Bản án 298/2022/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người khởi kiện, ông Nguyễn Tiết H và người đại diện hợp pháp trình bày:

Nguyên toàn bộ diện tích 8.792,8m2, thuộc thửa 53, tờ bản đồ số 56, tọa lạc tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng do Tịnh xá K đang sử dụng nằm trong tổng diện tích 22.200m2, có nguồn gốc của ông Trần Văn Vàng theo sổ địa bộ 659, thửa 241, tờ 1 xã Nhâm Lăng, tổng Nhiêu Khánh, tỉnh Ba Xuyên cấp. Theo Trích lục địa bộ ngày 08/01/1945 có ghi ông Trần Văn Vàng có thiết lập một nghĩa địa gia đình trong phần đất 22.200m2 nêu trên, cấm những người thừa kế chuyển nhượng thửa đất này (theo văn bản ngày 25/02/1930).

Sau khi ông Vàng chết, bà Trần Thị Niệm (là con gái) và cH là Nguyễn Văn Quan thừa kế số đất 22.200m2 nêu trên. Ông Quang và bà Niệm có 3 con chung (bà Niệm cùng 03 người con đã chết năm 1932). Do vậy, ông Quan là người thừa kế duy nhất phần đất này theo Chứng thư thừa kế số 235/KS/HC ngày 09/5/1972 của Tòa Hòa giải quận Kế Sách, tỉnh Ba Xuyên.

Năm 1934, ông Quan lấy vợ khác là bà Tiết Thị Lang (chết năm 1976) và có 03 người con chung là Nguyễn Tiết H, Nguyễn Tiết Hải và Nguyễn Tiết Hiệp (chết năm 2017). Do ông H và ông Hải định cư ở nước ngoài từ lâu, chỉ có ông Hiệp ở Sóc Trăng nên sau khi ông Quan chết thì ông Hiệp là người đại diện cho các anh em quản lý các phần đất của ông Quan để lại.

Ngày 21/10/1970, ông Quan làm Tờ ủy quyền đặc biệt, có nội dung: Cho bà Nguyễn Thị Vỏ (em gái ông Quan) thay thế trông nom các sở đất vườn, trong đó có phần đất diện tích 22.200m2 nêu trên, cho thuê và thu huê lợi, không có ủy quyền cho bà Vỏ được định đoạt quyền sở hữu phần đất. Sau khi được ủy quyền, bà Vỏ đã thay mặt ông Quan đứng ra cho thuê và thu huê lợi các sở đất vườn của ông Quan, thể hiện bằng các Tờ giao kèo mướn đất giữa bà Vỏ với ông Lu Năng, bà Lê Ngọc Anh và các hộ dân khác.

Ngày 14/9/1973, bà Vỏ làm Tờ ưng thuận cho Tịnh xá K sử dụng đất thổ cư, với nội dung: Ưng thuận cho Tịnh xá K sử dụng diện tích 10.000m2 nằm trong diện tích 22.200m2, số địa bộ 659-243-241 tờ 1, tọa lạc tại đường Trần Hưng Đạo, xã Khánh Hưng (Ba Xuyên) thuộc quyền sở hữu của ông Nguyễn Văn Quan. Tuy nhiên, thay vì thu tiền thuê đất như các hộ dân khác, bà Vỏ thấy Tịnh xá K không có phát sinh thu nhập nên cho Tịnh xá sử dụng khỏi phải trả tiền thuê mướn, cho ở nhờ trên đất. Đến nay, Tịnh á đã sử dụng phần đất này qua 06 đời trụ trì. Sau khi ông Quan chết, các con ông Quan vẫn tiếp tục cho Tịnh xá ở trên đất cho đến nay. Tuy nhiên, 05 đời trụ trì trước không xảy ra tranh chấp, đến đời trụ trì thứ 06 của Tịnh xá là sư cô Thích Nữ Hiệp Liên đã có hành vi đập phá bia mộ đang xây cất của ông Nguyễn Tiết Hiệp.

Do ông H và ông Hải định cư ở Pháp từ nhỏ, ít về Việt Nam nên phần đất trên chủ yếu là do ông Hiệp quản lý. Tuy nhiên, không biết vì lý do gì mà Tịnh xá K được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (giấy CNQSDĐ) mà ông Hiệp không biết. Ngày 18/8/2017, khi ông Hiệp chết, ông H về Việt Nam dự đám tang thì mới biết việc UBND tỉnh đã cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K.

Việc UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K là trái pháp luật, bởi vì: UBND tỉnh Sóc Trăng không yêu cầu Tịnh xá K xuất trình Tờ ủy quyền đặc biệt ngày 21/10/1970 của ông Quan cho bà Vỏ, không xem xét phần đất nghĩa địa trong Tịnh xá là của ai, nắm được nguồn gốc đất đai qua 02 thời kỳ, việc cấp giấy chỉ dựa duy nhất vào Tờ giấy của bà Vỏ về việc ưng thuận cho Tịnh xá sử dụng đất thổ cư. Ngoài ra, không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh về nguồn gốc đất.

Nay ông H yêu cầu Tòa án hủy giấy CNQSDĐ số vào sổ 000748QSDĐ/QĐ/UBT do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K ngày 27/3/2002 đối với thửa 53, tờ bản đồ số 56, diện tích 8.792,8m2, tọa lạc tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

Người bị kiện Ủy ban nhân dân tỉnh sóc Trăng trình bày:

Diện tích 8.792,8m2 thửa số 53, tờ bản đồ số 56 nêu trên nằm trong tổng diện tích 22.000m2 của ông Trần Văn Vàng tạo lập và sử dụng từ thời Pháp thuộc. Sau đó, ông Vàng cho con là bà Trần Thị Niệm và con rể là ông Nguyễn Văn Quan. Năm 1932, bà Niệm và 03 người con chết do chìm tàu. Ông Quan có vợ là bà Tiết Thị Lang và 07 người con chung, trong đó có ông Nguyễn Tiết H.

Năm 1973, ông Quan giao đất cho em ruột là bà Nguyễn Thị Võ (chết năm 1989) quản lý. Việc giao đất không có giấy tờ. Ngày 14/9/1973, bà Võ đại diện ông Quan làm Tờ ưng thuận cho Tịnh xá K sử dụng đất khỏi phải trả tiền thuê mướn trên diện tích 10.000m2 đất trong tổng diện tích 22.000m2 thuộc quyền sở hữu của ông Quan.

Ngày 20/9/1973, sư cô Thích nữ Khoan Liên, làm đơn gửi Tỉnh trưởng Ba Xuyên (cũ) xin miễn đóng thuế trên diện tích đất được bà Võ (đại diện ông Quan) cho sử dụng. Bà Lang chết năm 1976, ông Quan chết năm 1985 đều được chôn trong nghĩa địa Tịnh xá K. Năm 1999, sư cô Liên Hưng (nhũ danh Trịnh Thị Giác), trụ trì Tịnh xá K lập thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất. Ngày 27/3/2002, UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K diện tích 8.792,8m2 thửa đất số 53, tờ bản đồ số 56.

Như vậy, việc UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K là phù hợp với quy định tại Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 04/2000/NĐ-CP ngày 11/02/2000 của Chính phủ về thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Đất đai cụ thể: “Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có các giấy tờ nêu tại Khoản 1 Điều này, được UBND cấp xã xác nhận là đất đó không có tranh chấp thì được xem xét để cấp giấy CNQSDĐ”.

Theo hồ sơ cấp giấy CNQSDĐ thể hiện, ngoài tờ ưng thuận cho đất của bà Võ lập năm 1973 thì các hộ dân sử dụng đất liền kề đều đồng tình ký vào biên bản xác minh ranh giới, mốc giới và không có ai tranh chấp đất, kể cả ông Quan. Đồng thời, được UBND Phường 2, Phòng Địa chính thị xã Sóc Trăng và Sở Địa chính tỉnh xác nhận. Mặt khác, Tịnh xá K cũng có quá trình quản lý, sử dụng đất liên tục và ổn định nên việc UBND tỉnh cấp giấy CNQSDĐ choTịnh xá K là phù hợp quy định pháp luật về đất đai.

Do đó, việc ông H khởi kiện yêu cầu hủy giấy CNQSDĐ do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K ngày 27/3/2002 là không có cơ sở.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Tịnh xá K trình bày:

Tịnh xá K không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện vì phần diện tích đất thuộc thửa 53, tọa lạc tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng đã được UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K đúng theo quy định của pháp luật.

Về nguồn gốc, đất này là của ông Nguyễn Văn Quan (là cha của ông H), ủy quyền cho bà Nguyễn Thị Vỏ hiến cúng cho Tịnh xá K. Phần đất này, hiện nay do Tịnh xá K quản lý, sử dụng từ năm 1953, khi đó thì ông Quan chỉ nói miệng cho đất Tịnh xá đến năm 1973 thì ông Quan mới làm giấy ủy quyền cho bà Vỏ để hiến đất cho Tịnh xá sử dụng.

