Bản án 32/2024/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi và quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an Quận 6, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân Quận 6, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo; bị hại; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án; người làm chứng không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Đối chiếu lời khai của bị cáo Trần Minh H tại phiên tòa với Biên bản ghi nhận hình ảnh qua Camera, Khám nghiệm hiện trường ngày 13/9/2023 của Công an Quận 6 (kèm bản ảnh); Biên bản tạm giữ tài sản, đồ vật, tài liệu; Kết luận định giá tài sản số: 98/KL-HĐĐGTS ngày 20/10/2023 của Hội đồng định giá tài sản thường xuyên trong tố tụng hình sự Quận 6; lời khai của bị hại Trần Xuân Thanh B, của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án Trần Xuân Hồng và của người làm chứng tại Cơ quan điều tra cùng những tài liệu, chứng cứ, lời khai khác có trong hồ sơ, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận bị cáo Trần Minh H đã phạm tội «Trộm cắp tài sản». Tội phạm và hình phạt được quy định tại Điều 173 của Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 (sau đây gọi tắt là Bộ luật hình sự năm 2015).

[3] Tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo:

[3.1] Bị cáo Trần Minh H đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản (ngày 07/01/2022, bị Tòa án nhân dân Quận 6 xử phạt 02 năm 09 tháng tù về tội «Trộm cắp tài sản». Sau đó, Viện kiểm sát nhân dân Quận 6 kháng nghị phúc thẩm về phần hình phạt. Ngày 14/4/2022, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chấp nhận kháng nghị, sửa bản án sơ thẩm, xử phạt bị cáo 02 năm tù). Mặc dù bị cáo đã chấp hành xong hình phạt tù của bản án này, nhưng chưa được xóa án tích. Nay, bị cáo lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý là tái phạm, đây là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 của Bộ luật hình sự năm 2015.

[3.2] Ngoài ra, bị cáo có nhân thân rất xấu (ngày 15/7/1998, bị Tòa án nhân dân Quận 11 xử phạt 06 tháng tù về tội «Trộm cắp tài sản của công dân»; ngày 08/5/1999, bị Tòa án nhân dân quận Tân Bình xử phạt 01 năm tù về tội «Cướp giật tài sản công dân»; ngày 08/12/2000, bị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xử phạt 36 tháng tù về tội «Cướp giật tài sản»; ngày 22/4/2004, bị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xử phạt 05 năm tù về tội «Cướp giật tài sản»; ngày 11/12/2008, bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định đưa vào Cơ sở chữa bệnh bắt buộc 24 tháng về hành vi sử dụng chất ma túy; ngày 15/11/2011, bị Tòa án nhân dân quận Bình Tân xử phạt 01 năm tù về tội «Trộm cắp tài sản»; ngày 25/9/2013, bị Tòa án nhân dân quận Bình Tân xử phạt 04 năm 06 tháng tù về tội «Cướp giật tài sản»; ngày 17/8/2018, bị Tòa án nhân dân Quận 6 quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở Cai nghiện bắt buộc 24 tháng về hành vi sử dụng chất ma túy; ngày 05/4/2021, bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân Phường 12, Quận 11 quyết định đưa vào Cơ sở Xã hội Nhị Xuân để quản lý, cắt cơn, giải độc, phục hồi sức khỏe và tư vấn tâm lý trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; ngày 23/9/2021, bị Công an Quận 6 quyết định xử phạt vi phạm hành chính 3.000.000 đồng về hành vi sử dụng công cụ hỗ trợ mà không có giấy phép). Mặc dù bị cáo chưa thi hành xong phần án phí của bản án ngày 15/11/2011 của Tòa án nhân dân quận Bình Tân, nhưng căn cứ Điều 60, khoản 3 Điều 70 của Bộ luật hình sự 2015 đến nay đã hết thời hiệu thi hành án, do đó ở lần phạm tội này bị cáo đương nhiên được xóa án tích. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy tuy đã được cải tạo, giáo dục nhiều lần, bị cáo không lấy đó làm bài học mà vẫn liên tục thực hiện hành vi phạm tội do cố ý, là thể hiện ý thức quá xem thường pháp luật.

