Bản án 31/2026/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện, biên bản lấy lời khai và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Nguyễn Văn K và bà Phạm Thị T thống nhất trình bày:

Vợ chồng ông bà có cửa hàng kinh doanh thức ăn chăn nuôi tại xã G, thành phố Hải Phòng. Năm 2016, tại nhà ông Nguyễn Văn C ở thôn P (nay là thôn L), xã B, thành phố Hải Phòng, ông K và vợ chồng ông C, bà H đã thỏa thuận bằng miệng về việc ông K, bà T bán cám cho ông C, bà H để chăn nuôi vịt. Do nhà ông K và nhà ông C ở cách xa nhau nên hai bên thỏa thuận vợ chồng ông C sẽ gọi điện đặt hàng và ông K sẽ trực tiếp giao hàng hoặc thuê nhân viên giao hàng mang cám đến nhà ông C. Bà H là người kiểm hàng và nhận hàng; tối cùng ngày bà T sẽ gọi điện cho ông C, bà H để chốt lại số lượng cám đã giao và số tiền phải thanh toán, sau đó bà T sẽ ghi vào sổ theo dõi bán hàng của gia đình để đối chiếu công nợ. Khoảng 2 đến 3 lần giao hàng, ông bà mới xuất hóa đơn cho ông C, bà H một lần. Hoặc khi vợ chồng ông C trả tiền thì ông bà sẽ xuất hóa đơn, trên hóa đơn thể hiện rõ số tiền vợ chồng ông C đã trả và số tiền còn nợ lại. Hai bên thỏa thuận sau khi kết thúc một lứa vịt (thời gian khoảng 50 ngày) thì bên mua phải thanh toán tiền cho bên bán cám. Một, hai lứa đầu, vợ chồng ông C, bà H đều trả tiền đúng hạn. Những lần sau đó, ông C bà H chỉ trả ông bà một phần tiền, còn lại sẽ ghi nợ. Cứ đợt mua cám này lại gối nợ sang đợt khác. Ông C, bà H thanh toán tiền hàng bằng hình thức trả tiền mặt. Vợ chồng ông C sẽ gọi điện cho ông bà đến nhà ông C lấy tiền. Trước khi ông K đi, bà T sẽ ghi hóa đơn số tiền còn nợ, số tiền ông C đã thanh toán để ông K mang sang đưa cho vợ chồng ông C. Đồng thời bà T cũng ghi vào sổ bán hàng như vậy, những phần nào đã thanh toán thì bà T sẽ gạch sổ.

Tính đến ngày 19/11/2020, vợ chồng ông C, bà H còn nợ ông bà số tiền mua cám là 290.181.000 đồng. Do thời điểm năm 2020 dịch Covid bùng phát nên ông C gọi điện cho ông bà thông báo là tạm dừng không chăn nuôi nữa. Bà T và ông C đã thống nhất chốt nợ số tiền 290.181.000 đồng qua điện thoại. Ông C hứa sẽ trả dần cho ông K bà T mỗi năm là 50 triệu đồng, bắt đầu từ tháng 01/2021 đến tháng 01/2026 sẽ trả hết số tiền còn nợ. Ông K có trao đổi với ông C nếu không trả đúng hạn thì sẽ tính lãi chậm trả theo lãi suất do Ngân hàng N quy định.

Năm 2021, vợ chồng ông C tiếp tục chăn nuôi vịt. Ông bà và vợ chồng ông C chốt lại công nợ, thỏa thuận để lại công nợ cũ. Đối với tiền mua cám vịt cho lứa mới thì ông C sẽ thanh toán lứa nào trả tiền lứa đấy. Ông C nuôi 02 lứa vịt vào năm 2021 và đều đã trả đủ tiền cho ông bà. Lứa vịt mà bà T ghi hóa đơn bán hàng là 193.265.000 đồng vợ chồng ông C đã thanh toán đầy đủ cho ông bà vào ngày 01/6/2021. Lứa vịt thứ 2 (từ ngày 08/9/2021-06/10/2021), vợ chồng ông C đã thanh toán đầy đủ số tiền 66.040.000 đồng cho ông bà vào ngày 06/10/2021.

Từ khi chốt nợ ngày 19/11/2020 đến thời điểm năm 2024, vợ chồng ông C đã trả được cho ông bà số tiền là 54.450.000 đồng (trong đó trả 40 triệu đồng tiền mặt + 14.450.000 đồng là tiền ông bà mua thịt nghé của nhà ông C để trừ nợ). Ngày 06/01/2024, tại nhà ông C, ông K và bà H đã ngồi lại để chốt số tiền ông C, bà H còn nợ ông bà. Bà H đã ký xác nhận vào sổ theo dõi bán hàng của gia đình ông bà, xác nhận còn nợ số tiền mua cám là 235.730.000 đồng. Ông bà đã nhiều lần yêu cầu ông C, bà H thanh toán tiền hàng còn nợ nhưng ông C, bà H không trả. Do vậy, ông bà khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông C, bà H phải trả cho ông bà số tiền mua cám còn nợ tính đến ngày 06/01/2024 là 235.730.000 đồng. Đồng thời, ông bà yêu cầu ông C, bà H phải trả cho ông bà số tiền lãi trên số tiền 290.181.000 đồng (tính từ ngày 19/11/2020 đến ngày 06/01/2024) và số tiền lãi trên số tiền 235.730.000 đồng (tính từ ngày 07/01/2024 đến tháng 3/2026) theo quy định của pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án, ông K, bà T tự nguyện rút phần yêu cầu buộc ông C, bà H phải trả khoản tiền lãi nêu trên.

Tại biên bản lấy lời khai và trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Nguyễn Thị H trình bày:

Bà là người trực tiếp chăn nuôi vịt tại gia đình nên thông qua một số người cùng làng, ông K có đến chào hàng và bà đồng ý mua cám của ông K cùng vợ là bà T để phục vụ việc chăn nuôi vịt theo hình thức bà mua cám về nuôi vịt cho đến khi xuất bán lứa vịt thì sẽ thanh toán trả tiền cám cho ông K, bà T. Từ năm 2016, bà đã mua cám của ông K, bà T nhiều lần nhưng giữa hai bên chỉ thỏa thuận việc mua bán cám bằng miệng, không lập thành văn bản. Khi cần thì bà gọi điện thoại và ông K sẽ giao cám, tùy từng lần sẽ giao số lượng khoảng 50 đến 100 bao cho đến khi hết thì bà lại gọi điện để mua tiếp. Đối với việc theo dõi mua bán cám bà xác định do ông K, bà T là người lập sổ theo dõi chứ bà không theo dõi. Trong thời gian giữa hai bên tồn tại quan hệ mua bán cám, bà không còn nhớ số lượng cám đã mua của ông K, bà T là bao nhiêu. Hai bên không chốt sổ nợ cám với nhau là bao nhiêu bao mà bên ông K, bà T chỉ ghi và đưa hóa đơn bao nhiêu tiền thì bả trả tiền sau mỗi đợt xuất bán vịt; có lúc bà không có đủ tiền theo hóa đơn cám thì có bao nhiêu bà trả ông K, bà T từng đó nếu còn nợ lại thì để đợt chăn nuôi sau sẽ cộng dồn nợ vào. Việc thanh toán trả nợ theo hóa đơn thì bà chỉ đưa tiền mặt cho ông K, bà T chứ không thể hiện việc đã thanh toán cụ thể như thế nào. Đến nay, bà H xác định còn nợ ông K, bà T cụ thể bao nhiêu tiền cám thì bà cũng không rõ vì chỉ có ông K, bà T theo dõi hóa đơn. Tuy nhiên, bà H xác định hóa đơn lần cuối cùng ông K giao cho bà thể hiện số tiền là 193.265.000 đồng nên bà đồng ý còn nợ và sẽ trả cho ông K, bà T số tiền này. Sau đó, một lần khác ông K đến nhà bà bảo bà ký xác nhận bà đã trả vợ chồng ông K số tiền 54.450.000 đồng. Lúc đó bà hiểu ký vào sổ của ông K đưa là ký xác nhận đã trả số tiền 54.450.000 đồng; chứ không phải ký nhận nợ số tiền 235.730.000 đồng. Thực tế vợ chồng ông K chưa bao giờ chốt nợ với bà. Đối với khoản tiền còn nợ, ông C có gọi điện khất nợ và hứa sẽ trả vợ chồng ông K mỗi năm 50 triệu đồng. Bà chỉ đồng ý nhận nợ số tiền là 193.265.000 đồng vì đây là hóa đơn cuối cùng ông K đưa cho bà. Bà đề nghị Tòa án xem xét sổ gốc của ông K, bà T, cộng lại toàn bộ số tiền xem thực tế bà còn nợ ông K, bà T bao nhiêu thì bà sẽ nhất trí trả nợ. Bà hứa sẽ trả dần theo như thỏa thuận trước đây.

Bà H xác định nguồn tiền mua cám là tiền chung của bà và ông C. Nguồn tiền thu được từ việc chăn nuôi vợ chồng bà sử dụng vào việc chi tiêu sinh hoạt và phát triển kinh tế gia đình. Tuy nhiên việc chăn nuôi vịt là do bà tự làm, không liên quan gì đến ông C chồng bà.

Tại biên bản lấy lời khai, bị đơn ông Nguyễn Văn C trình bày: Ông xác định việc chăn nuôi vịt, mua bán cám của vợ chồng ông K, bà T là do bà H (vợ ông) tự làm, tự giao dịch với vợ chồng ông K. Trước đây gia đình ông khó khăn, cả nhà chỉ sử dụng 01 chiếc điện thoại của ông. Vợ ông đã sử dụng điện thoại của ông để gọi điện mua bán cám của nhà ông K. Ông chưa lần nào giao dịch mua cám với ông K. Ông có biết việc bà H mua cám và nợ tiền của nhà ông K. Ông có xin khất nợ ông K, bà T và hứa trả dần mỗi năm 50 triệu đồng. Khoảng tháng 02/2026, ông gọi điện cho ông K để thay bà H trả cho ông K 50 triệu đồng nhưng khi đến nhà ông, ông K không mang theo sổ sách để chốt nợ và trừ nợ nên ông không trả tiền nữa và hai bên xảy ra cãi vã. Ông xác định nguồn tiền bà H sử dụng mua bán cám với vợ chồng ông K là tiền riêng của bà H, không liên quan đến ông. Ông chưa từng ký kết nhận nợ với vợ chồng ông K, chỉ có bà H ký vào sổ thì bà Hồng T1 có trách nhiệm trả tiền.

Tại phiên tòa:

Nguyên đơn ông K, bà T trình bày tự nguyện rút phần yêu cầu về việc buộc ông C, bà H phải trả khoản tiền lãi đối với số tiền còn nợ chưa thanh toán; giữ nguyên phần yêu cầu khởi kiện buộc ông C, bà H phải trả cho ông K, bà T số tiền là 235.730.000 đồng.

Bị đơn bà H trình bày không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; xác nhận chỉ còn nợ ông K, bà T theo hóa đơn cuối cùng là 193.265.000 đồng. Việc bà ký vào sổ của bà T là để xác nhận đã trả số tiền 54.450.000 đồng chứ bà không ký nhận nợ số tiền 235.730.000 đồng. Tại phiên tòa, nếu ông K, bà T xác định bà đã trả số tiền 193.265.000 đồng thì bà xác định có thể bà không còn nợ tiền vợ chồng ông K, bà T nữa.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 13-Hải Phòng tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến: Việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng và những người tiến hành tố tụng: Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử và các đương sự cơ bản tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, điểm c khoản 1 Điều 217, Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án; các Điều 430, 434, 440 của Bộ luật Dân sự; Điều 27, Điều 37 Luật Hôn nhân gia đình; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội “Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án”. Đề nghị Hội đồng xét xử:

1. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị T về việc yêu cầu ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị H phải trả số tiền lãi trên số tiền 290.181.000 đồng (tính từ ngày 19/11/2020 đến ngày 06/01/2024) và số tiền lãi trên số tiền 235.730.000 đồng (tính từ ngày 07/01/2024 đến tháng 3/2026).

2. Chấp nhận phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị T về việc buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị H phải thanh toán trả số tiền mua cám còn nợ là 235.730.000 đồng: Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị H phải có nghĩa vụ thanh toán trả cho ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị T số tiền 235.730.000 đồng.

3. Về án phí: Ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Hoàn trả ông K, bà T số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà. Hội đồng xét xử (viết tắt HĐXX) nhận định:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 244, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, luật tố tụng hành chính, luật tư pháp người chưa thành niên, luật phá sản và luật hòa giải, đối thoại tại Tòa án; các Điều 357, 430, 440, 468 của Bộ luật Dân sự; Điều 27, Điều 37 Luật Hôn nhân gia đình; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội “Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án”.

Tuyên xử:

1. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn K và bà Phạm Thị T về việc yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị H phải trả số tiền lãi trên số tiền nợ 290.181.000 đồng (tính từ ngày 19/11/2020 đến ngày 06/01/2024) và số tiền lãi trên số tiền nợ 235.730.000 đồng (tính từ ngày 07/01/2024 đến tháng 3/2026).

2. Chấp nhận phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn K và bà Phạm Thị T về việc buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị H phải trả tiền mua cám còn nợ với số tiền là 235.730.000 đồng.

Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị H phải thanh toán trả cho ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị T số tiền còn nợ là 235.730.000 đồng (Hai trăm ba mươi lăm triệu bẩy trăm ba mươi nghìn đồng).

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền nêu trên, nếu người phải thi hành án chậm trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả theo quy định tại khoản 1 Điều 357 Bộ luật dân sự. Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thoả thuận của các bên nhưng không được vượt quá mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự; nếu không có thoả thuận thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự.

3. Về án phí: Ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 11.786.500 đồng (Mười một triệu bẩy trăm tám mươi sáu nghìn năm trăm đồng).

Trả lại ông Nguyễn Văn K và bà Phạm Thị T số tiền 5.900.000 đồng (năm triệu chín trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án ký hiệu BLTU/26E số 0003227 do Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng phát hành ngày 25/03/2026.

4. Về quyền kháng cáo: Ông Nguyễn Văn K, bà Phạm Thị T, bà Nguyễn Thị H có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Ông Nguyễn Văn C vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo các quy định tại các Điều 4, 6 và 7 của Luật thi hành án dân sự; thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 của Luật thi hành án dân sự.