Đến năm 1999, Trụ trì thời điểm đó là Trịnh Thị Giác (pháp danh Thích Hưng Liên) làm đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất nhưng đến năm 2002 mới được UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ, trong khoảng thời gian này để cơ quan chức năng thẩm định và xác minh đất.

Hiện nay, trên đất có chánh điện và một số căn nhà của Tịnh xá để sinh hoạt thường ngày. Ngoài ra, còn có một số mồ mả được xây trong khuôn viên Tịnh xá nhưng đa số là phật tử của Tịnh xá K, cụ thể như gia đình ông Quách Ngọc Văn Huy có người thân được chôn cất trong khuôn viên Tịnh xá, được sư bà Hưng Liên vận động phật tử có thân nhân được chôn cất trong khuôn viên Tịnh xá bốc cốt để thiêu và đưa vào Tháp của Tịnh xá thờ cúng, cải thiện môi trường. Trong các ngôi mộ trên có một số người là thân nhân gia đình ông Quan.

Quá trình giải quyết vụ án như sau:

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 13/2019/HC-ST ngày 15 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng,

Căn cứ: Khoản 1 Điều 30; khoản 3 Điều 32; điểm b khoản 2 Điều 193; Điều 194 và khoản 1 Điều 348 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện ông Nguyễn Tiết H: Hủy giấy CNQSDĐ số vào sổ 000748QSDĐ/QĐ/UBT, do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K ngày 27/3/2002 đối với thửa 53, tờ bản đồ số 56, diện tích 8.792,8m2, đất tọa lạc tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Khóm 2, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

2. Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 05/11/2019, người bị kiện UBND tỉnh Sóc Trăng kháng cáo; Ngày 28/10/2019, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Tịnh xá K kháng cáo cùng nội dung đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu của người khởi kiện.

Tại Bản án hành chính phúc thẩm số 156/2020/HC-ST ngày 27 tháng 05 năm 2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh,

Căn cứ: Khoản 2 Điều 241; Điều 193 Luật Tố tụng hành chính; Các điều 2, 13, 23, 36 Luật Đất đai năm 1993; Khoản 2 điểm c, khoản 3 Điều 3 Nghị định 04/2000/NĐ-CP ngày 11/02/2000 của Chính phủ; Điều 1 Thông tư liên tịch số: 1646/TTLT-TCĐC-TGCP ngày 30/10/2000 của Tổng cục Địa chính - Ban Tôn giáo của Chính phủ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

Tuyên xử:

Chấp nhận kháng cáo của UBND tỉnh Sóc Trăng và ngày 28/10/2019, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, Tịnh xá K.

Sửa Bản án hành chính sơ thẩm số 13/2019/HC-ST ngày 15 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng.

Bác yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện ông Nguyễn Tiết H: Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (số vào sổ 000748QSDĐ/QĐ/UBT) do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K vào ngày 27/3/2002 đối với thửa 53, tờ bản đồ số 56, diện tích 8.792,8m2, đất tọa lạc tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Khóm 2, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

Tịnh xá K không được quyền ngăn cản việc chăm sóc phần mộ của gia đình thân tộc ông Nguyễn Tiết H.

Ngoài ra, bản án còn quyết định về án phí của các đương sự.

Tại Quyết định Giám đốc thẩm số: 39/2021/HC-GĐT ngày 16/11/2021 của Tòa án nhân dân tối cao: Đã hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 156/2020/HC-ST ngày 27/5/2020 và giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm lại theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của ông H trình bày: Diện tích đất do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ ngày 27/3/2002 cho Tịnh xá K, gồm 3 phần là đất đất xây dụng cơ sở thờ tự và công trình liên quan; đất có phần mộ của gia tộc ông H và đất trồng cây lâu năm. Đơn khởi kiện, ông H yêu cầu hủy giấy CNQSDĐ do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K, với lý do: Đất này là của ông Quang. Ông Quang không ủy quyền cho bà Vỏ định đoạt phần đất này. Thực tế, bà Vỏ cũng chỉ ủy quyền cho Tịnh xá sử dụng không thu tiền. Như vậy, giấy CNQSDĐ của Tịnh xá K là cấp không đúng pháp luật.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông H trình bày:

Ông H khởi kiện yêu cầu hủy toàn bộ giấy CNQSDĐ do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K, chứ không phải yêu cầu hủy một phần đối với diện tích đất có các ngôi mộ của gia tộc ông H và phần đất trồng cây lâu năm. Lý do là bà Vỏ chỉ cho Tịnh xá mượn không thu tiền chứ không phải là tặng cho. Khi cấp giấy CNQSDĐ thì UBND tỉnh Sóc Trăng đã không xem xét nguồn gốc đất là của ông Quang mà chỉ căn cứ đơn đề nghị của Tịnh xá là không đúng pháp luật, ảnh hưởng đến quyền lợi của gia tộc ông H.

Bản án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông H, hủy giấy CNQSDĐ do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của UBND tỉnh Sóc Trăng và kháng cáo của Tịnh xá K, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh có ý kiến:

Hồ sơ vụ án thể hiện, đất do UBND tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K có nguồn gốc của ông Quang. Ông Quang chỉ ủy quyền quản lý cho bà Vỏ, không ủy quyền định đoạt phần đất này và bà Vỏ cũng chỉ cho Tịnh xá mượn không thu tiền. Như vậy, việc UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K là không đúng pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H, hủy giấy CNQSDĐ của Tịnh xá K là đúng pháp luật. UBND tỉnh Sóc Trăng và Tịnh xá K kháng cáo nhưng không cung cấp chứng cứ chứng minh nên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, không chấp nhận kháng cáo của UBND tỉnh Sóc Trăng và Tịnh xá K, giữ nguyên nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận thấy:

Về thủ tục tố tụng:

[1] Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng thụ lý và giải quyết vụ án là đúng quy định tại khoản 3, 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. UBND tỉnh Sóc Trăng và Tịnh xá K kháng cáo đúng quy định nên vụ án được xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

Về nội dung:

Ngày 04/8/1999, Trụ trì Tịnh xá K, bà Trịnh Thị Giác có Đơn xin cấp giấy CNQSDĐ đối với diện tích 9.105,4m2, thuộc thửa 53. Hồ sơ cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K có thể hiện Biên bản xác minh ranh giới, mốc giới, nguồn gốc thửa đất đề ngày 04/8/1999, được Hội đồng xét duyệt cấp giấy CNQSDĐ ngày 27/3/2002 thống nhất đề nghị cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K. Như vậy, UBND tỉnh Sóc Trăng cấp giấy CNQSDĐ cho Tịnh xá K là đúng quy định tại Điều 2, 13, 23, 36 Luật Đất đai năm 1993; Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 04/2000/NĐ-CP ngày 11/02/2000 của Chính phủ.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính;

Các điều 2, 13, 23, 36 Luật Đất đai năm 1993; Khoản 2 điểm c, khoản 3 Điều 3 Nghị định 04/2000/NĐ-CP ngày 11/02/2000 của Chính phủ; Điều 1 Thông tư liên tịch số: 1646/TTLT-TCĐC-TGCP ngày 30/10/2000 của Tổng cục Địa chính- Ban Tôn giáo của Chính phủ; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội,

1. Chấp nhận một phần kháng cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng và kháng cáo của Tịnh xá K.

2. Sửa Bản án hành chính sơ thẩm số 13/2019/HC-ST ngày 15 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng.

3. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện ông Nguyễn Tiết H.

4. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 000748QSDĐ/QĐ/UBT do Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng cấp cho Tịnh xá K ngày 27/3/2002, đối với thửa 53, tờ bản đồ số 56, diện tích 8.792,8m2, tại số 112, đường Trần Hưng Đạo, Khóm 2, Phường 2, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.

5. Buộc Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng và/hoặc cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho gia đình ông Nguyễn Tiết H đối với diện tích đất nghĩa địa và cấp quyền sử dụng phần đất còn lại cho Tịnh xá K theo hiện trạng sử dụng đất và đo đạc thực tế, theo quy định của pháp luật về đất đai và các văn bản pháp luật khác có liên quan.

6. Các đương sự được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật về đất đai.

7. Về án phí:

7.1 Án phí sơ thẩm:

Ông Nguyễn Tiết H không phải chịu án phí và được trả lại 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tạm ứng án phí do ông H nộp tại Biên lai số 0001589 ngày 04/4/2018 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Sóc Trăng.

Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng.

7.2 Án phí phúc thẩm:

Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng và Tịnh xá K không phải chịu và mỗi đương sự được trả lại 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, theo biên lai thu số 0002264 ngày 12/11/2019 và số 0002256 ngày 01/11/2019 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Sóc Trăng.

8. Về hiệu lực của bản án: Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM