, vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính cách, quan điểm, lối sống không hợp, anh La Văn M không quan tâm, chăm sóc gia đình, chị Vi Thị A đã nhiều lần bỏ qua tha thứ, đã được hai bên gia đình nội ngoại hòa giải nhưng anh La Văn M vẫn không thay đổi. Chị Vi Thị A và anh La Văn M đã sống ly thân nhau từ năm 2015. Hiện nay, chị Vi Thị A không còn tình cảm với anh La Văn M và nhận thấy việc đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T) vào ngày 27/02/2006 lúc đó chị Vi Thị A mới 16 tuổi, 07 tháng, 26 ngày, vì vậy chị Vi Thị A đề nghị Tòa án giải quyết hủy việc kết hôn trái pháp luật tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, đồng thời giải quyết ly hôn giữa chị và anh La Văn M.

Về con chung (con riêng): Chị Vi Thị A và anh La Văn M có 02 con chung là cháu La Ngọc Quỳnh N, sinh ngày 23/5/2006 và cháu La Chí H, sinh ngày 05/01/2012, nay hủy kết hôn trái pháp luật và ly hôn cháu La Ngọc Quỳnh N đã đủ 18 tuổi nên chị Vi Thị A không yêu cầu Tòa án giải quyết, nguyện vọng của chị Vi Thị A là giao cháu La Chí H cho anh La Văn M chăm sóc nuôi dưỡng con chung cho đến khi con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Về cấp dưỡng nuôi con: Chị Vi Thị A không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Về tài sản chung và các khoản nợ chung: Chị Vi Thị A không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại phiên tòa bị đơn anh La Văn M vắng mặt, tuy nhiên quá trình giải quyết vụ án anh La Văn M trình bày như sau:

Về quan hệ hôn nhân: Anh với chị Vi Thị A ngày tiến hành đăng ký kết hôn vào ngày 27/02/2006 tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T), hôn nhân hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc. Thời gian đầu vợ chồng chung sống hạnh phúc, yêu thương nhau, cùng nhau vun vén xây dựng gia đình. Khoảng thời gian sau, vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính cách, quan điểm, lối sống không hợp. Anh La Văn M và chị Vi Thị A đã sống ly thân từ năm 2015 cho đến nay và nhận thấy việc đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T) vào ngày 27/02/2006 lúc đó chị Vi Thị A 16 tuổi, 07 tháng, 26 ngày, vì vậy anh La Văn M đề nghị Tòa án giải quyết hủy việc kết hôn trái pháp luật tại Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T).

Về con chung: Anh La Văn M và chị Vi Thị A có 02 con chung là cháu La Ngọc Quỳnh N, sinh ngày 23/5/2006 và cháu La Chí H, sinh ngày 05/01/2012, nay hủy kết hôn trái pháp luật cháu La Ngọc Quỳnh N đã đủ 18 tuổi nên anh La Văn M không yêu cầu Tòa án giải quyết, nguyện vọng của anh La Văn M là được chăm sóc nuôi dưỡng cháu La Chí H cho đến khi con đủ 18 tuổi, không yêu cầu Tòa án giải quyết vấn đề cấp dưỡng nuôi con.

Về tài sản chung và các khoản nợ chung: Anh La Văn M không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại phiên tòa đại diện theo pháp luật của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Phùng H vắng mặt, tuy nhiên quá trình giải quyết vụ án ông Nguyễn Phùng H trình bày như sau:

Qua kiểm tra sổ đăng ký kết hôn (quyển số 01/2006), UBND xã T (cũ) nay là thị trấn T đã cấp giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính) cho công dân ghi số 07/2006 được đăng ký vào ngày 27/02/2006, tuy nhiên tại sổ gốc (sổ giấy) đã được lưu tại UBND thị trấn T lại ghi ngày 28/02/2006 (có sự sai lệch ngày đăng ký sổ giấy và bản chính đã cấp cho công dân là do sự sai sót của cán bộ trước đây).

Tại thời điểm cấp giấy chứng nhận kết hôn cho chị Vi Thị A và anh La Văn M, UBND thị trấn T nhận thấy chị Vi Thị A, sinh ngày 01/07/1989 mới chỉ 16 tuổi, 07 tháng, 26 ngày chưa đủ tuổi đăng ký kết hôn theo quy định, đây cũng là sai sót của cán bộ tiếp nhận hồ sơ trước đây. Vậy UBND thị trấn T đề nghị Toà án nhân dân huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An giải quyết theo quy định pháp luật.