[4] Xét tính chất mức độ hành vi phạm tội của bị cáo Trần Minh H tuy thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, nhưng hành vi phạm tội của bị cáo đã hoàn thành, việc bị phát hiện bắt giữ là hoàn toàn ngoài ý muốn của bị cáo. Mặt khác, thời điểm bị bắt giữ kết quả xét nghiệm thể hiện bị cáo dương tính với ma túy, do đó Hội đồng xét xử thấy cần phạt bị cáo một mức án nghiêm khắc tương xứng, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục đối với bị cáo và để phòng ngừa chung, góp phần vào công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm trong tình hình hiện nay, nhất là các tội phạm về xâm phạm sở hữu. Tuy nhiên, xét bị cáo tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa đều có thái độ thành khẩn khai báo, nên Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự đối với bị cáo khi lượng hình theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015.

[5] Những nhận định trên cũng là căn cứ để chấp nhận quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

[6] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 5 Điều 173 của Bộ luật hình sự năm 2015, bị cáo Trần Minh H còn có thể bị phạt tiền từ 05 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Tuy nhiên, theo các tài liệu, chứng cứ và lời khai của bị cáo tại phiên tòa cho thấy bị cáo không có việc làm, không có thu nhập, điều kiện kinh tế khó khăn. Vì vậy Hội đồng xét xử quyết định không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[7] Việc bồi thường thiệt hại: Tại phiên tòa, ông Trần Xuân Thanh B vắng mặt, nhưng tại Cơ quan điều tra ông B không yêu cầu bồi thường (theo Biên bản ghi lời khai ngày 12/01/2024 của Công an Quận 6 - BL199), do đó Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[8] Việc xử lý vật chứng:

[8.1] Cơ quan điều tra đã xử lý trả chiếc xe gắn máy hiệu Yamaha Janus màu đỏ, biển số 59K2-531.14, số máy E3X8E085531, số khung C810KY085517 cho ông Trần Xuân Thanh B (theo Biên bản về việc trả lại tài sản, đồ vật, tài liệu ngày 10/11/2023 - BL30), do đó Hội đồng xét xử không đề cập giải quyết.

[8.2] Đối với 02 USB (chứa file dữ liệu ghi lại hình ảnh liên quan đến việc Trần Minh H lấy trộm tài sản ngày 13/9/2023) và 01 đĩa CD (chứa file dữ liệu ghi âm, ghi hình quá trình hỏi cung Trần Minh H), đều đã được niêm phong (BL216, 217), là chứng cứ lưu hồ sơ, do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.

[9] Đối với ông Trần Xuân H1, là người có hành vi cầm chiếc xe gắn máy biển số 59K2-531.14 từ bị cáo Trần Minh H, nhưng ông H1 không biết đó là tài sản do phạm tội mà có, nên không truy cứu trách nhiệm hình sự.

[10] Tại Cơ quan điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Trần Minh H khai sau khi chiếm đoạt chiếc xe gắn máy biển số 59K2-531.14 của ông Trần Xuân Thanh B, bị cáo đem đến tiệm cầm đồ NT (Hộ kinh doanh NT) cầm cho ông Trần Xuân H1 lấy 2.500.000 đồng. Quá trình điều tra, ông H1 đã giao nộp chiếc xe biển số 59K2-531.14 để trả cho bị hại. Mặc dù, ông H1 không yêu cầu bị cáo hoàn trả lại cho hộ kinh doanh số tiền mà phía hộ kinh doanh đã bỏ ra để cầm chiếc xe trên (theo Biên bản ghi lời khai ngày 04/01/2024 của Công an Quận 6 - BL208), nhưng xét ông H1 cũng có lỗi trong việc cầm xe (cầm xe không có giấy tờ, không chính chủ), nên Hội đồng xét xử buộc bị cáo nộp lại khoản thu lợi bất chính từ việc phạm tội này để sung vào ngân sách nhà nước theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 47 của Bộ luật hình sự năm 2015 và điểm b khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự.

[11] Việc tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát xác định bị cáo Trần Minh H không có tiền sự là có cơ sở, nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Vì mặc dù bị cáo chưa thi hành xong phần nộp phạt của Quyết định số: 0003650/QĐ-XPHC ngày 23/9/2021 của Công an Quận 6, nhưng căn cứ khoản 1 Điều 7, khoản 8a Điều 12, Điều 74 Luật xử lý vi phạm hành chính đến nay đã hết thời hiệu thi hành mà không có tài liệu chứng cứ nào thể hiện việc bị cáo không thi hành quyết định là do cố tình trốn tránh, trì hoãn. Mặt khác, cũng không có căn cứ cho rằng Cơ quan ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính có theo dõi, đôn đốc, tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định theo quy định.

[12] Về án phí: Bị cáo Trần Minh H phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 135 của Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.