Bản án 32/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án dân sự sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Bà Nông Thị D và ông Hoàng Văn B tranh chấp với nhau diện tích 587,1m2 đất tranh chấp tại địa danh Slan C, thôn N, xã Y, huyện V, tỉnh Lạng Sơn gồm một phần thửa đất số 313 diện tích 140,8m2, một phần thửa đất số 347 diện tích 127,8m2, thửa 348 diện tích 122m2, một phần thửa 349 diện tích 65,5m2, thửa 363 diện tích 131m2 đã được UBND huyện V cấp GCNQSD đất số BD 332391 ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N, bà Vi Thị D (Nông Thị D) có các cạnh được xác định bởi các điểm ABLMHK và OPQRN thể hiện trên Sơ đồ khu đất tranh chấp kèm theo.

Trên đất tranh chấp hiện trạng trên đất tại các thửa 313, 347, 348, 349 có các cây cỏ voi do anh Hoàng Văn N và chị Lương Thị T là con trai, con dâu ông Hoàng Văn B trồng năm 2020, thửa 363 không có tài sản gì trên đất. Diện tích đất tranh chấp có địa danh L tại thôn T, xã Y là 1573,3m2 gồm một phần thửa 501 diện tích 1258,5m2, một phần thửa 512 diện tích 189,1m2, một phần thửa 500 diện tích 125,7m2 tờ bản đồ lâm nghiệp số 01 xã Y, trên đất có các cây hồi, cây gỗ tạp.

Nguyên đơn bà Nông Thị D và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan phía nguyên đơn trình bày: Gia đình bà Nông Thị D có 05 thửa đất nương: thửa số 313 diện tích 186m2, thửa 347 diện tích 134m2, thửa 348 diện tích 122m2, thửa 349 diện tích 682m2, thửa 363 diện tích 131m2 đều thuộc tờ bản đồ địa chính số 65 xã Y đã được Uỷ ban nhân dân huyện V cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N và bà Vi Thị D (do in sai nên hộ bà Nông Thị D thành Vi Thị D). Các thửa đất trên tọa tại địa danh S, thôn N, xã Y, huyện V, tỉnh Lạng Sơn và 01 thửa đất có diện tích 4.856m2 thuộc thửa 512 tờ bản đồ lâm nghiệp số 01 xã Yên Phúc, huyện V rừng có địa danh L, thôn T, xã Y, huyện V, tỉnh Lạng Sơn, gia đình bà chưa được cấp GCNQSDĐ.

Nguồn gốc các thửa đất trên do bố mẹ chồng bà là ông Hoàng Văn N và bà Triệu Thị S chia cho vợ chồng bà từ năm 1983. Khi chia đất, bố mẹ chồng chỉ chia bằng miệng cho các con trai, không chia cho con gái, việc chia không có giấy tờ gì.

Đối với 05 thửa đất nương tại địa danh S, gia đình bà đã quản lý, canh tác thường xuyên trồng ngô, đỗ và làm mạ từ năm 1983 đến năm 2010. Năm 2010 ông Hoàng Văn N chồng bà chết, các con đi học nên gia đình bà không canh tác được, năm 2016 gia đình bà cho ông La Văn T người cùng thôn mượn canh tác 01 năm, năm 2017 ông La Văn T không làm nữa thì gia đình ông Hoàng Văn B đến tranh chấp và cho con trai là Hoàng Văn N trồng cỏ voi trên đất tranh chấp. Gia đình bà không nhất trí nhưng ông Hoàng Văn B cho rằng đất này bố mẹ đã chia cho ông Hoàng Văn B nên ông Hoàng Văn B có quyền quản lý, sử dụng. Nay bà khởi kiện yêu cầu được quản lý, sử dụng 05 thửa đất vườn S gồm thửa 313, 347, 348, 349, 363 tờ bản đồ địa chính số 65 xã Y, buộc gia đình ông Hoàng Văn B chấm dứt tranh chấp đối với toàn bộ diện tích đất nêu trên và di dời toàn bộ cây ngô, cỏ voi đang trồng trên các thửa đất trên đi nơi khác, yêu cầu ông Hoàng Văn B bồi thường 4.000.000 đồng cho 04 năm không được canh tác. Đối với thửa đất rừng tại địa danh L, gia đình bà đã quản lý, sử dụng trồng hồi từ năm 1983 nhưng hiện nay chỉ còn sống 08 cây hồi. Hàng năm gia đình bà đều đi phát rừng, thu hoạch hồi nhưng gia đình bà chưa đi kê khai xin cấp GCNQSDĐ. Do rừng sát ruộng của ông Hoàng Văn B nên ông Hoàng Văn B đã tự ý kê khai và ông Hoàng Văn B được cấp GCNQSDĐ với diện tích 4.856m2 thuộc số thửa 512 tờ bản đồ lâm nghiệp số 01 xã Y, việc ông Hoàng Văn B kê khai và được cấp GCNQSDĐ đối đất rừng này bà không biết vì bà vẫn thực tế quản lý, sử dụng. Khoảng năm 2015 ông Hoàng Văn B mới đến tranh chấp, việc tranh chấp đã được thôn hòa giải thành cho bà quản lý, sử dụng, năm 2017 ông Hoàng Văn B lại tiếp tục tranh chấp và trồng bổ sung các cây hồi con trên đất tranh chấp và không cho gia đình bà thu hoạch hồi. Nay bà khởi kiện yêu cầu được quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích đất tranh chấp và sở hữu 08 cây hồi và các cây mọc tự nhiên trong rừng, buộc gia đình ông Hoàng Văn B chấm dứt tranh chấp đối với diện tích đất này, yêu cầu ông Hoàng Văn B bồi thường 5.000.000 đồng do không được thu hoạch hồi, yêu cầu hủy GCNQSD đất số BK 287095 do UBND huyện V cấp ngày 30/11/2011 cho hộ ông Hoàng Văn B và bà Lương Thị L. Bị đơn Hoàng Văn B đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của những người có quyền, nghĩa vụ liên quan Lương Thị L, Hoàng Văn N, Hoàng Văn C, Hoàng Văn T, Hoàng Thị T3 trình bày: Diện tích các thửa đất đang tranh chấp có nguồn gốc của bố mẹ ông là ông Hoàng Văn N và mẹ là bà Triệu Thị S (đã chết năm 1995) chia cho vợ chồng ông là Hoàng Văn B và Lương Thị L năm 1985, lúc chia đất bố mẹ chỉ nói bằng miệng trước mặt các anh chị em trong gia đình, không có giấy tờ gì. Các thửa đất số 313, 347, 348, 349 là của bố đẻ ông là ông Hoàng Văn N mua với ông La Văn T năm 1978, có giấy tờ mua bán ghi là Văn khế bán rừng hồi. Khu đất này trước đây gọi là Xa B trong bản Văn khế bán rừng hồi cũng ghi là Xa B, nay mới gọi là S, bố ông ghi vào Văn khế là “Phần Biên quản lý, sử dụng” và giao tờ giấy này cho ông. Do đó gia đình ông đã quản lý, canh tác từ năm 1985 đến nay, hàng năm gia đình ông trồng đỗ tương, ngô, sắn, thuốc lá. Năm 2015 ông có được cho ông La Văn V 01 thửa đất để làm đường đi vào nhà ông La Văn V và cho ông La Văn T mượn canh tác một thời gian nhưng không nhớ cụ thể năm nào. Đến năm 2016 khi con trai là Hoàng Văn N lấy vợ, ra ở riêng thì ông cho vợ chồng Hoàng Văn N canh tác nhưng không chia cho con, năm 2020 thì vợ chồng ông mới trồng cỏ voi trên diện tích đất gồm các thửa 313, 347, 348, 349 tờ bản đồ 65 xã Y.

