Bản án 321/2024/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn xin ly hôn, bản tự khai, giấy ủy quyền, đơn đề nghị giải quyết vắng mặt - Nguyên đơn chị Đỗ Ngọc H trình bày:

Chị và anh Đinh Trọng T kết hôn năm 2007, quá trình kết hôn vợ chồng có 02 con chung là Đinh Hồng Phương Anh, sinh ngày 14/3/2008 và Đinh Hồng Giang T1, sinh ngày 15/8/2010; đến năm 2018, anh chị ly hôn theo Quyết định số 405/2018/QĐST-HNGĐ của TAND thành phố Hải Dương. Tại thời điểm đó anh chị thỏa thuận giao cháu Đinh Hồng Giang T1 cho anh T, giao cháu Đinh Phương Hồng Ánh cho chị chăm sóc và nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, tháng 2/2024 anh T bị bắt và bị tạm giam tại trại tạm giam Công an tỉnh Hải Dương; TAND thành phố Hải Dương xét xử sơ thẩm ngày 28/6/2024 và xử phạt anh T 33 tháng tù giam. Do vậy, bà N đón cháu Giang T1 về nhà bà ngoại để bà chăm sóc và nuôi dưỡng kể từ ngày 19/2/2024 đến nay. Thời gian này chị H đang nghỉ phép về Việt Nam, hạn hợp đồng lao động của chị tại Nhật bản một thời gian ngắn nữa là hết hạn, chị có thu nhập đều hàng tháng, có mẹ đẻ là bà Vũ Thị N, sinh năm 1962; địa chỉ: Số 12/2/426 Điện Biên Phủ, phường Cẩm Thượng, thành phố Hải Dương hỗ trợ chăm sóc và nuôi dưỡng con nên chị có đủ điều kiện để nuôi con.

Bố mẹ đẻ của anh T hiện đã mất, thời gian đầu khi anh T mới bị bắt, cháu Tử sống cùng chú ruột là anh Đinh Văn C, anh C hiện ở trọ, không có địa chỉ cụ thể, không có công việc ổn định nên không thể nuôi cháu Tử. Cháu Tử sống cùng chú ruột được mấy hôm thì cháu về nhà ngoại sinh sống, từ thời điểm đó đến nay anh C không có ý kiến gì và cũng nhất trí cho gia đình chị nuôi cháu.

Trong thời gian anh T phải đi chấp hành án, chị sẽ đảm bảo điều kiện nuôi dưỡng, học hành cho các con, khi anh T mãn hạn tù trở về, anh chị sẽ bàn bạc, thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con.

Do vậy, chị đề nghị TAND tỉnh Hải Dương chấp nhận đơn khởi kiện về việc thay đổi người nuôi con sau khi ly hôn. Đề nghị Tòa án giao cháu Đinh Hồng Giang T1, sinh ngày 15/8/2010 cho chị trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng, chị không yêu cầu anh T cấp dưỡng nuôi con.

Trong thời gian không có mặt tại Việt Nam, chị ủy quyền cho mẹ đẻ là bà Vũ Thị N, sinh năm 1962; địa chỉ: Số 12/2/426 Điện Biên Phủ, phường Cẩm Thượng, thành phố Hải Dương (số CCCD: xxxxxxxxxxxx) thay chị chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Đinh Hồng Phương A, sinh ngày 14/3/2008 và Đinh Hồng Giang T1, sinh ngày 15/8/2010, chị tự có trách nhiệm gửi chi phí ăn uống, học hành của cháu Ánh và cháu Tử cho bà N.

Chị H đề nghị TAND tỉnh Hải Dương đề nghị được vắng mặt tại các buổi làm việc và tại phiên tòa.

- Bị đơn anh T trình bày: Quá trình kết hôn, con chung, ly hôn như chị H trình bày là đúng. Từ khi khi ly hôn chị H năm 2018, anh là người trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Đinh Hồng Giang T1, chị H nuôi cháu Hồng Ánh. Khoảng năm 2019, chị H đi Nhật Bản, mẹ đẻ chị H thay chị H chăm sóc cháu Ánh, quá trình nuôi dưỡng cháu Ánh bà ngoại chăm sóc cháu tốt, cháu khỏe mạnh, học tập tốt nên anh không có ý kiến gì; cháu Tử cũng thường xuyên sang bà ngoại chơi để bà chăm sóc.

