Bản án 31/2021/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng 19 giờ 30 phút ngày 20/12/2020, Đào Xuân Luyện, Lê Minh Quân và Nguyễn Mạnh D ăn cơm tại phòng trọ của Luyện tại tổ dân phố Làng Mới, phường Bách Quang, thành phố Sông Công. Ăn cơm xong, Quân rủ Luyện và D cùng nhau đi trộm cắp xe mô tô bán lấy tiền chia nhau. Do trước đây Luyện đã từng làm việc tại Công ty Sung Nam Vina tại tổ dân phố Tân Dương, phường Bách Quang, thành phố Sông, nên Luyện nói với Quân và D ở sân của Công ty có nhiều xe mô tô của công nhân đi làm, dễ lấy trộm. Nghe Luyện nói vậy, D và Quân đồng ý, cả ba thống nhất, sau khi lấy trộm được xe mô tô thì sẽ dắt bộ ra ngoài để cậy yếm, đấu nối dây điện để nổ máy xe rồi cùng nhau bỏ trốn. Đến khoảng 21 giờ cùng ngày, cả ba đến Công ty Sung Nam Vina có địa chỉ nêu trên. Luyện đứng phía sau xe ô tô tải đỗ trong sân Công ty để cảnh giới, Quân và D vào sân của Công ty, nơi để xe mô tô để trộm cắp. Khi D và Quân vào đến sân thì phát hiện thấy 02 xe mô tô không khóa cổ, Quân dắt chiếc xe mô tô nhãn hiệu Honda Winner biển số 20D1 - 186.34, D dắt chiếc xe mô tô nhãn hiệu Yamaha Sirius biển số 20N3 - 7468. Khi ra khỏi cổng Công ty thì Luyện đi đến đẩy xe cùng D, rồi cả ba cùng nhau đi về hướng Công ty TNG khoảng 100 mét thì rẽ vào một ngõ bên trái để tìm cách nổ máy xe. Tại đó, Quân cậy yếm chiếc xe Honda Winner, Luyện cùng D cậy yếm xe Yamaha Sirius để đấu dây điện nổ máy. Sau khi xe mô tô nổ máy, Quân điều khiển chiếc xe Honda Winner chở Luyện, còn D điều khiển xe Yamaha Sirius cùng nhau đi về khu dân cư Hồng Thái, huyện Đồng Hỷ. Trên đường đi, Quân tháo Biển kiểm soát xe Honda Winner ném vào bụi cây rìa đường, rồi điều khiển xe đi về huyện Võ Nhai, còn Luyện và D quay lại thành phố Sông Công. Khi về gần đến phòng trọ, Luyện bảo D giấu chiếc xe ở phía sau Đền Liệt sỹ thuộc phường Bách Quang, rồi cả hai đi bộ về phòng trọ. Đến khoảng 10 giờ ngày 21/12/2020, D và Luyện quay lại lấy xe đi bán thì không thấy chiếc xe Yamaha Sirius đâu nữa.

Đối với Quân, sau khi trộm cắp được chiếc xe Honda Winner X biển số 20D1 - 186.34, Quân đem về nhà sử dụng, nói dối gia đình là xe Quân mua trả góp. Đến khoảng cuối tháng 12/2020, Quân cùng D mang chiếc xe mô tô Honda Winner X biển số 20D1 - 186.34 đến cửa hàng cầm đồ, mua bán xe máy cũ Ngọc Long của ông Nguyễn Thiện Dương tại thôn Giai Liễu, xã Phương Liễu, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh để cầm cố vay tiền. Ông Dương hỏi đăng ký xe thì Quân nói bố Quân đang cầm. Sau đó Quân để lại Giấy chứng minh nhân dân và cầm cố chiếc xe, vay của ông Dương 7.000.000 đồng, ông Dương nhận cầm cố và đưa tiền cho Quân. Đến ngày 03/01/2021, Quân cùng bố là ông Lê Văn Khởi đến gặp ông Dương trả 7.400.000 đồng, lấy xe mô tô về. Đến ngày 11/01/2021, Quân tiếp tục đến cửa hàng của ông Dương để cầm cố xe. Tại đây, Quân gặp ông Dương và anh Phạm Trọng Thành (là người làm tại quán của ông Dương), Quân nói “cho cháu để lại chiếc xe, cháu lấy giấy tờ xuống sau”, anh Thành hỏi Quân về nguần gốc xe, Quân nói xe của bố mua, giấy tờ xe bố đang cầm. Lúc này, ông Dương nói “xe này đã cầm ở đây một lần và bố nó đã xuống lấy xe về” và ông Dương đã đồng ý cho Quân cầm cố chiếc xe trên để vay số tiền 7.000.000 đồng. Khoảng 10 ngày sau không thấy Quân đến lấy xe, nên ông Dương đã bảo Thành bán xe đi, Thành đã sử dụng mạng xã hội Facebook đăng thông tin bán xe thì có một nam thanh niên (Thành không biết tên tuổi, địa chỉ) nhắn tin hỏi mua. Sau đó người này đến gặp Thành tại cửa hàng Ngọc Long và mua chiếc xe mô tô trên với giá 11.500.000 đồng.

Sau khi phát hiện bị mất xe mô tô, các công nhân Công ty Sung Nam Vina là anh Lường Văn Quyền là chủ xe mô tô Yamaha Sirius, BKS 20N3- 7468 và anh Triệu Tài Khải là chủ xe mô tô Honda Winner X, BKS 20D1 - 186.34 có đơn trình báo Công an phường Bách Quang, đồng thời anh Khải giao nộp 01 đĩa CD chứa dữ liệu hình ảnh trộm cắp cho Công an phường Bách Quang. Công an phường Bách Quang đã chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Sông Công giải quyết theo thẩm quyền.

Ngày 12/12/2020, Công an phường Bách Quang truy tìm phát hiện thu giữ chiếc xe mô tô Yamaha Sirius, BKS 20N3 - 7468 của anh Lường Văn Quyền tại khu đất trống phía sau nhà ông Phạm Quang Vinh thuộc tổ dân phố Làng Mới, phường Bách Quang, thành phố Sông Công . Quá trình điều tra, Cơ quan điều tra cũng đã thu giữ được Biển kiểm soát 20D1 - 186.34 của xe mô tô Honda Winner X. Còn chiếc xe Honda Winner X đến nay chưa thu hồi được.

Tại Kết luận định giá tài sản số 09/KL-HĐĐGTS ngày 11/01/2021 của Hội đồng định giá tài sản thành phố Sông Công, kết luận: Xe mô tô WinnerX, nhãn hiệu Honda, BKS 20D1 - 186.34 có giá trị là 40.000.000 đồng; Kết luận định giá tài sản số 10/KL-HĐĐGTS ngày 18/01/2021 của Hội đồng định giá tài sản thành phố Sông Công, kết luận: Xe mô tô Sirius RC, nhãn hiệu Yamaha, BKS 20N3 - 7468 có giá trị là 4.500.000 đồng.

Cơ quan điều tra tiến hành kiểm tra dữ liệu điện tử thu giữ từ Camera an ninh của Công ty TNHH Sung Nam Vina thu giữ, bị cáo Quân và D xác định hình ảnh hai nam thanh niên thực hiện hành vi trộm cắp 02 chiếc xe mô tô tối ngày 20/12/2020 là Quân và D.

Về vật chứng của vụ án: Chiếc xe mô tô nhãn hiệu Yamaha Sirius, BKS: 20N3 - 7468 và chiếc Biển kiểm soát 20D1 - 186.34, Cơ quan điều tra đã trả lại cho chủ sở hữu để quản lý.

Về trách nhiệm dân sự: Anh Lường Văn Quyền đã nhận lại tài sản (xe mô tô Yamaha Sirius, BKS 20N3 - 7468), không yêu cầu các bị cáo phải bồi thường. Tại phiên tòa, anh Triệu Tài Khải không yêu cầu bị cáo D phải bồi thường. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu gì.

Trong giai đoạn truy tố, bị cáo Nguyễn Mạnh D đã bỏ trốn. Hết thời hạn truy tố, Viện kiểm sát đã ra Quyết định tạm đình chỉ vụ án đối với Nguyễn Mạnh D, tách vụ án, yêu cầu Cơ quan điều tra truy nã bị can theo quy định.

Đến ngày 24/5/2021 Nguyễn Mạnh D đã ra đầu thú tại Cơ quan Công an thành phố Sông Công. Cùng ngày, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Sông Công đã ra Quyết định số: 01/QĐ-VKS -TN – QĐ phục hồi vụ án đối với bị can.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Mạnh D khai nhận về diễn biến, nội dung sự việc diễn ra đúng như đã nêu ở phần trên, lời khai của D phù hợp với lời khai của Đào Xuân Luyện và Lê Minh Quân và lời khai những người bị hại Triệu Tài Khải và Lường Văn Quyền, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thiện Dương và Phạm Trọng Thành, những người làm chứng Nguyễn Văn Toản và Phạm Quang Vinh.

Tại bản cáo trạng số 36/ CT - VKS ngày 31/5/ 2021, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên đã truy tố bị cáo Nguyễn Mạnh D về tội “Trộm cắp tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 173 của Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát luận tội, giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo về tội danh và điều luật áp dụng. Đề nghị Hội đồng xét xử: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Mạnh D phạm tội “Trộm cắp tài sản”. Áp dụng khoản 1 Điều 173, điểm i, s khoản 1 Điều 51, các Điều 90, 91, 98, 100, khoản 1 Điều 101 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo D từ 09 đến 12 tháng tù; miễn hình phạt bổ sung là phạt tiền cho bị cáo; Về trách nhiệm dân sự: Những người bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu gì nên không xem xét; Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị cáo D nhất trí với phần tội danh, điều luật áp dụng mà bản Cáo trạng và Luận tội của Viện kiểm sát đã truy tố bị cáo Nguyễn Mạnh D theo khoản 1 Điều 173 Bộ luật Hình Sự về tội “ Trộm cắp tài sản ’’. Tuy nhiên bị cáo là người phạm tội 16 đến 18 tuổi nên nhận thức còn hạn chế. Do đó đề nghị Hội đồng xét xử cho bị cáo hưởng một mức án thấp nhất là 06 tháng; Đề nghị miễn hình phạt bổ xung đối với bị cáo; Về trách nhiệm dân sự không xem xét giải quyết vì bị cáo Quân, Luyện đã bồi thường xong trong vụ án khác.

Bị cáo nói lời sau cùng là bị cáo đã nhận thức được lỗi lầm của mình xin được hưởng mức án thấp nhất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên tòa, vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Lê Minh Quân, Người đại diện cho Lê Minh Quân, đồng thời là ngýời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án ông Lê Văn Khởi; ông Nguyễn Thiện Dương; Anh Phạm Trọng Thành. Tuy nhiên, những người tham gia tố tụng nêu trên đều có đơn xin xét xử vắng mặt và không có yêu cầu gì nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 292 Bộ luật tố tụng Hình sự, đồng thời vắng mặt những người làm chứng nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 293 Bộ luật tố tụng Hình sự vẫn tiến hành xét xử vụ án là phù hợp với quy định của pháp luật.

Như vậy, có đủ cơ sở xác định: Khoảng 19 giờ 30 phút ngày 20/12/2020, tại phòng trọ của Đào Xuân Luyện, sau khi nghe Lê Minh Quân rủ Luyện và D đi trộm cắp xe mô tô bán lấy tiền chia nhau tiêu sài. Đến khoảng 21 giờ, Luyện, Quân và D đến Công ty Sung Nam Vina có địa chỉ tại tổ dân phố Tân Dương, phường Bách Quang, thành phố Sông Công. Tại đây, Luyện đứng ngoài cảnh giới cho Quân và D trộm cắp 02 xe mô tô của anh Lường Văn Quyền và anh Triệu Tài Khải, với tổng trị giá là 44.500.000 đồng.

Tuy nhiên, trong giai đoạn truy tố, Nguyễn Mạnh D đã bỏ trốn, Viện kiểm sát đã ra Quyết định tạm đình chỉ vụ án đối với bị can D, tách vụ án và đã truy tố, xét xử Đào Xuân Luyện và Lê Minh Quân ở vụ án khác là phù hợp với quy định của pháp luật.

Như vậy, hành vi nêu trên của bị cáo Nguyễn Mạnh D đã đủ yếu tố cấu thành tội “Trộm cắp tài sản”, Viện kiểm sát truy tố là có căn cứ, đúng người, đúng tội. Tội danh và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 173 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Nội dung điều luật quy định:

“ 1. Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng …. thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Trong vụ án này, anh Phạm Trọng Thành do không biết chiếc xe mô tô Quân cầm cố là tài sản do phạm tội mà có nên không có cơ sở xem xét, xử lý trách nhiệm. Đối với ông Nguyễn Thiện Dương, do không biết chiếc xe Quân cầm cố là tài sản do phạm tội mà có, tin tưởng xe mô tô là của Quân nên đã nhận cầm cố không có giấy đăng ký xe, Công an thành phố Sông Công ra quyết định xử lý hành chính đối với ông Dương là đúng quy định pháp luật.

3.1. Về tính chất hành vi phạm tội: Hành vi của phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến trật tự an toàn công cộng, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự trị an tại địa phương.

3.2. Về vai trò của bị cáo: Trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo D cấu kết với những đối tượng khác một cách giản đơn nên không có vai trò là người cầm đầu. Bị cáo D cùng các đối tượng Luyện, Quân cùng rủ nhau đi trộm cắp tài sản Luyện đứng ngoài cảnh giới, để Quân và Nguyễn Mạnh D trực tiếp thực hiện hành vi lấy trộm xe mô tô của người bị hại, sau đó cũng nhau phá khóa, đem 02 xe mô tô rời khỏi hiện trường.

3.3. Về nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo:

Về nhân thân: Bị cáo sinh ra, lớn lên tại địa phương, có đủ khả năng nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, nhưng vẫn cố tình thực hiện hành vi phạm tội. Thời điểm thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo D hiện không có tiền án, tiền sự, có nhân thân tốt. Tại thời điểm phạm tội bị cáo D chưa đủ 18 tuổi.

3.4. Về các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ là “người phạm tội thành khẩn khai báo” và “phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng” quy định tại điểm i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự; Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào.

Căn cứ vào tính chất của vụ án, vai trò, nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo, Hội đồng xét xử thấy: Mặc dù tính chất hành vi phạm tội của bị cáo thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, nhưng hành vi phạm tội của bị cáo thực hiện mang tính manh động, gây tâm lý hoang mang cho nhân dân nên cần thiết phải xét xử bị cáo bằng án phạt tù, buộc bị cáo phải cách ly xã hội một thời gian nhất định mới đủ điều kiện đảm bảo cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và phòng ngừa chung. Khi lượng hình, Hội đồng xét xử sẽ xem xét, cân nhắc đến tính chất, vai trò, nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị cáo, để xét xử mức án phạt tù phù hợp. Bị cáo là người từ 16 đến 18 tuổi phạm tội, nên được áp dụng các quy định của Bộ luật Hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, cụ thể theo quy định tại khoản 6 Điều 91, khoản 1 Điều 101 của Bộ luật Hình sự, khi quyết định hình phạt chính là hình phạt tù, thì mức phạt cao nhất được áp dụng đối với bị cáo không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định và không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Trong vụ án này, Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo chưa đủ 18 tuổi, chưa có công việc ổn định và thu nhập nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

Tại phiên tòa, người bị hại anh Triệu Tài Khải không yêu cầu bị cáo phải bồi thường số tiền tương đương với giá trị tài sản là chiếc xe mô tô WinnerX, nhãn hiệu Honda, BKS 20D1 - 186.34 mà bị cáo cùng Đào Xuân Luyện, Lê Minh Quân trộm cắp của anh Khải mà đến nay chưa thu hồi được, theo định giá là 40.000.000 đồng; Do vấn đề này được anh Triệu Tài Khải và Đào Xuân Luyện, Lê Minh Quân đã thỏa thuận trong vụ án khác được xét xử nên không đề nghị Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.

Khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, bị cáo cùng các đối tượng Đào Xuân Luyện, Lê Minh Quân đã cùng nhau bàn bạc, cùng thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, nên cùng phải có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại tài sản cho người bị hại Khải. Tuy nhiên, tại phiên tòa xét xử Đào Xuân Luyện, Lê Minh Quân cùng về hành vi phạm tội, Luyện, Quân đã thỏa thuận sẽ có trách nhiệm liên đới bồi thường cho anh Khải toàn bộ số tiền 40.000.000 đồng (Mỗi bị cáo bồi thường số tiền 20.000.000 đồng). Sau này nếu có tranh tranh chấp về vấn đề liên đới bồi thường đối với bị hại giữa bị cáo D với Luyện, Quân thì sẽ được giải quyết ở một vụ án dân sự khác khi có yêu cầu.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: Các Điều 136, 299, Điều 414, 423, 331 và 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Luật Phí, lệ phí; Nghị quyết số 326/ 2016/ NQ – UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Luật Thi hành án dân sự.

* Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Mạnh D phạm tội “Trộm cắp tài sản”.

1. Về điều luật áp dụng và hình phạt:

1.1. Áp dụng: Khoản 1 Điều 173; điểm i, s khoản 1 Điều 51; Điều 17, Điều 58; Các Điều 90, 91, khoản 1 Điều 101 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Xử phạt: Bị cáo Nguyễn Mạnh D 9 (chín) tháng tù, thời hạn tù tình từ ngày bị cáo chấp hành hình phạt.

Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo Nguyễn Mạnh D .

2. Về việc áp dụng biện pháp ngăn chặn: Áp dụng Điều 123 và Điều 124 của Bộ luật Tố tụng hình sự, tiếp tục tạm hoãn xuất cảnh và cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị cáo Nguyễn Mạnh D để đảm bảo cho việc thi hành án.

3. Về trách nhiệm dân sự và xử lý vật chứng: Không xem xét.

4. Về án phí: Buộc bị cáo Nguyễn Mạnh D phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm

5. Về quyền kháng cáo: Án xử công khai sơ thẩm, có mặt bị cáo, người đại diện và người bào chữa cho bị cáo là bà Hoàng Thị Bình – Luật sư, người bị hại anh Triệu Tài Khải; vắng mặt người bị hại anh Lường Văn Quyền và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Lê Minh Quân, ông Lê Văn Khởi, ông Nguyễn Thiện Dương và anh Phạm Trọng Thành.

Báo cho bị cáo, người đại diện cho bị cáo, người bào chữa cho bị cáo, người bị hại là anh Khải biết, được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án; Người bị hại là anh Quyền và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Lê Minh Quân, ông Lê Văn Khởi ông Dương và anh Thành biết, được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hoặc niêm yết bản án.