Bản án 29/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng Minh Hạnh

Các Thẩm phán: Bà Vũ Thị Bích Diệp

Bà Nguyễn Minh Thu

- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Hấn - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng: Bà Phạm Thị Duyên - Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 3 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 105/2023/TLPT-DS ngày 14 tháng 12 năm 2023 về việc tranh chấp hợp đồng tín dụng;

Do Bản án sơ thẩm số 01/2023/DS-ST ngày 18 tháng 10 năm 2023 của Tòa án nhân dân quận H, thành phố Hải Phòng bị kháng cáo; theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 11/2024/QĐ-PT ngày 15 tháng 02 năm 2024 và Thông báo thay đổi lịch phiên tòa số 11/TB-TA ngày 21 tháng 3 năm 2024 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ngân hàng Thương mại Cổ phần A; địa chỉ trụ sở: Tháp A, số 194 Trần D, quận C, thành phố Hà Nội;

Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn: Ông Phạm Ngọc D, Phó Giám đốc F nhánh AHải Phòng; ông Nguyễn Đại T, Giám đốc Phòng giao dịch A Thủy Nguyên; bà Nguyễn Thu H, Phó trưởng phòng quản lý rủi ro F nhánh A Hải Phòng đại diện theo uỷ quyền (Quyết định ủy quyền số 340/QĐ-A ngày 16/2/2022); Ông T và bà H có mặt.

- Bị đơn: Bà Từ Thị Kim F, sinh năm 1979; nơi cư trú: Số 72/181 đường HV, phường SD, quận H, thành phố Hải Phòng; có mặt

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Ông Bùi Đức H; địa chỉ: Thôn TK, xã P huyện G, thành phố Hà Nội; có mặt

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Vũ Tuấn T; địa chỉ: Thôn ĐT, xã NĐ, huyện KT, thành phố Hải Phòng; vắng mặt

- Người kháng cáo: Bị đơn bà Từ Thị Kim F và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Vũ Tuấn T.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Nguyên đơn là Ngân hàng Thương mại Cổ phần A - Chi nhánh Hải Phòng (sau đây viết tắt là A Hải Phòng) trình bày:

+ Ngày 23/11/2015, A Hải Phòng đã ký các hợp đồng tín dụng cho bà Từ Thị Kim F vay tổng số tiền là 4.800.000.000 đồng, cụ thể như sau:

1. Hợp đồng tín dụng số 379A/2015/HĐTD cho vay 4.000.000.000 đồng; thời gian vay vốn: 144 tháng kể từ ngày khách hàng rút khoản vốn đầu tiên (từ ngày 24/11/2015 đến ngày 24/11/2027; mục đích vay: T toán tiền nhận chuyển nhượng nhà ở; lãi suất vay áp dụng lãi suất thỏa thuận, thả nổi điều chỉnh 6 tháng/lần kể từ tháng giải ngân đầu tiên; ngày điều chỉnh lãi suất cho vay là ngày 01 tháng đầu tiên của kỳ điều chỉnh lãi suất. Khoản vay này theo Gói tín dụng “An gia lập nghiệp”, được áp dụng lãi suất ưu đãi 8,5%/năm trong vòng 24 tháng đầu tiên kể từ thời điểm giải ngân lần đầu. Hết kỳ hạn 24 tháng, áp dụng mức lãi suất cho vay thông thường cùng kỳ hạn theo quy định hiện hành của BIDV. Lãi suất nợ quá hạn: Bằng 150% lãi suất trong hạn (lãi suất vay đã được điều chỉnh nếu có) tại thời điểm chuyển nợ quá hạn. Nếu trong thời hạn cho vay phát sinh nợ quá hạn thì lãi suất nợ quá hạn sẽ được điều chỉnh theo kỳ điều chỉnh lãi suất cho vay trong hạn. Hết thời hạn cho vay, áp dụng lãi suất nợ quá hạn cố định bằng 150% lãi suất trong hạn (đã được điều chỉnh nếu có) tại thời điểm kết thúc thời hạn cho vay.

