Bản án 311/2024/DS-PT — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện ngày 28/11/2023 và trong quá trình Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết, nguyên đơn Nguyễn Thị Ngọc R trình bày:

Năm 2017, bà Phạm Thị Kiều N có tham gia 01 dây hụi tháng do bà Nguyễn Thị Ngọc R làm chủ hụi. Bà Phạm Thị Kiều N tham gia 02 phần hụi và lấy tên thường gọi trong danh sách hụi (N G). Bà N hốt hết 02 phần hụi và không góp hụi chết cho bà R nên bà R phải góp hụi thay bà N cho các hụi viên. Các dây hụi mà bà N tham gia đã mãn hụi. Bà N tham gia các dây hụi cụ thể như sau:

- Phần hụi thứ nhất: Hụi tháng 5.000.000đ, khui hụi ngày 06/07/2017 âm lịch (nhằm ngày 27/8/2017 dương lịch), một tháng khui hụi một lần gồm có 19 phần, bà N tham gia 01 phần; đến lần khui hụi thứ 05 bà N hốt hụi kêu 1.600.000đ, hụi viên góp 3.400.000đ, bà N nhận được số tiền hốt hụi là 64.200.000 đồng sau khi trừ 2.500.000 đồng tiền hoa hồng cho chủ hụi. Bà R đã giao đủ cho bà N số tiền 61.700.000đ. Sau đó, bà N góp hụi chết đến lần thứ 10 lần thì ngưng, ở dây hụi này bà R đã góp hụi chết thay cho bà N 09 lần với số tiền 5.000.000đ x 09 lần = 45.000.000đ.

- Phần hụi thứ hai: Hụi tháng 5.000.000đ, khui hụi ngày 06/07/2017 âm lịch (nhằm ngày 27/8/2017 dương lịch), một tháng khui hụi một lần gồm có 19 phần, bà N tham gia 01 phần, đến lần khui hụi thứ 07 bà N hốt hụi kêu 1.500.000đ, hụi viên đóng 3.500.000đ, bà N hốt hụi được 67.000.000đ sau khi trừ 2.500.000đ tiền hoa hồng cho chủ hụi. Bà R đã giao đủ cho bà N số tiền 64.500.000đ. Sau đó, bà N góp hụi chết đến lần thứ 10 thì ngưng không, bà R đã góp hụi chết thay cho bà N 09 lần với số tiền 5.000.000đ x 09 lần = 45.000.000đ.

Tổng cộng, 02 phần hụi trên bà R đã góp hụi chết thay cho bà N tổng số tiền 90.000.000đ. Bà R đã nhiều lần yêu cầu bà N trả cho bà R số tiền hụi còn nợ là 90.000.000đ nhưng bà N cố tình tránh né và không thực hiện việc trả tiền hụi cho bà R.

Do đó, bà R yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà N phải có nghĩa vụ trả cho bà R số tiền đã góp hụi thay là 90.000.000đ. Ngoài ra, bà không còn yêu cầu gì khác.

* Tại bản khai ngày 01/7/2024 và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn Phạm Thị Kiều N trình bày:

Năm 2017, ông Trần Văn Đ là người thuê nhà của bà N, đã lợi dụng sự quen biết của bà N để tham gia chơi hụi của bà R. Bà N xác định dây hụi ngày 06/7/2017 là do ông Đ tham gia, ông Đ có nhờ bà N đi khui hụi thay cho ông Đ một lần là lần khui hụi thứ 5, kêu hụi 1.600.000đ; ông Đ được lĩnh hụi; việc giao nhận tiền hụi giữa bà R và ông Đ thì bà N không biết.

Sau một thời gian, ông Đ không đóng hụi cho bà R; bà R đến nhà bà N nhiều lần mà không gặp ông Đ; bà R có đi xuống địa chỉ nhà ông Đ cũng không gặp ông Đ. Hiện nay, bà N và ông Đ không còn liên hệ gì với nhau; bà N không biết địa chỉ cụ thể của ông Đ.

Bà N cho rằng trước đây bà có chơi dây hụi 1.000.000đ, đã mãn; bà N không còn nợ tiền hụi bà R. Bà R lợi dụng chứng từ cũ để kiện bà N vì không tìm được ông Đ, bà R nghĩ ông Đ là chồng của bà N.

Bà N không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà R.

* Tại bản án dân sự sơ thẩm số 82/2024/DS-ST ngày 02/7/2024, Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long đã quyết định:

Căn cứ vào Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 471, Điều 468 của Bộ luật dân sự; Điều 15, Điều 16, Điều 17; Điều 18; Điều 24 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019; khoản 2 Điều 26, Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tuyên xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Ngọc R.

Buộc bà Phạm Thị Kiều N phải có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị Ngọc R số tiền góp hụi còn nợ là 90.000.000 đồng (chín mươi triệu đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí dân sự sơ thẩm, quyền kháng cáo và nghĩa vụ thi hành án của các đương sự theo luật định.

Ngày 13/7/2024, bị đơn Phạm Thị Kiều N có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm với nội dung: Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm số 82/2024/DS-ST, ngày 02/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long và đình chỉ giải quyết vụ án.

Lý do kháng cáo:

+ Nguyên đơn khởi kiện đã quá thời hiệu khởi kiện (gần 05 năm);

+ Việc xem xét, đánh giá chứng cứ, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan của Tòa án cấp sơ thẩm chưa được khách quan dẫn đến sự thật khách quan không được xem xét trong vụ án như: Việc các hụi viên tham gia hoặc những người biết việc bà R góp hụi thay cho bà có làm xác nhận gửi Tòa án là hoàn toàn vô lý, không có cơ sở xem xét, giải quyết trong vụ án này do việc đó chỉ có bà hoặc bà R mới có khả năng xác nhận; nghĩa vụ chứng minh đối với ông Trần Văn Đ là nghĩa vụ của bà R chứ không phải của bà vì ông Đ và bà R tự giao nhận tiền với nhau.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bà Phạm Thị Kiều N thay đổi một phần kháng cáo, yêu cầu Hội đồng xét xử sửa Bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Ngọc R vì bà N không có tham gia hụi do bà R làm chủ mà người tham gia hụi là ông Trần Văn Đ; ông Đ là người thuê nhà của bà N, không phải là chồng bà N.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà N đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà N, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà R do bà N không có tham gia hụi mà ông Đ mới là người tham gia hụi; bà R không có lập sổ hụi theo quy định tại Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường; bà R không có chứng cứ chứng minh được việc tham gia hụi và giao tiền hụi giữa bà R và bà N. Bản án sơ thẩm không áp dụng Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường để giải quyết tranh chấp đối với dây hụi xác lập năm 2017 là không đúng.

Người đại diện hợp pháp của bà Nguyễn Thị Ngọc R trình bày bà R thống nhất với Bản án sơ thẩm, không đồng ý với kháng cáo của bà N. Người đại diện hợp pháp của bà Nguyễn Thị Ngọc R xác định bà N là người trực tiếp tham gia hụi và nợ tiền hụi bà R số tiền 90.000.000đ, việc này có nhiều người tham gia chơi hụi làm chứng; xác định ông Đ là người sống chung như vợ, chồng với bà N, ông Đ không có tham gia hụi như bà N trình bày; ông Đ đã được Tòa án cấp phúc thẩm triệu tập nhưng không đến Tòa án nên đề nghị Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bà R xác định bà R chỉ yêu cầu bà N trả cho bà R ½ số tiền nợ hụi bằng 45.000.000đ và rút lại yêu cầu khởi kiện đối với bà N về số tiền 45.000.000đ còn lại; bà N có ý kiến không đồng ý trả cho bà R số tiền 45.000.000đ theo yêu cầu của bà R.

Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long phát biểu quan điểm:

+ Về thủ tục: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án; các đương sự đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

+ Về nội dung: Đề nghị áp dụng khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:

Không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị Kiều N, sửa Bản án sơ thẩm.

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Ngọc R. Buộc bà Phạm Thị Kiều N trả lại cho bà Nguyễn Thị Ngọc R số tiền 45.000.000đ. Bà N phải chịu án phí dân sự phúc thẩm nhưng được khấu trừ số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Do sửa một phần bản án sơ thẩm nên bà N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà N số tiền tạm ứng án phí mà bà đã nộp. Án phí dân sự sơ thẩm được xác định lại như sau:

Bà Phạm Thị Kiều N chịu 2.250.000đ án phí dân sự sơ thẩm.

Hoàn trả lại cho bà R số tiền tạm ứng án phí 2.250.000đ mà bà đã nộp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 và khoản 4 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Hủy và đình chỉ một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 82/2024/DS-ST ngày 02/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long đối với một phần yêu cầu khởi kiện mà bà Nguyễn Thị Ngọc R đã rút là 45.000.000đ (Bốn mươi lăm triệu đồng).

Không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị Kiều N.

Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 82/2024/DS-ST ngày 02/7/2024 của Tòa án nhân dân huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long.

Căn cứ vào Điều 26, Điều 147, Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 275 và Điều 471 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 26 và Điều 28 của Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường; Điều 27 của Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường; Điều 26 và Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Ngọc R.

Buộc bà Phạm Thị Kiều N phải có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị Ngọc R số tiền nợ hụi là 45.000.000đ (Bốn mươi lăm triệu đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về án phí:

- Án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Nguyễn Thị Ngọc R không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Hoàn trả lại cho bà R 2.250.000đ (Hai triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm mà bà đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long theo biên lai thu số 0008716 ngày 12/01/2024.

Bà Phạm Thị Kiều N chịu 2.250.000đ (Hai triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

- Án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Phạm Thị Kiều N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Hoàn trả lại cho bà N 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm mà bà đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long theo biên lai thu số 0009267 ngày 15/7/2024.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.