Tại biên bản xác minh ngày 11/04/2025 về việc xác định ngày đăng ký kết hôn của chị Vi Thị A và anh La Văn M tại UBND thị trấn T, huyện T, tỉnh Nghệ An xác định như sau: Tại bản chính đã cấp giấy chứng nhận kết hôn cho công dân ghi ngày 27/02/2006, tuy nhiên thực tế tại số gốc (sổ giấy) được lưu tại UBND thị trấn T là ngày 28/02/2006 tại quyển sổ số 01/2006.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Tòa án thụ lý đúng thẩm quyền, xác định quan hệ tranh chấp; Trong quá trình điều tra thu thập chứng cứ Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định tại Điều 48 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc thu thập chứng cứ, tống đạt đảm bảo quyền của đương sự. Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử thực hiện đúng theo trình tự từ Điều 239 đến Điều 260 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của Thư ký phiên tòa được thực hiện đúng quy định tại Điều 51 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của đương sự: Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định tại các Điều 70, 71, 72, 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; khoản 6 Điều 3; Điều 8, 11, 12, 81, 82, 83, 84 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án: Về hôn nhân: Hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa chị Vi Thị A và anh La Văn M; về con chung: Giao 01 con chung là cháu La Chí H, sinh ngày 05/01/2012 cho anh La Văn M nuôi dưỡng, chăm sóc cho đến khi con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con cho chị Vi Thị A do chị Vi Thị A và anh La Văn M không yêu cầu; về tài sản chung, nợ chung: Đương sự không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét; về án phí: Nguyên đơn chị Vi Thị A phải nộp án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Quá trình chung sống, thời gian đầu chị Vi Thị A và anh La Văn M chung sống hạnh phúc, yêu thương nhau, cùng nhau vun vén xây dựng gia đình. Khoảng thời gian sau, vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính cách, quan điểm, lối sống không hợp. Anh La Văn M và chị Vi Thị A đã sống ly thân từ năm 2015 cho đến nay. Nay chị Vi Thị A và anh La Văn M đều thống nhất yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật. Do đó cần áp dụng khoản 2 và khoản 4 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 của Toà án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, huỷ kết hôn trái pháp luật giữa chị Vi Thị A và La Văn M.

Đối với yêu cầu cấp dưỡng nuôi con: Do chị Vi Thị A và anh La Văn M thống nhất không yêu cầu nên tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng đối với chị Vi Thị A. Trường hợp anh La Văn M nuôi con không đảm bảo quyền, lợi ích của con mà chị Vi Thị A có căn cứ chứng minh thì có quyền làm đơn thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn hoặc yêu cầu cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp chị Vi Thị A lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì anh La Văn M có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của chị Vi Thị A.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 7 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 227, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000;

Căn cứ khoản 6 Điều 3, Điều 8, 11, 12, 81, 82, 83, 84 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014;

Căn cứ theo khoản 2 và khoản 4 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 của Toà án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

Căn cứ vào điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của chị Vi Thị A.

1. Về hôn nhân: Hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa chị Vi Thị A và anh La Văn M; Hủy giấy chứng nhận kết hôn số 07/2006 ngày 27/02/2006 (tại sổ gốc là ngày 28/02/2006) do Ủy ban nhân dân xã T, huyện T, tỉnh Nghệ An (nay là thị trấn T, huyện T, tỉnh Nghệ An) cấp cho chị Vi Thị A và anh La Văn M.

Chị Vi Thị A và anh La Văn M phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng.

2. Về con chung: Giao cháu La Chí H, sinh ngày 05/01/2012 cho anh La Văn M được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc cho đến khi con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con đối với chị Vi Thị A do chị Vi Thị A và anh La Văn M thống nhất không yêu cầu. Chị Vi Thị A có quyền, nghĩa vụ chăm sóc, thăm nom con chung không ai được cản trở. Trường hợp anh La Văn M là người trực tiếp nuôi con chung không đảm bảo quyền, lợi ích của con mà chị Vi Thị A có căn cứ chứng minh thì chị Vi Thị A có quyền yêu cầu Tòa án xem xét, thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn hoặc yêu cầu cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp chị Vi Thị A lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì anh La Văn M có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của chị Vi Thị A.

3. Về án phí: Chị Vi Thị A phải nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn) án phí dân sự sơ thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn) đã nộp tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án theo biên lai thu số 0001148 ngày 02/04/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An (Chị Vi Thị A đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm).

4. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn chị Vi Thị A và bị đơn anh La Văn M vắng mặt, có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định./.