Bản án 309/2020/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Ông Lê Hữu N trình bày:

Vào năm 2018, ông Lê Hữu N thuê phần đất của ông Dương Văn H3 và bà Trần Mai T2 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 14.550m2 tọa lạc tại ấp Bào Sơn, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau, khi thuê đất có lập tờ hợp đồng cho mướn đất, thời hạn thuê đến năm 2021, giá thuê 01 công bằng 10 giạ lúa khô/năm. Sau khi nhận thuê đất thì ông trực tiếp sử dụng canh tác phần đất này để trồng lúa. Đến đầu năm 2019, Công ty T thuê Công ty Hsan lắp mặt bằng Dự án 2 tại ấp Bào Sơn, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau. Trong quá trình san lắp mặt bằng làm nước mặn tràn vào diện tích đất sản xuất lúa của ông tại phần đất ông thuê của ông H1 và bà T2 nêu trên, gây thiệt hại 02 vụ lúa, cụ thể:

Tại Biên bản ngày 27/6/2019 của Ủy ban nhân dân xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau về việc kiểm tra thực tế diện tích lúa bị thiệt hại do mặn; Biên bản ngày 06/9/2019 về việc khảo sát đánh giá thiệt hại diện tích sản suất nông nghiệp của các hộ dân bị ảnh hưởng do việc san lắp mặt bằng bởi Công ty T gây nên đã thể hiện mức độ thiệt hại do bị nhiểm mặn, ghi nhận thiệt hại 12 công đất tầm lớn (14.550m2) ông trồng lúa bị thiệt hại 100%, sạ lúa không lên.

Tại biên bản ngày 29/11/2019 của Ủy ban nhân dân xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau thể hiện diện tích đất sản xuất lúa của ông bị thiệt hại tỷ lệ là 95% (lúa được 45 ngày tuổi). Thời điểm chính quyền địa phương lập biên bản thiệt hại thì Công ty H đang tiến hành việc san lắp mặt bằng.

Sau khi xảy ra sự việc, ông N đã nhiều lần yêu cầu Công ty T bồi thường thiệt hại nhưng đến nay Công ty T vẫn chưa bồi thường.

Đối với thiệt hại vụ lúa 1, thiệt hại 100% x 12 công x 35 giạ/công = 424 giạ lúa; Vụ 2, thiệt hại 95% x 12 công x 35 giạ/công = 399 giạ lúa. Tổng cộng thiệt hại 02 vụ lúa là 819 giạ lúa x 20kg/giạ = 16.380 kg lúa x giá lúa 5.200đ/kg = 85.176.000 đồng.

Nay ông N yêu cầu Công ty T bồi thường thiệt hại cho ông N tổng số tiền là 85.176.000 đồng (tám mươi lăm triệu một trăm bảy mươi sáu nghìn đồng).

Trước đây, Công ty Th có hỗ trợ thiệt hại cho ông được 01 năm đầu (năm 2017), ông nhận hỗ trợ tổng cộng khoảng 11.000.000đ đến 12.000.000 đồng, do Ủy ban nhân dân xã Lý Văn Lâm giao tiền cho ông, còn lại 02 năm nay (năm 2018 và năm 2019) không hỗ trợ.

Đại diện theo ủy quyền của Công ty T, ông Trần Hoàng Ph trình bày:

Vào năm 2004, Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau cấp cho Công ty T diện tích 39,4 ha, tọa lạc ấp Bào Sơn và ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau, cấp theo Chứng chỉ quy hoạch số 225/CCQH ngày 14/5/2004 của Sở Xây dựng tỉnh Cà Mau. Đến ngày 12/11/2004, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cà Mau ban hành Quyết định số 818/QĐ-CTUBND giao cho Công ty T đầu tư cơ sở hạ tầng khu đô thị mới tại ấp Bào Sơn và ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau, quy mô là 77,85 ha, trong đó khu đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng có diện tích là 41,87 ha. Ngày 12/8/2005 Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau ban hành Quyết định số 47/QĐ-UBND về việc thu hồi của 133 hộ gia đình, cá nhân và 01 tổ chức tại ấp Bào Sơn và ấp Bà Điều, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau với diện tích 387.854m2 tại vị trí xác định từ các mốc M1 đến M20, tờ bản đồ từ 01 đến 11.

Vào năm 2018, tiếp tục triển khai giai đoạn 2 của dự án nên Công ty T tiến hành ký kết hợp đồng với Công ty H, Công ty Th, Công ty L, Công ty Thái L, Công ty Huỳnh Chthực hiện san lắp mặt bằng khu dự án Hoàng Tâm, các đơn vị này chịu trách nhiệm thực hiện nội dung theo hợp đồng ký kết “San lắp mặt bằng đúng thời gian, địa điểm, độ cao...” đảm bảo an toàn giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường…

Các Công ty H, Công ty Th, Công ty L, Công ty Thái L, Công ty Huỳnh Chthực hiện việc san lắp bằng cơ giới chuyển đất từ nơi khác đến bốc xuống mặt đất ruộng trong dự án thành tuyến đê cao vào mùa khô (mực nước thấp); khi đưa xáng dây múc đến đâu đấp lên thành đê cao đến đó và đấp đất khóa đuôi xáng, nên không thể gây ảnh hưởng đến mặt nước tràn đi nơi khác và không làm thay đổi việc xâm nhập, tăng, giảm độ mặn tự nhiên trên đất.

Việc gây thiệt hại đối với cây lúa của nguyên đơn có phải do nhiểm mặn bởi việc san lắp mặt bằng hay do nguyên nhân nào khác chưa được cơ quan có thẩm quyền kiểm định, đánh giá một cách đúng đắn, khách quan. Hơn nữa, trong quá trình Công ty Hvà các đơn vị thực hiện san lắp mặt bằng bằng cơ giới trong khu vực dự án Hoàng Tâm đến nay không bị tổ chức nào lập biên bản về hành vi để nước mặn tràn vào đất sản xuất, gây thiệt hại cho cây lúa.

Thiệt hại cây lúa chưa được cơ quan nào kiểm định, đánh giá để làm cơ sở cho việc yêu cầu của nguyên đơn. Mà các biên bản của chính quyền địa phương ghi nhận thiệt hại theo trình bày của nguyên đơn, không có Hội đồng có đủ chức năng theo thẩm quyền thẩm định, đánh giá mức độ thiệt hại. Do đó bị đơn không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Trường hợp Tòa án buộc có trách nhiệm bồi thường cho nguyên đơn thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về Công ty Hvà các công ty đã thực hiện việc san lắp.

Đại diện Công ty H, ông Nguyễn Văn Ch trình bày: Trong năm 2018, Công ty Htrúng thầu dự án xã hội hóa nạo vét lòng sông do Công ty Hlàm chủ đầu tư. Đến ngày 04 tháng 5 năm 2018, Công ty H với Công ty T ký kết hợp đồng kinh tế số 12/2018/HĐKT về việc mua - bán đất đen san lắp, Công ty H (bên A) là bên bán, Công ty T (bên B) là bên mua. Nội dung mua bán đất đen để san lắp mặt bằng, diện tích 32ha tương đương khoảng 01 triệu m3. Địa điểm san lắp tại khu dự án Hoàng Tâm, xã Lý Văn Lâm, thành phố Cà Mau. Tại Điều 4 Hợp đồng thỏa thuận về trách nhiệm của mỗi bên, trong đó: Trách nhiệm của bên A: Chịu trách nhiệm nhân sự khai thác, vận chuyển san lắp mặt bằng trong thời gian, địa điểm, yêu cầu độ cao thỏa thuận trong hợp đồng; Cùng bên B nghiệm thu đất đên trên mặt bằng, chịu trách nhiệm ký xác nhận khối lượng giữa hai bên làm cơ sở thanh toán; Đảm bảo an toàn giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn lao động trong quá trình thực hiện.Trách nhiệm của bên B: bàn giao mặt bằng, sơ đồ san lắp và độ cao san lắp cho bên A; Đảm bảo mặt bằng san lắp không bị tranh chấp, tự đắp bờ bao đảm bảo không để nước thải tràn sang các hộ lân cận.

Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì Công ty H không có trách nhiệm bồi thường cho nguyên đơn, nếu có xảy ra thiệt hại Công ty T là bên có trách nhiệm bồi thường như thỏa thuận về trách nhiệm của các bên trong hợp đồng.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 140/2020/DS-ST ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau quyết định:

Tuyên xử:

- Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Buộc Công ty Tbồi thường thiệt hại về tài sản cho ông Lê Hữu N tổng số tiền 34.000.000 đồng (Ba mươi bốn triệu đồng).

- Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn kiện đòi bị đơn bồi thường thiệt hại với số tiền: 51.176.000 đồng (Năm mươi mốt triệu một trăm bảy mươi sáu ngàn đồng).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về lãi suất chậm trả, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 28/9/2020, Công ty Tcó đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm sửa toàn bộ bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Công ty T giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Phần tranh luận tại phiên toà:

Ông Nguyễn Hoàng Phương, đại diện theo ủy quyền của Công ty T tranh luận: Công ty T thực hiện đúng theo chủ trương. Khi thi công dự án là mùa khô nên không thể làm tràn nước mặn gây thiệt hại lúa của ông N. Chưa có văn bản nào có thẩm quyền xác định thiệt hại của ông N là do nguyên nhân nào, giá trị thiệt hại cụ thể. Hơn nữa, Công ty T có ký hợp đồng san lấp với các công ty khác gồm: Công ty Th, Công ty H, Công ty L, Công ty Thái L, Công ty Huỳnh Ch nên nếu có bồi thường thì các Công ty trên bồi thường. Ngoài ra, cấp sơ thẩm không đưa các Công ty trên vào tham gia tố tụng là vi phạm nên yêu cầu hủy án sơ thẩm.

Ông Trương L, đại diện theo ủy quyền của bị đơn không tranh luận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tham gia phiên toà phát biểu: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án; của Hội đồng xét xử và những người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng tại phiên tòa đúng quy định pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự. Giữ nguyên bản án dân sự số: 140/2020/DS-ST ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Toà án;

Không chấp nhận kháng cáo của Công ty T.

Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 140/2020/DS-ST ngày 15 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố Cà Mau.

Tuyên xử:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hữu N.

Buộc Công ty Tbồi thường thiệt hại về tài sản cho ông Lê Hữu N tổng số tiền: 34.000.000đ (Ba mươi bốn triệu đồng).

Kể từ ngày ông Lê Hữu N có đơn yêu cầu thi hành án, nếu Công ty T không thi hành xong khoản tiền trên, thì hàng tháng còn phải chịu thêm khoản lãi phát sinh theo mức lãi suất được quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành.

Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hữu N kiện đòi Công ty T bồi thường thiệt hại với số tiền: 51.176.000đ (Năm mươi mốt triệu một trăm bảy mươi sáu ngàn đồng).

Án phí dân sự sơ thẩm: Công ty T phải chịu 1.700.000 đồng, ông Lê Hữu N phải chịu 2.558.800 đồng, ngày 26/02/2020 ông N đã dự nộp tạm ứng án phí số tiền 2.129.000 đồng theo biên lai số 0001489 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau được đối trừ, ông N phải nộp tiếp số tiền 429.800 đồng.

Án phí dân sự phúc thẩm: Công ty T phải chịu 300.000 đồng. Ngày 05/10/2020, Công ty T có dự nộp tạm ứng 300.000 đồng theo biên lai số 0002462 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau được đối trừ chuyển thu.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.