Đối với thửa 363 tờ bản đồ 65 xã Y cũng do bố mẹ chia cho vợ chồng ông gồm 03 thửa gần nhau, ông đã canh tác làm mạ, trồng lúa trên thửa đất này từ năm 1985 đến nay. Năm 2010 ông có đăng ký, kê khai cấp GCNQSD đất đối với các thửa đất vườn, đất ruộng của gia đình, trong đó có các thửa đất tại khu vực S, gồm thửa 312 diện tích 867m2, thửa 350 diện tích 664m2 (giáp các thửa 313, 347, 348, 349 đang tranh chấp) và thửa 360 diện tích 83m2 (giáp thửa 363 đang tranh chấp). Sau khi nhận GCNQSD đất thấy thiếu các thửa đất được bố mẹ chia cho, ông đã lên UBND xã Y khiếu nại nhưng UBND xã có ý kiến bằng miệng là sẽ điều chỉnh sau. Lúc ông Hoàng Văn N (chồng bà D) còn sống đã có ý kiến anh em trong nhà cấp GCNQSDĐ cho ai cũng được do đó ông cứ canh tác. Vì vậy ông không nhất trí toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nông Thị D đối với diện tích đất tranh chấp tại S và yêu cầu hủy một phần GCNQSD đất số BD 332391 do UBND huyện V cấp ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N và bà Nông Thị D đối với các thửa 313, 347, 348, 349, 363 tờ bản đồ 65 xã Y, huyện V.

Ý kiến của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan UBND huyện V tại công văn số 312/UBND-TNMT ngày 03/3/2021 và bản tự khai của người đại diện hợp pháp trình bày: UBND huyện V cấp GCNQSDĐ số BD 332391, ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N và bà Nông Thị D. Về trình tự thủ tục cấp GCNQSDĐ đất đều đảm bảo theo quy định của Luật đất đai năm 2003, không có tranh chấp. Sau khi cấp GCNQSDĐ không có khiếu nại về việc cấp GCNQSD các thửa đất nêu trên cho hộ ông Hoàng Văn N và bà Nông Thị D, do đó UBND huyện V không nhất trí yêu cầu của ông Hoàng Văn B về việc yêu cầu hủy một phần GCNQSD đất số BD 332391 cấp ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N và bà Nông Thị D.

Tại Bản án số 01/2020/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Văn Quan đã căn cứ khoản 2, 6, 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 1, 5 Điều 157, Điều 158, khoản 1, 5 Điều 165, Điều 166; khoản 1, 2 Điều 228; khoản 2 Điều 229, khoản 2 Điều 5, khoản 2 Điều 244, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 3 Điều 49, khoản 4 Điều 50, các Điều 105, 107, 123 Luật Đất đai năm 2003; các Điều 26, 166, 170, khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 357, 468 Bộ luật Dân sự;

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, điểm a khoản 1 điều 24, khoản 1, 4 Điều 26, điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. 1.1. Bà Nông Thị D và anh Hoàng Văn L, chị Hoàng Thị T, Hoàng Thị T, Hoàng Thúy L, Hoàng Thị L được quyền quản lý, sử dụng 587,1m2 đất tranh chấp tại địa danh S, thôn N, xã Y, huyện V, tỉnh Lạng Sơn gồm một phần thửa 313 diện tích 140,8m2, một phần thửa 347 diện tích 127,8m2, thửa 348 diện tích 122m2, một phần thửa 349 diện tích 65,5m2, thửa 363 diện tích 131m2 đã được UBND huyện V cấp GCNQSDĐ số BD 332391 ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn N, bà Vi Thị D (Nông Thị D) có các cạnh được xác định bởi các điểm ABLMHK và OPQRN thể hiện trên Sơ đồ khu đất tranh chấp kèm theo. Buộc ông Hoàng Văn B và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan phía bị đơn chấm dứt toàn bộ hành vi tranh chấp đối với các diện tích đất nêu trên. 1.2. Buộc anh Hoàng Văn N, chị Lương Thị T phải di dời toàn bộ các cây cỏ voi trồng trái phép trên diện tích đất tranh chấp nêu tại mục 1.1 nêu trên để trả lại đất cho bà Nông Thị D, anh Hoàng Văn L, chị Hoàng Thị T, Hoàng Thị T, Hoàng Thúy L, Hoàng Thị L. 1.3. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Nông Thị D đối với phần diện tích đất 1573,3m2 thuộc một phần thửa số 500, 501, 512 tờ bản đồ lâm nghiệp số 01 xã Y và toàn bộ tài sản trên diện tích đất tranh chấp này; phần diện tích đất 46,9m2 thuộc thửa số 314, phần diện tích 84,1m2 thuộc thửa số 352 tờ bản đồ địa chính số 65 xã Y, huyện V, ký hiệu CDEFGML trên sơ đồ khu đất tranh chấp kèm theo và các yêu cầu bồi thường thiệt hại số tiền 5.000.000 đồng và 4.000.000 đồng, yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK287095 do UBND huyện V cấp ngày 30/11/2011 cho hộ ông Hoàng Văn B và bà Lương Thị L. 2. Không chấp nhận yêu cầu của bị đơn Hoàng Văn B yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 332391 do UBND huyện Văn Quan cấp ngày 06/12/2010 cho hộ ông Hoàng Văn Niên, bà Vi Thị D (Nông Thị D) đối với phần diện tích đất tranh chấp nêu tại mục 1.1 nêu trên. Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn tuyên nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí sơ thẩm và quyền kháng cáo của các đương sự. Trong thời hạn luật định ngày 14 tháng 4 năm 2021 ông Hoàng Văn B nộp đơn kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm, đề nghị cấp phúc thẩm giải quyết: 1. Ông Hoàng Văn B được quản lý sử dụng toàn bộ diện tích đất tranh chấp 587,1m2 có địa danh S, thôn N, xã Y, huyện V, tỉnh Lạng Sơn. 2. Không nhất trí di dời các cây cỏ voi đã trồng trên đất, ông yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Hoàng Văn Niên, bà Vi Thị D (Nông Thị D) đối với phần diện tích đất tranh chấp. 3. Yêu cầu bà Nông Thị D phải chịu 10.105.000 đồng tiền chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Hoàng Văn B giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Đề nghị chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Đề nghị không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn nên yêu cầu bác kháng cáo của bị đơn xử giữ nguyên quyết định của Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.

Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn:

- Về thủ tục tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về kháng cáo: Kháng cáo của ông Hoàng Văn B lập trong thời gian luật định nên kháng cáo hợp lệ.

- Về nội dung kháng cáo, ông Biên cho rằng diện tích đất tranh chấp do bố mẹ chia ông từ năm 1985 trước mặt các anh chị em trong gia đình chỉ chia bằng miệng không có giấy tờ gì. Sau khi chia ông B đã trồng đỗ tương, ngô, sắn... Năm 2009 gia đình ông B và gia đình ông N cùng đi kê khai xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; nhưng tại đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Hoàng Văn B và bà Lương Thị L có kê khai 27 thửa đất trong đó có 2 thửa tại địa danh S gồm: Thửa 312 diện tích 867 m2, thửa 350 diện tích 664m2, nhưng không có các thửa 363, 349, 348, 347, 313; như vậy, hộ gia đình bà D được Ủy ban nhân dân cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đúng trình tự, thủ tục, đối tượng theo Luật đất đai. Ông B cho rằng khi đi kê khai còn thiếu, đã báo Ủy ban xã nhưng không có tài liệu chứng minh; do đó không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông Hoàng Văn B đòi quản lý sử dụng 587,1m2 đất tranh chấp tại Slan chỉ và tài sản gắn liền với đất; việc ông B cho con trồng cây cỏ voi trên đất tranh chấp không được sự đồng ý của bà D và cơ quan có thẩm quyền nên bà D yêu cầu di dời các cây cỏ voi là có căn cứ.

Về chi phí tố tụng, án sơ thẩm đã xác định đúng theo qui định tại khoản 1, 5 Điều 157 và Điều 158 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về án phí nguyên đơn, bị đơn, người kháng cáo có đơn đề nghị miễn toàn bộ án phí, do là người sống tại địa bàn có điều kiện kinh tế khó khăn nên được miễn toàn bộ án phí theo qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Từ phân tích nêu trên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự; không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Hoàng Văn B xử giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/DS-ST ngày 31-3-2021 của Tòa án nhân dân huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

1. Không chấp nhận kháng cáo của ông Hoàng Văn B; giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/DS-ST ngày 31/3/2021 của Tòa án nhân dân huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Hoàng Văn B được miễn án phí phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của bản án dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án 12/7/2021.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM