Bản án 31/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án như sau:

Chi nhánh Công ty đóng tàu và vận tải Kim Sơn trực thuộc Tổng Công ty vận tải thủy - CTCP, trụ sở tại khu Kim Sen, phường Mạo Khê, tỉnh Quảng Ninh. Ngày 29/5/2024, Cao Sơn D được Tổng Công ty bổ nhiệm giữ chức vụ Quyền giám đốc Chi nhánh Công ty Kim Sơn. Do Chi nhánh Công ty Kim Sơn gặp khó khăn về tài chính, quy mô sản xuất phải rút gọn, không còn duy trì đầy đủ các phòng ban, cơ sở vật chất bị xuống cấp nghiêm trọng, hoạt động cầm chừng để duy trì tư cách pháp nhân. D là người chỉ đạo toàn bộ hoạt động chung của Chi nhánh Công ty Kim Sơn và trực tiếp chỉ đạo, giao việc cho các tổ sản xuất.

Do khu vực nhà kho của Chi nhánh Công ty Kim Sơn đã bị tốc mái, xuống cấp nghiêm trọng, không sử dụng được. D muốn tháo dỡ các thanh xà, vì kèo xuống để đảm bảo an toàn. Ngày 05/3/2025, D trực tiếp chỉ đạo và giao nhiệm vụ cho anh Nguyễn Trọng T2 là Tổ trưởng tổ phun cát thực hiện tháo dỡ bỏ phần thanh xà, vì kèo bằng kim loại nối hai bức tường của nhà kho, tuy nhiên D không lập kế hoạch, phương án tháo dỡ và không thông báo công khai đến mọi người trong Chi nhánh Công ty, anh T2 không có chuyên môn về tháo dỡ công trình và chưa được đào tạo, tập huấn về an toàn vệ sinh lao động. Hàng ngày, D trực tiếp chỉ đạo, nắm tiến độ công việc của anh T2; trước và trong quá trình thi công, D không chỉ đạo cho đặt các biển cảnh báo nguy hiểm, các biển chỉ dẫn và lắp đặt rào chắn xung quanh khu vực thi công và D cũng không quán triệt, phổ biến các biện pháp an toàn lao động cho anh T2.

Chiều ngày 10/3/2025, khi việc tháo dỡ sắp hoàn thành, chỉ còn 01 thanh xà nối giữa hai bức tường, anh T2 đề nghị D phân công thêm người để hỗ trợ tháo dỡ. D đồng ý và phân công anh Phạm Quốc Tuấn là công nhân Tổ điện (không có chuyên môn về tháo dỡ công trình và chưa được tập huấn về an toàn, vệ sinh lao động) đến hỗ trợ anh T2. Khoảng 16 giờ cùng ngày, khi anh T2 dùng một đầu dây thừng buộc vào thanh xà, một đầu dây thả xuống dưới, rồi dùng mỏ hơi cắt gần đứt hai đầu liên kết của thanh xà kèo với bức tường, sau đó anh T2 đi xuống vác thang đi bộ ra chỗ an toàn, còn anh Tuấn cầm đầu dây thừng phía dưới giật mạnh làm thanh xà kèo rơi xuống đất, dẫn đến toàn bộ bức tường phía Đông bị đổ sập xuống đất theo hướng từ Tây sang Đông. Cùng thời điểm này, bà Nguyễn Thị Th (sinh năm 1970, trú tại khu Kim Sen, phường Mạo Khê, tỉnh Quảng Ninh) là công nhân Tổ phun cát của Chi nhánh Công ty Kim Sơn, đang trong thời gian làm việc, đi đến khu vực tháo dỡ nhà kho để gặp anh T2 hỏi vị trí làm việc, thì bị bức tường đổ đè vào người. Sau khi bức tường đổ, anh T2 và anh Tuấn đi kiểm tra, đã phát hiện bà Th bị bức tường đổ đè vào người, tử vong tại chỗ.

Người đại diện hợp pháp cho bị hại bà Nguyễn Thị Th là ông Trần Văn Q có lới khai: Vợ ông Q là bà Nguyễn Thị Th làm công nhân tại Chi nhánh Công ty đóng tầu và vận tải Kim Sơn. Khoảng 16 giờ ngày 10/3/2025 ông Q nhận được thông tin bà Th bị tử vong tại Công ty. Ông Q đến hiện trường thì thấy bà Th bị bức tường phía Đông nhà kho đổ sập đè vào người đã tử vong tại chỗ. Sau khi sự việc xảy ra, Đại diện Công ty là anh Cao Sơn D đã đến thăm hỏi, động viên đồng thời tự nguyện bồi thường cho gia đình số tiền là 200.000.000 đồng. Nay gia đình ông Q không yêu cầu gì khác và xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người có liên quan đến vụ việc. Tại phiên tòa, đại diện bị hại cho biết bị cáo D là lãnh đạo quan tâm, chăm lo đến đời sống của người lao động, đề nghị áp dụng hình phạt nhẹ nhất có thể đối với bị cáo để Chi nhánh công ty ổn định sản xuất.

Những người làm chứng, anh Nguyễn Trọng T2 và anh Phạm Quốc Tuấn đều khai có nội dung: Anh T2 và anh Tuấn làm công nhân của Chi nhánh Công ty đóng tầu và vận tải Kim Sơn. Cả anh T2 và anh Tuấn đều không có chức năng chuyên môn về tháo dỡ công trình và đều chưa được đào tạo, bồi dưỡng về công tác vệ sinh, an toàn lao động. Đầu tháng 3/2025, anh Cao Sơn D là quyền giám đốc Công ty giao cho anh T2 thực hiện công việc tháo dỡ nhà kho bị bỏ hoang, anh T2 đã tiến hành công việc cắt dời các xà bắc ngang phía trên hai bức tường nhà kho rồi hạ xuống nền đất. Đến chiều ngày 10/3/2025, anh Sơn phân công thêm anh Tuấn đến làm cùng với anh T2, khoảng 15 giờ 30 phút cùng ngày anh T2 cắt hạ xà cuối cùng ở đoạn giữa nhà kho, trước khi cắt anh T2 buộc cáp vào giữa thanh xà rồi dùng mỏ hơi cắt đứt dời hai vị trí liên kết xà với trụ hai bên tường, sau đó anh T2 xuống thang thì anh Tuấn sẽ giật dây cáp để cho xà rơi xuống đất, khi anh Tuấn vừa giật xà rơi xuống thì toàn bộ bức tường phía Đông của nhà kho này đổ sập ra ngoài, anh T2 và anh Tuấn đi quan sát thì thấy vị trí bên phải của bức tường có người bị tường gạch đổ đè nên người nên anh T2 cùng anh Tuấn bới gạch ra thì nhận ra người bị tường gạch đè là chị Nguyễn Thị Th là công nhân làm cùng Công ty, chị Th nằm úp, thân người hướng về Văn phòng Công ty, đầu bị vỡ. Thấy vậy, anh T2 gọi điện báo cho anh D biết sự việc trên.

Đại diện Tổng công ty vận tải thủy - CTCP vắng mặt tại phiên tòa có quan điểm: Sau khi vụ tai nạn lao động xảy ra tại Chi nhánh công ty đóng tàu và vận tải Kim Sơn làm bà Nguyễn Thị Th (là công nhân) tử vong thì Tổng công ty đã chỉ đạo bị cáo D là Quyền giám đốc Chi nhánh công ty đóng tàu và vận tải Kim Sơn phối hợp với ban ngành chức năng thực hiện việc bồi thường và giải quyết các chế độ liên quan cho gia đình nạn nhân theo quy định của pháp luật. Việc tháo dỡ nhà kho thuộc thẩm quyền của Chi nhánh công ty, do D là Quyền giám đốc có trách nhiệm chỉ đạo chung.

Kết quả khám nghiệm hiện trường thể hiện: Hiện trường vụ tai nạn xảy ra tại Chi nhánh Công ty Kim Sơn, thuộc khu Kim Sen, phường Mạo Khê, tỉnh Quảng Ninh. Không có biển cảnh báo, dây căng bảo vệ xung quanh khu vực tháo dỡ nhà xưởng. Kho để tôn sơ chế nằm góc phía tây bắc của khuôn viên Chi nhánh Công ty đang được tháo dỡ: Bức tường phía Tây của nhà kho được xây bằng gạch đất nung có chiều dài 50,3m, cao 4,5m, tường dày 0,2m, chạy dài theo phương Bắc - Nam. Bức tường gồm 13 ô trống (được đánh số từ tự từ 1-13 theo hướng Bắc - Nam), mỗi ô có kích thước (3x2,2)m. Bức tường phía Đông của nhà kho đã đổ, theo hướng từ Tây sang Đông (đổ ra phía bên ngoài nhà kho) kích thước (50,3x3,9)m, chân bức tường còn lại cao trung bình 1,2m. Nền nhà kho là nền bằng đất, tương đối bằng phẳng có đặt các thanh xà bằng kim loại tối màu, hoen gỉ, có 4 khung kim loại hình tam giác (vỉ kèo) dài 9,55m, vị trí rộng nhất 1,65m còn nguyên vẹn; các thanh kim loại có chiều dài khác nhau, tối màu, hoen gỉ đã được tháo dỡ để sát về chân tường phía Đông nhà xưởng; các đầu kim loại có vết cắt còn mới; cuộn dây cáp bằng kim loại. Tại vị trí ô số 6 có 1 vỉ kèo, một đầu vỉ kèo gác trên bức tường còn lại của tường phía Đông nhà xưởng, còn một đầu vỉ kèo nằm trên nền nhà xưởng. Tại khoảng trống tường phía Đông ở vị trí đối diện với ô số 8 có 1 bình oxy bên ngoài sơn màu xanh, bình dẫn có gắn dây khí nối với đầu khò và 1 bình oxy tối màu nằm trên nền đất, đầu bình dẫn nối dây dẫn khí và 1 đoạn dây thừng dài khoảng 20m, đường kính khoảng 4cm. Vị trí tử thi Nguyễn Thị Th đang nằm trong tư thế úp mặt xuống đất, đầu quay hướng Đông, chân quay hướng Tây. Đầu tử thi cách mép phía Bắc của bức tường phía Đông nhà xưởng bị đổ là 8,2m về phía Bắc, chân trái của tử thi cách mép phía Bắc của bức tường phía Đông nhà xưởng bị đổ là 2m và cách chân vách tường còn sót lại của bức tường phía Đông nhà xưởng là 2,35m về phía Tây. Quá trình khám nghiệm thu giữ 02 bình ôxy, 01 đoạn dây thừng và 01 mảng tường gạch vữa.

Tại bản Kết luận giám định tử thi số 261 ngày 14/3/2025, của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Quảng Ninh kết luận: Nguyên nhân chết của bà Nguyễn Thị Th là do vết thương sọ não hở/đa chấn thương.

Tại báo cáo Giám định chất lượng kết cấu tường số 07 ngày 12/5/2025, của Viện quy hoạch và thiết kế xây dựng Quảng Ninh xác định nguyên nhân đổ tường như sau: Do bức tường dài, cao, khi tháo 13 khung thép liên kết giữa 2 bức tường, vì kèo cuối cùng tại giữa nhà kho bị giật đổ một đầu đã thúc vào bức tường gây xung lực đột ngột dẫn đến cả bức tường dài 53,3m bị đổ. Do mác vữa thấp nên liên kết giữa các lớp gạch với nhau kém cộng với lực đạp lớn nên dẫn đến bức tường bị đổ.

Tại Biên bản điều tra tai nạn lao động số 60 ngày 14/8/2025, của Đoàn điều tra tai nạn lao động tỉnh Quảng Ninh kết luận: Vụ tai nạn làm bà Nguyễn Thị Th tử vong là “Tai nạn lao động”. Cao Sơn D - Quyền giám đốc Chi nhánh Công ty đóng tàu và vận tải Kim Sơn có khuyết điểm: Công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát tháo dỡ vì kèo nhà kho chưa đảm bảo, sâu sát; thiếu hiểu biết trong việc tổ chức thực hiện công tác an toàn, vệ sinh lao động; không nhận định đánh giá được nguy cơ rủi ro mất an toàn lao động trong thi công tháo dỡ nhà kho đã xuống cấp để chỉ đạo biện pháp cảnh báo, phòng ngừa kịp thời.

Cáo trạng số 2911/CT-VKS-KV5 ngày 15/9/2025 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Quảng Ninh truy tố bị cáo Cao Sơn D về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” quy định tại điểm a khoản 1 Điều 295 Bộ luật Hình sự

Tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa, bị cáo khai nhận hành vi phạm tội như đã nêu trên. Ngoài ra, bị cáo khai bản thân bị cáo không có chuyên môn, không có bằng cấp, chứng chỉ về tháo dỡ công trình. Hàng ngày bị cáo trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc anh T2 tiến hành tháo dỡ. Bị cáo nhận thức trách nhiệm là do lỗi của bị cáo, anh T2 và anh Tuấn chỉ là người làm theo chỉ đạo của bị cáo. Đối với việc bị cáo bồi thường cho gia đình bà Nguyễn Thị Th là tự nguyện, không có đề nghị gì Tổng công ty vận tải Thủy – CTCP và chi nhánh công ty về vấn đề này.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm: giữ nguyên nội dung như Cáo trạng đã truy tố và đề nghị áp dụng điểm a khoản 1 Điều 295, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, khoản 1, 3 Điều 35 Bộ luật Hình sự: Đề nghị xử phạt Cao Sơn D từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động”.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Lời khai nhận tội của bị cáo tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai của người làm chứng là anh Nguyễn Trọng T2 và anh Phạm Quốc Tuấn. Đồng thời hành vi phạm tội của bị cáo còn được chứng minh bằng những tài liệu chứng cứ: Kết quả khám nghiệm hiện trường, kết luận giám định tử thi, kết luận xác định nguyên nhân đổ tường, kết luận của Đoàn điều tra lao động và các tài liệu, chứng cứ khác đã được thẩm tra tại phiên tòa, do đó đủ cơ sở kết luận: Khoảng 16 giờ ngày 10/3/2025, tại Chi nhánh Công ty đóng tàu và vận tải Kim Sơn, thuộc khu Kim Sen, phường Mạo Khê, tỉnh Quảng Ninh, Cao Sơn D - Quyền giám đốc Chi nhánh Công ty đã trực tiếp phân công, chỉ đạo anh Nguyễn Trọng T2 và anh Phạm Quốc T (đều không có chuyên môn về tháo dỡ công trình và chưa được tập huấn về an toàn, vệ sinh lao động) tiến hành phá dỡ các vì kèo nhà kho, quá trình tháo dỡ không có kế hoạch, phương án phá dỡ, không có biện pháp bảo đảm an toàn, cảnh báo khi thi công, dẫn đến bức tường phía Đông bị đổ sập đè lên người bà Nguyễn Thị Th, làm bà Th tử vong. Hành vi của bị cáo Cao Sơn D đã vi phạm khoản 2 Điều 5, khoản 6 Điều 12, khoản 3 Điều 18 Luật An toàn vệ sinh lao động và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng QCVN 18:2021/BXD ban hành kèm theo Thông tư 16/2021/TT-BXD, của Bộ xây dựng về quy chuẩn phá dỡ công trình trong đảm bảo an toàn tại công trường xây dựng. Do đó, hành vi của bị cáo Cao Sơn D đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 295 Bộ luật Hình sự, như nội dung Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Quảng Ninh đã truy tố đối với bị cáo cũng như lời luận tội của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cũng xét thấy quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Th khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; tự nguyện bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả và được đại diện gia đình người bị hại có đơn đề nghị miễn trách nhiệm hình sự; bị cáo có ông ngoại được tặng thưởng Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến nên được áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Xét thấy bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng nhưng với lỗi vô ý, nên áp dụng hình phạt chính là phạt tiền cũng đủ tính dăn đe giáo dục đối với bị cáo, đồng thời thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

- Hình phạt bổ sung: Hành vi phạm tội của bị cáo không có mục đích hưởng lợi và cũng không thuộc lĩnh vực hành nghề của bị cáo nên không áp dụng hình phạt bố sung.

- Về vật chứng:

Đối với 02 bình ôxy và 01 đoạn dây thừng, Cơ quan điều tra đã trả lại cho Chi nhánh Công ty Kim Sơn. Đối với 01 mảng tường gạch vữa đã sử dụng hết khi giám định, nên không đề cập.

Đối với anh Nguyễn Trọng T2 và anh Phạm Quốc Tuấn là những người trực tiếp tháo dỡ công trình làm đổ tường dẫn đến hậu quả bà Nguyễn Thị Th tử vong. Tuy nhiên, anh T2 và anh Tuấn đều không có chuyên môn về tháo dỡ công trình, không được đào tạo, tập huấn an toàn vệ sinh lao động và thực hiện công việc theo chỉ đạo của quyền giám đốc Chi nhánh Công ty Cao Sơn D. Do vậy, không đề cập xử lý đối với anh T2 và anh Tuấn về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động”.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ: điểm a khoản 1 Điều 295, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, khoản 1, 3 Điều 35 Bộ luật Hình sự.

Tuyên bố bị cáo Cao Sơn D phạm tội: “Vi phạm quy định về an toàn lao động”

Xử phạt: Phạt tiền bị cáo Cao Sơn D 55.000.000đ (năm mươi năm triệu đồng) sung ngân sách nhà nước.

2. Về án phí: căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; bị cáo Cao Sơn D phải chịu 200.000đ (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

3. Về biện pháp ngăn chặn: Hủy bỏ Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú số A1280/LC-VPCQCSĐT-Đ3 ngày 28/6/2025 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh; Hủy bỏ Quyết định tạm hoãn xuất cảnh số A3469/QĐ-VPCQCSĐT-Đ3 ngày 28/6/2025 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đối với Cao Sơn D.

4. Về quyền kháng cáo: căn cứ các Điều 331, 333 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Bị cáo, người đại diện hợp pháp của bị hại có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án ngày 28/9/2025.

Vắng mặt người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Tổng Công ty Vận tải thủy - CTCP có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án, hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.