Đầu tháng 2/2024 anh bị bắt vào trại tạm giam Công an tỉnh Hải Dương, thời điểm đó đại diện Công an hỏi anh giao con cho ai thì anh có trình bày là ủy quyền cho em trai là anh Đinh Văn Chung thay anh chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Giang T1; còn thực tế anh C có nuôi cháu T1 không thì anh không biết. Nay chị H đề nghị thay đổi người nuôi con sau ly hôn, anh đề nghị vợ chồng kết hôn lại với nhau thì chị H muốn nuôi con thế nào cũng được. Nếu chị H không đồng ý kết hôn với anh thì anh đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật và anh ủy quyền cho em trai là anh Đinh Văn C thay anh chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Tử trong thời gian anh chấp hành án.

Anh T đề nghị được vắng mặt tại các buổi làm việc và tại phiên tòa.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà N trình bày: Nhất trí với trình bày của chị H. Khoảng năm 2019 chị H đi Nhật Bản, bà ở nhà thay chị H chăm sóc cháu Hồng Ánh, cháu phát triển và học tập tốt. Khoảng tháng 2/2024 anh T bị bắt và bị tạm giam tại trại tạm giam Công an tỉnh Hải Dương; TAND thành phố Hải Dương xét xử sơ thẩm ngày 28/6/2024 và xử phạt anh T 33 tháng tù giam. Do vậy, bà đón cháu Giang T1 về nhà để chăm sóc và nuôi dưỡng kể từ ngày 19/2/2024 đến nay, khi đón cháu chú ruột của cháu là anh C đồng ý giao cháu cho bà ngoại. Thời gian này chị H đang nghỉ phép về Việt Nam, hợp đồng lao động của chị H tại Nhật bản một thời gian ngắn nữa hết hạn, chị H sẽ về nước để trực tiếp nuôi con, chị H có thu nhập đều hàng tháng, bà luôn hỗ trợ chị H chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Tử nên bà xác định chị H có đủ điều kiện để nuôi con.

Bố mẹ đẻ của anh T hiện đã mất, thời gian đầu anh T mới bị bắt, cháu T1 sống cùng chú ruột là Đinh Văn C, anh C hiện ở trọ, không có địa chỉ cụ thể, không có công việc ổn định nên không thể nuôi cháu T1. Cháu T1 sống cùng chú ruột được mấy hôm thì cháu về nhà ngoại sinh sống, từ thời điểm đó đến nay ông C không có ý kiến gì và cũng nhất trí cho gia đình bà nuôi cháu T1.

Trong thời gian anh T phải đi chấp hành án, bà và chị H sẽ đảm bảo điều kiện nuôi dưỡng, học hành cho các con, khi anh T mãn hạn tù trở về, anh T và chị H sẽ bàn bạc, thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con.

Do vậy, bà đề nghị TAND tỉnh Hải Dương chấp nhận đơn khởi kiện về việc thay đổi người nuôi con sau ly hôn của chị H. Đề nghị Tòa án giao cháu Đinh Hồng Giang Tử, sinh ngày 15/8/2010 cho chị H trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng, bà đồng ý nhận ủy quyền của chị H về việc bà thay chị H chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Đinh Hồng Phương Ánh, sinh ngày 14/3/2008 và Đinh Hồng Giang T1, sinh ngày 15/8/2010 trong thời gian chị H không có mặt tại Việt Nam, bà không yêu cầu chị H và anh T phải cấp dưỡng nuôi con cùng bà.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan anh C trình bày: Anh là em trai của anh Đinh Trọng T, đầu tháng 2/2024 anh T bị bắt, hiện anh T đang ở trong trại tạm giam; thời gian đầu anh nuôi cháu Đinh Hồng Giang T1 (con của anh T), sau đó mấy hôm, bà ngoại đến và trao đổi để bà đón cháu về nuôi nên anh đồng ý.

Anh được biết anh T có nguyện vọng ủy quyền cho anh chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Giang Tử, anh cũng nhất trí, tuy nhiên hiện kinh tế của anh còn khó khăn, anh đang ở nhờ nhà anh T; chị H có nhiều điều kiện để chăm sóc cháu Tử và hơn nữa cháu T1 có nguyện vọng xin được ở cùng mẹ và bà ngoại nên anh nhất trí giao cháu Tử cho chị H và bà N chăm sóc và nuôi dưỡng.

Nếu chị H và bà N không nuôi được cháu Giang T1 thì anh sẽ nuôi cháu, chị H vẫn có nguyện vọng được nuôi cháu Tử thì anh đồng ý giao cháu Tử cho chị H và mẹ đẻ chăm sóc và nuôi dưỡng. Sau này, khi anh T ra tù, ông T có nguyện vọng được nuôi cháu Giang Tử thì anh T, chị H sẽ thỏa thuận sau.

Do vậy, anh đề nghị TAND tỉnh Hải Dương chấp nhận đơn khởi kiện về việc thay đổi người nuôi con sau ly hôn của chị H. Đề nghị Tòa án giao cháu Đinh Hồng Giang Tử, sinh ngày 15/8/2010 cho chị H trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng, anh đồng ý với việc chị H ủy quyền cho bà ngoại là bà Vũ Thị N thay chị H chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Giang T1. Nếu bà N không thể nuôi được cháu Giang T1 thì anh sẽ đón cháu về, thay anh T dạy dỗ và chăm sóc cháu.

- Cháu Đinh Hồng Giang T1 có nguyện vọng được ở cùng mẹ Đỗ Ngọc H và bà ngoại.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương phát biểu quan điểm:

Về việc tuân theo pháp luật: Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử và đương sự đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ cho thấy bị đơn anh Đinh Trọng T được xác định không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con chung Đinh Hồng Giang T1. Do vậy đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Đỗ Ngọc H; giao cháu Đinh Hồng Giang T1 cho chị H trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng cho đến khi cháu trưởng thành đủ 18 tuổi. Chấp nhận sự tự nguyện của chị H không yêu cầu anh T cấp dưỡng nuôi con. Tạm giao cháu Đinh Hồng Giang T1 cho bà Vũ Thị N chăm sóc và nuôi dưỡng trong thời gian chị H không có mặt tại Việt Nam. Chị H phải chịu án phí Hôn nhân gia đình sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và xem xét ý kiến của các đương sự, quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét yêu cầu thay đổi người trực tiếp sau ly hôn của chị H thì thấy:

Nguyên đơn chị H có đơn đề nghị thay đổi người nuôi con sau ly hôn, chị H mặc dù hiện không ở tại Việt Nam nhưng chị H ủy quyền cho bà ngoại là bà Vũ Thị N thay chị chăm sóc cháu Đinh Hồng Giang Tử, bị đơn anh T cũng xác định bà ngoại chăm sóc và nuôi dưỡng các cháu thay chị H rất tốt. Thực tế, anh T đang chấp hành án phạt tù. Anh T chỉ đồng ý giao cháu Tử cho bà H với điều kiện chị H kết hôn lại cùng anh nhưng chị H không đồng ý. Xét hiện tại anh T đang chấp hành án tại trạm giam, không thể trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng cháu Đinh Hồng Giang Tử, anh T ủy quyền cho em trai là anh Đinh Văn C thay anh nuôi con nhưng anh C xác định anh C không có đủ điều kiện để nuôi cháu Tử, anh C xác định chị H và bà N nuôi cháu Tử rất tốt, anh C đồng ý giao cháu Tử cho chị H và bà N chăm sóc và nuôi dưỡng.

Do vậy, trường hợp này bị đơn anh Đinh Trọng T được xác định không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Đinh Hồng Giang Tử. Cháu Giang Tử cũng có nguyện vọng được ở cùng mẹ là chị Đỗ Ngọc H. Do vậy, HĐXX căn cứ vào Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Đỗ Ngọc H thay đổi người trực tiếp nuôi con; Giao cháu Đinh Hồng Giang Tử cho chị Đỗ Ngọc H chăm sóc và nuôi dưỡng cho đến khi cháu trưởng thành đủ 18 tuổi.

Tạm giao cháu Đinh Hồng Giang T1 cho bà Vũ Thị N chăm sóc và nuôi dưỡng trong thời gian chị Đỗ Ngọc H không có mặt tại Việt Nam.

- Về cấp dưỡng nuôi con: Chị H không yêu cầu anh T cấp dưỡng nuôi con, anh T nhất trí. Do vậy, HĐXX chấp nhận sự tự nguyện của chị H về việc không yêu cầu anh T cấp dưỡng nuôi con.

Vì những lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng Điều 58, 71, 72, 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 147, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/QH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án. Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Đỗ Ngọc H về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

2. Giao con Đinh Hồng Giang T1, sinh ngày 15/8/2010 cho chị Đỗ Ngọc H trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng cho đến khi con trưởng thành đủ 18 tuổi. Chấp nhận sự tự nguyện của chị H không yêu cầu anh T cấp dưỡng nuôi con.

Tạm giao cháu Đinh Hồng Giang Tử cho bà Vũ Thị N chăm sóc và nuôi dưỡng trong thời gian chị Đỗ Ngọc H không có mặt tại Việt Nam.

Anh Đinh Trọng T được quyền thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được cản trở.

2. Về án phí: Chị H phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm; đối trừ số tiền tạm ứng án phí 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0000888 ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Hải Dương. Chị H đã nộp đủ án phí.

4. Về quyền kháng cáo: Chị H được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật

Anh T, bà N, anh C được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật