Bản án 310/2023/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo bản án sơ thẩm;

* Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa, các đồng nguyên đơn cũng như người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Các nguyên đơn là đồng sở hữu quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo giấy chứng nhận số 5201050306, hồ sơ gốc số 1951 do Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang cấp ngày 01/8/1998, cấp cho bà Lê Thị T; ông Lê Văn T2, bà Phạm Thị Ánh N1; ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1; bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1; ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N. Quyền sử dụng đất tại số A, phường V, TP MT, có diện tích 312,97m2, phần nhà có tổng diện tích sử dụng 406,71m2, diện tích xây dựng 219,51m2, kết cấu nhà 02 tầng (KC, BKC).

Chúng tôi thỏa thuận phần đất mặt tiền bên hông dọc hẻm sẽ giao cho ông L và bà N quản lý, sử dụng. Phần nhà chính và phần mặt tiền đường A thì giao cho các anh chị em gồm bà T, ông H, bà H1, bà V, ông T1, ông T2 và bà N1 cùng quản lý, sử dụng và cho thuê lại. Hai phần được ngăn cách bởi bức tường không ai tranh chấp.

Vào năm 2009, ông L, bà N đã tự ý đập bức tường xây ngăn cách hai phần cho thông nhà, từ cuối năm 2017 đến nay không cho thuê nữa và chiếm toàn bộ căn nhà quản lý sử dụng cho đến nay.

Nay, bà T, ông H, bà H1, bà V, ông T1 yêu cầu chia tài sản chung là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo giấy chứng nhận số 5201050306, hồ sơ gốc số 1951 do Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang cấp ngày 01/8/1998, cấp cho bà Lê Thị T; ông Lê Văn T2, bà Phạm Thị Ánh N1; ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1; bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1; ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N. Quyền sử dụng đất tại số A, phường V, TP MT, có diện tích 312,97m2, phần nhà có tổng diện tích sử dụng 406,71m2, diện tích xây dựng 219,51m2, kết cấu nhà 02 tầng (KC, BKC) thành 05 phần theo quy định của pháp luật. Các nguyên đơn yêu cầu nhận nhà đất nêu trên và hoàn lại 1/5 khối tài sản cho ông Lê Văn T2 + bà Phạm Thị Ánh N1; 1/5 khối tài sản cho ông Lê Thanh L + bà Võ Thị Minh N. Thực hiện ngay khi án có hiệu lực pháp luật. Trừ đi phần giá trị nhà quán cà phê phần lót gạch tổng giá trị 277.851.600 đồng cho ông L, bà N.

Theo kết quả định giá tài sản thì giá trị tất cả nhà và đất tại số 253 Ấp Bắc, phường 5, TP MT có tổng giá trị là 15.415.989.000 đồng (các bên thống nhất không yêu cầu định giá lại) - 277.851.600 = 15.138.137.400 đồng.. Các nguyên đơn sẽ hoàn cho ông T2 + bà N1 số tiền 3.027.627.480 đồng, hoàn cho ông L + bà N số tiền 3.027.627.480 đồng + 277.851.600 = 3.305.479.080 đồng.

* Bị đơn:

- Bà Võ Thị Minh N trình bày: Phần nhà và đất tại số A, phường V, TP MT mà phía nguyên đơn khởi kiện có nguồn gốc là của cha mẹ chồng (đã mất) để lại cho các anh chị em đồng sở hữu đứng tên, trong đó cha mẹ chồng cho riêng bà và ông L phần nhà đất ngang 4m, dài hết đất nhưng không có làm giấy tờ. Trước đây, bà có trình bày là yêu cầu giao bà và ông L phần nhà đất ngang 4m, dài hết đất, phần nhà đất còn lại chia làm 09 phần, bà và ông L mỗi người 01 phần, bà và ông L đồng ý nhận giá trị bằng tiền. Nhưng nay bà có ý kiến là không đồng ý chia vì tài sản này cha mẹ chồng là ông Lê Văn H và bà Nguyễn Thị S muốn để lại làm nhà thờ cho gia tộc về sau và có để lại di chúc ngày 15/7/1992 có tất cả các con ông Hai, bà Sáng cùng ký tên. Bà không yêu cầu định giá lại tài sản.

- Ông Lê Thanh L trình bày: Thống nhất với lời trình bày của bà N.

- Ông Lê Văn T2 và bà Phạm Thị Ánh N1 trình bày: Phần đất tranh chấp hiện do ông L, bà N quản lý, trước đây, cha mẹ ông T2 cho ông L, bà N phần nhà đất ngang 4m, dài hết đất nhưng chỉ nói miệng, sau đó khi làm giấy tờ nhà đất thì đứng tên đồng sở hữu là các anh chị em (05 người) cùng vợ chồng. Nay theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì ông bà đề nghị giao cho ông L, bà N phần nhà đất ngang 4m, dài hết đất theo ý nguyện của cha mẹ. Phần còn lại chia làm 05 phần.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Chị Lê Võ Phương Q, chị Lê Võ Nhã T trình bày: thống nhất với lời trình bày của bà N.

Bản án dân sự sơ thẩm số 107/2022/DS-ST ngày 31 tháng 8 năm 2022 của Toà án nhân dân thành phố MT, tỉnh Tiền Giang, đã áp dụng khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 1 Điều 228, Điều 271 BLTTDS, các Điều 207, Điều 208, Điều 209, Điều 624, Điều 628, Điều 645 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội;

Xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn về việc chia tài sản chung là nhà ở và đất ở theo giấy chứng nhận số 5201050306, hồ sơ gốc số 1951 do Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang cấp ngày 01/8/1998, cấp cho Lê Thị T; ông Lê Văn T2, bà Phạm Thị Ánh N1; ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1; bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1; ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N. Quyền sử dụng đất tại số A, phường V, TP MT, có diện tích 312,97m2, phần nhà có tổng diện tích sử dụng 406,71m2, diện tích xây dựng 219,51m2, kết cấu nhà 02 tầng (KC, BKC).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và nghĩa vụ thi hành án của đương sự.

* Ngày 09 tháng 9 năm 2020, các nguyên đơn Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm sửa toàn bộ bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang:

Về tố tụng: trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các nguyên đơn. Áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, Sửa bản án sơ thẩm theo hướng chia quyền sử dụng nhà, đất số A Ấp Bắc, phường Y, thành phố MT thành 05 phần.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Ông Lê Văn T2 và bà Phạm Thị Ánh N1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không lý do, nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định tại khoản 2 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự.

Ngày 21/10/1997, cụ Lê Văn H và cụ Nguyễn Thị S có văn bản gửi Sở xây dựng tỉnh Tiền Giang với nội dung đồng ý cho căn nhà số A, phường V, thành phố MT cho các con gồm Lê Thị T; ông Lê Văn H + vợ Nguyễn Thị Hồng H1; bà Lê Kim V và chồng Đặng Văn T1; ông Lê Thanh L và vợ Võ Thị Minh N; ông Lê Văn T2 và Phạm Thị Ánh N1. Ngoài ra, văn bản không thể hiện nội dung, điều kiện gì khác (bút lục 220). Căn cứ văn bản ngày 21/10/1997 của cụ Lê Văn H và cụ Nguyễn Thị S, Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đã cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 1951 ngày 01/8/1998, cấp cho các ông, bà:

1/ Bà Lê Thị T;

2/ Ông Lê Văn T2 + Bà Phạm Thị Ánh N1;

3/ Ông Lê Văn H + Bà Nguyễn Thị Hồng H1;

4/ Bà Lê Kim V + Ông Đặng Văn T1;

5/ Ông Lê Thanh L + Bà Võ Thị Minh N.

Đối với nhà ở tổng diện tích sử dụng 406,71m2, diện tích xây dựng 219,51m2, kết cấu nhà cột BT, vách tường, mái BT + ngói + tole, số tầng 02 (KC+BKC) nhà; đất ở diện tích 312,97m2 (bút lục 23).

- Phần nhà chung có tổng diện tích 242,5m2 (trong đó phần diện tích đất đã xây dựng nhà là 223,3m2 và phần diện tích được tính ngoài nhà tính từ lộ giới vào là 19,2m2)

- Phần nhà do ông Lê Thanh L và bà Võ Thị Minh N xây dựng có diện tích 87,4m2 (trong đó diện tích đất đã xây dựng nhà là 85,7m2 và phần diện tích được tính ngoài nhà tính từ lộ giới vào là 1,7m2).

Bản án sơ thẩm nhận định cho rằng văn bản ngày 15/7/1992 là di chúc của cụ Lê Văn H và cụ Nguyễn Thị S muốn để lại căn nhà trên làm nhà thờ cho gia tộc, có tất cả các con cụ Hai, cụ Sáng thống nhất cùng ký tên và văn bản ngày 21/10/1997 của cụ Lê Văn H và cụ Nguyễn là chỉ bổ sung, thay đổi về đối tượng hưởng quyền mà không thay đổi về mục đích của di chúc, nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1, là chưa phù hợp.

Xét, văn bản ngày 15/7/1992 của cụ Lê Văn H và cụ Nguyễn Thị S thể hiện giao ông Lê Văn Liêm làm chủ hộ, bà Lê Kim V được quyền tạm trú căn hộ A để chăm sóc, bảo quản đồ đạc...; các ông bà Thảo, Thuận, Hiệp dòm ngó giúp đỡ chung lo việc bảo quản căn hộ....; Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà cửa số 600/XD ngày 31/10/1992 của Sở xây dựng tỉnh Tiền Giang cấp cho ông Lê Thanh L ở phần ghi chú thể hiện nội dung “ủy quyền sử dụng”. Đến ngày 21/10/1997, cụ Hai và cụ Sáng lập văn bản cho nguyên đơn và bị đơn cùng sở hữu căn nhà, đất số A, phường V, TP MT. Như vậy, văn bản ngày 15/7/1992 đã được thay đổi bằng văn bản ngày 21/10/1997. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Lê Thanh L cũng thừa nhận căn nhà, đất số A là tài sản chung của bà Lê Thị T; ông Lê Văn T2 + bà Phạm Thị Ánh N1; ông Lê Văn H + bà Nguyễn Thị Hồng H1; bà Lê Kim V + ông Đặng Văn T1; ông Lê Thanh L + bà Võ Thị Minh N.

- Bà Lê Thị T;

- Ông Lê Văn T2 + bà Phạm Thị Ánh N1;

- Ông Lê Văn H + bà Nguyễn Thị Hồng H1;

- Bà Lê Kim V + ông Đặng Văn T1;

- Ông Lê Thanh L + bà Võ Thị Minh N.

Như vậy, nhà đất tại số A (số nhà mới B), phường V được chia làm 05 phần, mỗi phần là 6.283.532.265 đồng (làm tròn 6.283.532.000 đồng).

Các nguyên đơn Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1, đại diện theo ủy quyền là bà Nguyễn Thị Ngọc H yêu cầu được nhận toàn bộ căn nhà, đất số A, phường V và đồng ý giao cho ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N số tiền 6.283.532.000 đồng; giao ông Lê Văn T2 và bà Phạm Thị Ánh N1 số tiền 6.283.532.000 đồng.

Theo quyết định số 1028/QĐ-UBND ngày 03/3/2023 của Ủy ban nhân dân thành phố MT về việc trợ cấp xã hội xác định ông Lê Thanh L là đối tượng khuyết tật nặng và ông Lê Thanh L có đơn xin miễn nộp án phí, nên được miễn nộp án phí dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Như vậy, bà Võ Thị Minh N phải nộp 57.141.500 đồng (làm tròn 57.141.000 đồng).

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 157, 158, 165 và Điều 166 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 207, Điều 208, Điều 209, Điều 219 và khoản 2 Điều 357 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử: Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1.

Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 107/2022/DS-ST ngày 31 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố MT, tỉnh Tiền Giang.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 về việc yêu cầu chia tài sản chung là nhà, đất tại số A (số nhà mới là B), phường V, thành phố MT, tỉnh Tiền Giang.

1.1 Chia cho ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N được quyền quản lý, sử dụng phần đất diện tích 87,4m2 (trong đó diện tích đất đã xây dựng nhà là 85,7m2 và phần diện tích được tính ngoài nhà tính từ lộ giới vào là 1,7m2) thuộc thửa 580, tờ bản đồ số 19 theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 1951 ngày 01/8/1998 do Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang cấp, phần đất có tứ cận:

+ Bắc giáp Nguyễn Văn D có số đo 3,67m;

+ Nam giáp đường A có số đo 3,06m + 0,9m;

+ Đông giáp phần nhà, đất còn lại có số đo 4,36m + 04m + 15,16m + 0,92m + 0,28m;

+ Tây giáp hẻm có số đo 8,91m + 14,54m + 0,39m.

(Kèm theo sơ đồ ngày 05/4/2023 của Công ty TNHH Tài nguyên và Môi trường INCOM).

1.2 Chia cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 được quyền quản lý, sử dụng phần đất diện tích 242,5m2 (trong đó phần diện tích đất đã xây dựng nhà là 223,3m2 và phần diện tích được tính ngoài nhà tính từ lộ giới vào là 19,2m2) thuộc thửa 580, tờ bản đồ số 19 có tứ cận:

+ Bắc giảp Nguyễn Văn D số đo 9,19m;

+ Nam giáp đường A có số đo 9,29m;

+ Đông giáp hẻm có số đo 4,4m + 15,74m + 0,3m + 4,26m + 4,14m;

+ Tây giáp phần đất chia cho ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N có số đo 4,36m + 04m + 15,16m + 0,92m + 0,28m;

(Kèm theo sơ đồ ngày 05/4/2023 của Công ty TNHH Tài nguyên và Môi trường INCOM).

1.3 Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1 được quyền quản lý, sở hữu căn nhà và công trình xây dựng trên phần diện tích 242,5m2 gồm nhà mái ngói phần lót gạch ceramic 400x400 có diện tích 123,074m2 kết cấu chung: nhà 01 trệt + 01 lầu, mái ngói, vách tường, nền gạch ceramic 400x400; nhà mái ngói phần lót gạch ceramic 300x300 có diện tích 67,524m2, kết cấu chung: nhà 01 trệt + 01 lầu mái ngói, vách tường, nền gạch ceramic 300x300; lam sân thượng diện tích 55,55m2 kết cấu chung: lam bê tông cốt thép, nền gạch ceramic 300x300; nhà mái tole có diện tích 120,252m2 kết cấu chung: nhà 01 trệt, 01 lầu mái tole, vách tường, nền gạch ceramic 300x300; nhà bếp diện tích 40,10m2 kết cấu chung: nhà trệt, vách tường, mái tole, nền gạch ceramic 300x300; hồ nước diện tích 12m2 kết cấu thành gạch xây, đan đáy có nắp; hàng rào diện tích 5,55m2 kết cấu tường gạch lửng, phía trên song sắt và cổng rào diện tích 1,53m2 kết cấu khung sắt, song sắt.

1.4 Ông Lê Thanh L, bà Võ Thị Minh N, chị Lê Võ Phương Q, chị Lê Võ Nhã T, Nguyễn Lê Thảo L2 và Nguyễn Lê Bảo L3 (do chị Lê Võ Phương Q là đại diện theo pháp luật của Thảo L2 và Bảo L3) có nghĩa vụ di dời toàn bộ tài sản thuộc quyền sở hữu của gia đình và giao cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 phần diện tích 242,5m2 (trong đó phần diện tích đất đã xây dựng nhà là 223,3m2 và phần diện tích được tính ngoài nhà tính từ lộ giới vào là 19,2m2) thuộc thửa 580, tờ bản đồ số 19 cùng toàn bộ công trình xây dựng trên phần diện tích này.

2. Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 có nghĩa vụ trả cho ông Lê Văn T2 và bà Phạm Thị Ánh N1 số tiền 6.283.532.000 đồng (Sáu tỉ hai trăm tám mươi ba triệu năm trăm ba mươi hai ngàn đồng).

3. Ông Lê Thanh L bà bà Võ Thị Minh N có nghĩa vụ hoàn cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 số tiền 1.665.235.000 đồng (Một tỉ sáu trăm sáu mươi lăm triệu hai trăm ba mươi lăm ngàn đồng).

4. Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1, ông Lê Thanh L và bà Võ Thị Minh N được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo nội dung quyết định của bản án.

5. Về chi phí tố tụng: Ông Lê Thanh L và bà Võ Thị Minh N phải hoàn lại cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 số tiền 8.900.000 đồng; ông Lê Văn T2 và bà Phan Thị Ánh N hoàn lại cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 số tiền 8.900.000 đồng.

6. Về nghĩa vụ chậm thi hành án: Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bên phải thi hành chậm thực hiện nghĩa vụ thì hàng tháng còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

7. Về án phí: Miễn án phí dân sự cho bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Nguyễn Thị Hồng H1, bà Lê Kim V, ông Đặng Văn T1, ông Lê Văn T2, bà Phan Thị Ánh N và ông Lê Thanh L.

Hoàn lại bà Lê Thị T số tiền 14.000.000 đồng tạm ứng án phí theo biên lai số 0014199 ngày 04/5/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố MT, tỉnh Tiền Giang.

Hoàn lại cho ông Lê Văn H và bà Nguyễn Thị Hồng H1 số tiền 14.000.000 đồng tạm ứng án phí theo biên lai số 0014200 ngày 04/5/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố MT, tỉnh Tiền Giang.

Hoàn lại cho bà Lê Kim V và ông Đặng Văn T1 số tiền 14.000.000 đồng tạm ứng án phí theo biên lai số 0014201 ngày 04/5/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố MT, tỉnh Tiền Giang.

Bà Võ Thị Minh N phải nộp 57.141.000 đồng án phí DSST.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.