Bản án 32/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Do cần hỗ trợ trong việc thay cầu dao điện nên chiều ngày 25/7/2025, Phạm Hữu Mai là Tổ trưởng tổ quản lý tổng hợp số 2 thuộc Đội quản lý điện lực khu vực Phủ Lý, gọi điện cho anh Nguyễn Văn Tài sinh năm 1988, trú tại thôn Phù Lão, phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình để nhờ anh Tài tìm giúp 02 người đi làm cùng cán bộ ở tổ quản lý tổng hợp số 2 của Mai. Khi anh Tài nghe máy thì Mai nói “Mai gọi thợ đến đội cho anh, anh dẫn đi làm, anh gửi tiền”, anh Tài đồng ý và liên hệ với anh Vũ Tuấn Anh sinh năm 1991, trú tại tổ dân phố Bút Sơn, phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình và ông Nguyễn Văn Phố sinh năm 1964, trú tại tổ dân phố Quỳnh Chân, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình hỏi “Các anh có đi làm được cho chỗ anh Mai điện lực không, nếu đi được thì mai 05 giờ 30 phút có mặt ở đội anh Mai, làm xong anh Mai gửi tiền”, anh Tuấn Anh và ông Phố đồng ý. Khoảng 05 giờ 30 phút ngày 26/7/2025, anh Tuấn Anh và ông Phố đến tổ quản lý tổng hợp số 2 thuộc tổ dân phố Mễ Nội, phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình gặp Mai, Mai biết đó là 02 người do anh Tài tìm giúp để hỗ trợ thay lắp cầu dao điện. Mai phân công anh Tuấn Anh và ông Phố ở 02 tổ khác nhau (02 vị trí cột điện khác nhau). Sau đó tổ quản lý tổng hợp của Mai thực hiện việc ngắt điện ở khu vực đường Lê Duẩn để đảm bảo trong quá trình thay lắp cầu dao điện. Anh Tuấn Anh được Mai phân công vào nhóm thực hiện việc thay lắp cầu dao điện tại vị trí cột điện 476-7/01 N.KĐT Liêm Chính. Sau khi thay cầu dao tại vị trí cột điện trong kế hoạch xong, Mai bảo anh Tuấn Anh đi cùng Mai và anh Trần Văn Tùng, sinh năm 1981, trú tại tổ dân phố Mễ Nội, phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình (là công nhân thuộc tổ quản lý tổng hợp số 2 do Mai phụ trách) đi trên 02 xe mô tô, Mai và anh Tùng đi một xe còn anh Tuấn Anh đi một xe để đi kiểm tra tuyến đường dây hạ thế dọc đường Lê Duẩn để đảm bảo trong mùa mưa bão. Khi đến chân cột điện 02 lộ 476 E3.5 tại ngã ba giao giữa đường Lê Duẩn với ngõ 35 đường Trần Hưng Đạo thuộc tổ 10D, phường Phủ Lý, Mai thấy có đoạn dây điện lủng lẳng thì Mai, anh Tùng và anh Tuấn Anh dừng lại. Mai bảo anh Tuấn Anh lên cắt đoạn dây điện này (đoạn dây điện lủng lẳng này là đoạn dây điện ở vị trí dưới 6m), anh Tuấn Anh trèo lên cột điện, Mai bận nghe, gọi điện thoại để điều hành công việc ở các vị trí khác nên không để ý anh Tuấn Anh trèo lên thế nào, còn anh Tùng đi vào chân cột điện để kiểm tra dây nhôm ở chân cột điện. Khi Mai đang nghe điện thoại thì nghe thấy tiếng nổ phát ra phía trên cột điện, Mai nhìn lên thì thấy anh Tuấn Anh đang nằm trên thanh xà của cầu dao điện thứ hai (tính từ trên đỉnh cột điện xuống). Thấy vậy, Mai gọi điện báo cho anh Tài và các nhân viên điện lực đến, khi xe nâng đến thì anh Tùng và mọi người lên đưa anh Tuấn Anh xuống rồi đưa đến Bệnh viện đa khoa Hà Nam để cấp cứu nhưng anh Tuấn Anh đã tử vong trước khi nhập viện.

Vật chứng, tài sản tạm giữ gồm:

- 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu R2022, vỏ màu vàng có hoa văn của anh Trần Văn Tùng.

- 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 8800, màu vàng; 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Sam Sung Galaxy S22, màu xám của Phạm Hữu Mai.

- 01 điện thoại di động nhãn hiệu Xiaomi, màu đen; 01 chiếc xe mô tô nhãn hiệu Honda Wave RS, BKS 36B2-763.02 của anh Vũ Tuấn Anh.

Kết quả khám nghiệm hiện trường (những dấu vết chính):

Hiện trường vụ “Vi phạm các quy định về an toàn lao động” xảy ra ngày 26/7/2025 tại cột điện 02 được cắm ở vỉa hè phía Tây của khu vực ngã ba giao nhau giữa đường Lê Duẩn và ngõ 350 đường Trần Hưng Đạo thuộc tổ 10D, phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình.

Cột điện số 02 phía Tây tiếp giáp vỉa hè, phía trước nhà bà Nguyễn Thị Xuân; phía Đông tiếp giáp khu vực giao nhau giữa đường Lê Duẩn và ngõ 350 đường Trần Hưng Đạo; phía Nam tiếp giáp đường Lê Duẩn; phía Bắc tiếp giáp ngõ 350 đường Trần Hưng Đạo.

Cột điện 02 cao 15m. Mặt phía Nam của cột, tại vị trí cách mặt đất 2m có treo biển báo “Cấm trèo! Điện áp cao Nguy hiểm chết người 02 Lộ 476E3.5”. Mặt phía Tây cột điện là khung kim loại dạng thang, rộng 0,31m, dài 4m. Xung quanh cột điện này bắt giữ các thanh kim loại (xà) có khoảng cách không đều nhau. Trên cột có hệ thống điện trung thế ở phía trên và hệ thống điện hạ thế ở phía dưới.

Hệ thống điện trung thế gồm 02 nguồn. Nguồn 1: dòng điện được dẫn từ cột 01 (cắm ở vỉa hè phía trước văn phòng công chứng Lê Liên) qua đường Lê Duẩn cố định vào 03 xà ở phía trên đỉnh cột 02; từ đây dòng điện được chia thành hai đường: đường thứ nhất dẫn đến cột điện phía trong ngõ 350 đường Trần Hưng Đạo, đường thứ hai dẫn xuống hệ thống cầu giao và cột chống sét được bắt giữ trên xà dài 1,6m, chỗ rộng nhất 1m, cao cách mặt đất 11m ở mặt phía Nam của cột điện rồi dẫn vào dây cáp đi ngầm (bên ngoài vỏ bọc màu hồng) được cố định với thân cột điện đi xuống chân cột để dẫn điện sang cột số 03 (về phía đi trạm thu phí Liêm Tuyền). Nguồn 2: dòng điện sẽ được dẫn từ cột điện phía khu đô thị Nam Trần Hưng Đạo vào dây cáp đi ngầm (bên ngoài vỏ bọc màu đen) được cố định với thân cột điện dẫn lên hệ thống cầu giao và cột chống sét được bắt giữ trên xà dài 2m, chỗ rộng nhất 1m, cao cách mặt đất 10,5m ở mặt phía Đông Bắc của cột điện. Trong đó hệ thống chống sét tại xà này còn 02 trụ, tại đầu trên của trụ chống sét thứ 1 (tính từ Bắc - Nam) có nắp nhựa, đầu trên của trụ thứ 2 không có nắp nhựa, mặt phía Nam của xà kim loại bắt giữ trụ chống sét này có vết gãy mới, còn sót lại một phần chân đế của trụ chống sét, một phần chân đế gác trên xà.

Kết quả khám nghiệm tử thi (những dấu vết chính):

- Trang phục bị rách, sun vải, biến dạng dưới tác động của nhiệt.

- Vết khô - cháy xém da, bong trợt thượng bì vùng hông phải; đáy chắc, màu đen - nâu, rìa màu hồng.

- Các vết sây sát da, phồng rộp, bong trợt thượng bì tại vùng ngực, lưng, chậu hông, hai chân. Hướng chủ yếu từ dưới lên trên.

- Khoang màng phổi, màng tim, màng bụng không có dịch. Bề mặt hai phổi và tim có các chấm xuất huyết. Niêm mạc khí phế quản sung huyết, trong lòng khí phế quản có nhiều dịch nhày màu vàng nâu và dị vật màu vàng dạng thức ăn. Diện cắt qua các tạng trong lồng ngực, ổ bụng sung huyết, không phát hiện tổn thương đại thể.

Kết quả trưng cầu giám định:

Ngày 26/7/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình ra Quyết định trưng cầu giám định số A567, trưng cầu Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Ninh Bình giám định xác định nguyên nhân tử vong của anh Vũ Tuấn Anh. Tại bản Kết luận giám định tử thi số 176/KL-KTHS ngày 13/8/2025 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Ninh Bình, kết luận:

“- Kết luận nguyên nhân chết: Suy hô hấp, suy tuần hoàn do tác động của dòng điện.

- Kết luận khác: Đặc điểm chiều hướng, cơ chế hình thành dấu vết trên tử thi: Các dấu vết trên tử thi hình thành do tác động của nhiệt độ cao và tác động chà sát, trượt hướng chủ yếu từ dưới lên trên”.

Ngày 28/7/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình ra Quyết định trưng cầu giám định số 607, trưng cầu Viện Pháp y Quốc gia giám định độc chất, nồng độ Ethanol, ma túy, HIV, viêm gan B trong mẫu phủ tạng, mẫu máu thu từ tử thi Vũ Tuấn Anh. Tại bản Kết luận giám định độc chất số 552/816/25/KLGĐĐC-PYQG ngày 07/8/2025 của Viện Pháp y Quốc Gia, kết luận:

“- Mẫu phủ tạng:

+ Có tìm thấy Codein, Paracetamol và Chlorpheniramin.

+ Không tìm thấy các chất độc khác nêu trên.

- Mẫu máu:

+ Có tìm thấy Codein, Paracetamol và Chlorpheniramin.

+ Không tìm thấy các chất độc khác nêu trên”.

Ngày 28/7/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình ra Quyết định trưng cầu giám định số 608, trưng cầu Viện Pháp y Quốc gia giám định mô bệnh học trong mẫu phủ tạng thu từ tử thi Vũ Tuấn Anh. Tại bản Kết luận giám định mô bệnh học số 111/25/KLMBH-VPYQG ngày 08/8/2025 của Viện Pháp y Quốc Gia, kết luận:

“- Da: Tổn thương biến tính tổ chức da dưới tác động của dòng điện.

- Tim: Phù, sung huyết, tăng sinh xơ, mỡ, sợi cơ tim lượn sóng.

- Phổi: Sung huyết, phế nang chứa ít đại thực bào ăn sắc tố.

- Dạ dày: Phù, sung huyết, nang lympho.

- Gan: Xơ gan, xâm nhập viêm mạn tính, thoái hóa mỡ.

- Lách: Sung huyết”.

Ngày 12/8/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình có Công văn số 344/CV-VPCQCSĐT gửi Sở Nội vụ tỉnh Ninh Bình phối hợp xác minh: Vụ việc xảy ra ngày 26/7/2025 đối với Vũ Tuấn Anh có phải là tai nạn lao động không? Nguyên nhân dẫn đến tai nạn?

Ngày 28/10/2025, Đoàn điều tra tai nạn lao động thuộc Sở Nội vụ tỉnh Ninh Bình có công văn số 3353/SNV-ĐĐT trao đổi thông tin như sau:

“1. Đối chiếu với quy định tại khoản 8, Điều 3 của Luật An toàn, vệ sinh lao động, có căn cứ để xác định vụ việc tai nạn khiến ông Vũ Tuấn Anh tử vong là trường hợp tai nạn lao động.

2. Nguyên nhân dẫn đến tai nạn lao động

2.1. Lỗi của người lao động - nạn nhân Vũ Tuấn Anh:

Do không được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động khi làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động nên đã không nhận biết được nguy cơ rủi ro điện phóng, làm việc trên cột điện có điện áp vi phạm khoảng cách an toàn bị điện cao áp phóng dẫn đến tử vong. Vi phạm khoản 6 Điều 12 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015.

2.2. Lỗi của người sử dụng lao động - ông Phạm Hữu Mai:

Căn cứ quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019, việc ông Phạm Hữu Mai là tổ trưởng tổ quản lý tổng hợp số 2 - Đội quản lý điện lực khu vực Phủ Lý đã thỏa thuận thuê ông Vũ Tuấn Anh làm việc có trả lương đã làm phát sinh mối quan hệ lao động, trong đó ông Phạm Hữu Mai là người sử dụng lao động. Ông Phạm Hữu Mai không báo cáo với lãnh đạo Đội quản lý điện lực khu vực Phủ Lý là vi phạm Quy định của Đội và của Công ty Điện lực Ninh Bình.

Việc ông Phạm Hữu Mai sử dụng ông Vũ Tuấn Anh làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động mà không được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động, huấn luyện sát hạch cấp thẻ an toàn điện là vi phạm khoản 6 Điều 12 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, khoản 1 Điều 69 Luật Điện lực năm 2024.

Thiếu trách nhiệm kiểm tra, giám sát quy định tại khoản 1 Điều 5 Phần I của Quy trình an toàn áp dụng trong tổng công ty Điện lực Miền Bắc tại Quyết định số 1356/QĐ-EVNNPC ngày 28/6/2025 của Tập Đoàn Điện lực Việt Nam.

3. Trách nhiệm liên đới trong vụ việc:

Đội quản lý điện lực khu vực Phủ Lý chưa thực hiện đúng, đủ trách nhiệm đảm bảo an toàn của các cấp quản lý để Tổ trưởng thuê người lao động tự do không được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; không được huấn luyện cấp thẻ an toàn điện tham gia công việc điện lực là vi phạm quy định của Công ty và vi phạm điểm c, khoản 1 Điều 17 Nghị định 62/2015/NĐ-CP ngày 04/3/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về bảo vệ công trình điện lực và an toàn trong lĩnh vực điện lực”.

Tại bản Cáo trạng số 105/CT-VKS-KV5 ngày 10/01/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Ninh Bình đã truy tố bị cáo Phạm Hữu Mai về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” theo điểm a khoản 1, khoản 5 Điều 295 Bộ luật Hình sự. Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Ninh Bình vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố bị cáo và đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm a khoản 1 Điều 295; các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 35; Điều 50 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Mai từ 50 đến 70 triệu đồng; không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo. Về trách nhiệm dân sự: Không đặt ra xem xét. Về xử lý vật chứng: Trả lại cho bị cáo Mai 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 8800 và 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Sam Sung Galaxy S22, song cần tạm giữ để đảm bảo thi hành án; trả lại cho anh Trần Văn Tùng 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu R2022.

Tại phiên tòa, bị cáo Phạm Hữu Mai khai nhận toàn bộ hành vi không tuân thủ quy định của Luật an toàn, vệ sinh lao động của bản thân dẫn đến hậu quả anh Vũ Tuấn Anh bị tai nạn lao động và bị tử vong đúng như nội dung bản cáo trạng mà Viện kiểm sát đã truy tố. Bị cáo nhất trí với luận tội của đại diện Viện kiểm sát và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tính chất, mức độ tội phạm bị cáo gây ra là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến quyền được an toàn về tính mạng, sức khỏe của người lao động, đã làm anh Vũ Tuấn Anh bị tai nạn lao động và tử vong, gây tổn thất về mặt tinh thần cho gia đình người bị hại. Do vậy, hành vi của bị cáo đã phạm tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 295 Bộ luật Hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Ninh Bình truy tố đối với bị cáo là có căn cứ, đúng pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 295; các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 35; Điều 47 Bộ luật Hình sự. Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 106; khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Toà án:

1. Về hình sự: Tuyên bố bị cáo Phạm Hữu Mai phạm tội "Vi phạm quy định về an toàn lao động". Xử phạt bị cáo Phạm Hữu Mai số tiền 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng).

2. Về xử lý vật chứng:

- Trả lại cho anh Trần Văn Tùng 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu R2022 vỏ màu vàng có hoa văn, được niêm phong trong phong bì ký hiệu TG03.

- Trả lại cho bị cáo Phạm Hữu Mai 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Samsung Galaxy S22 màu xám, được niêm phong trong phong bì ký hiệu TG01 và 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Nokia 8800 màu vàng, được niêm phong trong phong bì ký hiệu TG02, song cần tạm giữ tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5, tỉnh Ninh Bình để đảm bảo thi hành án đối với bị cáo.

(Tình trạng, đặc điểm các vật chứng nêu trên theo Biên bản giao, nhận đồ vật, tài liệu, vật chứng ngày 12/01/2026 giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình với Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5, tỉnh Ninh Bình).

3. Về án phí: Buộc bị cáo Phạm Hữu Mai phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Báo cho bị cáo biết có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; người đại diện hợp pháp của bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.