2. Hợp đồng tín dụng số 379B/2015/HĐTD cho vay 800.000.000 đồng; thời gian vay vốn: 84 tháng kể từ ngày khách hàng rút khoản vốn đầu tiên (từ ngày 24/11/2015 đến ngày 24/11/2022); mục đích vay tiêu dùng, mua sắm đồ nội thất; lãi suất trong hạn theo lãi suất thỏa thuận, thả nổi điều chỉnh 6 tháng/lần kể từ tháng giải ngân đầu tiên; ngày điều chỉnh lãi suất cho vay là ngày 01 tháng đầu tiên của kỳ điều chỉnh lãi suất (tại thời điểm giải ngân là 11%/năm); lãi suất nợ quá hạn: Bằng 150% lãi suất trong hạn (lãi suất vay đã được điều chỉnh nếu có) tại thời điểm chuyển nợ quá hạn. Nếu trong thời hạn cho vay phát sinh nợ quá hạn thì lãi suất nợ quá hạn sẽ được điều chỉnh theo kỳ điều chỉnh lãi suất cho vay trong hạn. Hết thời hạn cho vay, áp dụng lãi suất nợ quá hạn cố định bằng 150% lãi suất trong hạn (đã được điều chỉnh nếu có) tại thời điểm kết thúc thời hạn cho vay.

+ Để đảm bảo cho các khoản vay, bà Từ Thị Kim F đã ký các Hợp đồng thế chấp bất động sản số 380/2015/HĐTC và Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 381/2015/HĐTC ngày 23/11/2015; tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản trên thửa đất số 546 tờ bản đồ số 05 tại xã DT, huyện AD, thành phố Hải Phòng, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AA 103642 vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 02444 QSDĐ ngày 31/12/2004 cấp cho ông Đinh Văn Thịnh; đăng ký biến động sang tên bà Từ Thị Kim F (tài sản riêng) ngày 18/11/2015.

+ Sau khi ký hợp đồng tín dụng, A Hải Phòng đã giải ngân đúng hạn; bà F đã thực hiện nghĩa vụ trả được 14 kỳ nợ gốc là 595.200.000 đồng (trong đó khoản vay mua nhà trả 433.200.000 đồng, khoản vay tiêu dùng đã trả 152.000.000 đồng); nợ lãi là 533.879.685 đồng (trong đó khoản vay mua nhà trả 427.491.657 đồng; khoản vay tiêu dùng đã trả 106.388.028 đồng). Từ tháng 04/2017, bà F đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ, Ngân hàng đôn đốc nhưng không có kết quả nên khoản vay này đã bị chuyển sang nợ quá hạn.

Do đó, A Hải Phòng khởi kiện đề nghị Tòa án buộc bà Từ Thị Kim F phải T toán các khoản nợ tính đến hết ngày 18/10/2023 gồm:

1. Nợ gốc là 4.204.800.000 đồng, nợ lãi trong hạn: 2.945.704.523 đồng và lãi quá hạn: 512.269.714 đồng, tổng là 7.662.774.237 đồng; cùng toàn bộ tiền lãi phát sinh theo thỏa thuận trong các hợp đồng tín dụng cho đến khi T toán xong toàn bộ nghĩa vụ.

2. Trường hợp bà F không trả được nợ thì A Hải Phòng đề nghị phát mại và xử lý toàn bộ tài sản thế chấp để thu hồi nợ, nếu số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm không đủ trả nợ thì bà F vẫn phải tiếp tục trả nợ cho đến khi T toán xong toàn bộ nghĩa vụ.

- Bị đơn là bà Từ Thị Kim F đã được Tòa án cấp sơ thẩm tống đạt hợp lệ các thông báo, Quyết định của Tòa án nhưng đều không có mặt theo giấy triệu tập, chỉ gửi văn bản xin gia hạn thời hạn trình bày quan điểm về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng sau đó vẫn cố tình vắng mặt trong suốt quá trình xét xử mà không đưa ra lý do chính đáng, không hợp tác cung cấp chứng cứ cho Toà án mà chỉ gửi rất nhiều Đơn khiếu nại đối với các hành vi tố tụng của thẩm phán trực tiếp giải quyết vụ án.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Vũ Tuấn T trình bày:

Ngày ngày 16/9/2021, bà F với ông T ký hợp đồng thuê lại căn nhà trên thửa đất số 546 tờ bản đồ số 05 tại xã DT, huyện AD, thành phố Hải Phòng đang thế chấp tại Ngân hàng, ông T đã trả cho bà F 360.000.000 đồng (tương ứng với 6.000.000 đồng/tháng). Nay, ông đề nghị Tòa án tuyên hủy Hợp đồng thuê bất động sản trên và buộc bà F phải trả ông số tiền thuê nhà còn lại tính từ ngày 16/9/2023 và các F phí sửa chữa, cải tạo là 15.000.000 đồng. Ông T cho rằng việc Tòa án cấp sơ thẩm không thụ lý yêu cầu độc lập của ông trong cùng vụ án là vi phạm thủ tục tố tụng.

- Bà Phạm Thị Thu H1, sinh năm 1980; địa chỉ: Khu 4, thị trấn TL, huyện TL, thành phố Hải Phòng cũng gửi đơn ngày 25/9/2023 đề nghị Tòa án giải quyết việc bà H1 thuê tầng 2,3 đối với nhà căn nhà trên thửa đất số 546 tờ bản đồ số 05 tại xã DT, huyện AD, thành phố Hải Phòng nói trên; buộc bà Từ Thị Kim F trả lại số tiền thuê nhà đã nhận.

* Tại Bán án sơ thẩm số 01/2023/DS-ST ngày 18/10/2023 của Tòa án nhân dân quận H, thành phố Hải Phòng đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bà Từ Thị Kim F phải trả cho A Hải Phòng số tiền nợ gốc và nợ lãi tính đến hết ngày xét xử sơ thẩm 18/10/2023 là 7.662.774.237 đồng, trong đó: Nợ gốc: 4.204.800.000 đồng; lãi trong hạn: 2.945.704.523 đồng và lãi quá hạn: 512.269.714 đồng.

Trường hợp bà Từ Thị Kim F không T toán hoặc T toán không đầy đủ khoản nợ trên thì A Hải Phòng có quyền đề nghị Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ.

Ngoài ra bản án còn tuyên về nghĩa vụ trả lãi, quyết định về án phí, quyền thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn bà Từ Thị Kim F và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Vũ Tuấn T kháng cáo toàn bộ bản án; đề nghị cấp phúc thẩm huỷ bản án sơ thẩm.

* Tại phiên tòa phúc thẩm,

- Nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Bị đơn trình bày: Toà án cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng khi không gửi trực tiếp các văn bản tố tụng cho bị đơn mặc dù bị đơn thường xuyên có mặt tại địa chỉ ghi trong hợp đồng tín dụng, do đó bị đơn không có thông tin để bảo vệ các quyền lợi của mình trước toà. Bị đơn có vay 03 tỷ đồng để mua nhà, đất thửa số 546 tờ bản đồ số 05 tại xã DT, huyện AD qua sự giới thiệu của ông Vũ Văn Thắng, nhưng không biết vay của Ngân hàng nào, việc trả lãi vay hàng tháng bị đơn chỉ đạo kế toán của mình chuyển khoản cho Ngân hàng, số điện thoại ghi trong hợp đồng tín dụng không phải của bị đơn. Sau khi nhận được bản án sơ thẩm do Tổ trưởng dân phố chuyển đến thì bị đơn mới biết BIDV Hải Phòng đòi nợ gốc vay là 4,8 tỷ đồng. Bị đơn không vay số tiền 800.000.000 đồng theo hợp đồng tín dụng số 379B/2015/HĐTD ngày 23/11/2015, không ký hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 381/2015/HĐTC ngày 23/11/2015, không quen biết và không mua thiết bị nội thất của ông Phạm Văn T; các chữ ký trong chứng từ uỷ nhiệm F cho người thụ hưởng là ông Vũ Văn Thắng và ông Phạm Văn T, một số chữ ký nháy chân trang trong hợp đồng nhận chuyển nhượng thửa đất số 546 tờ bản đồ số 05 tại xã DT, huyện AD cũng không phải của bị đơn; đề nghị giám định chữ ký của bị đơn tại hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 381/2015/HĐTC ngày 23/11/2015, cùng chữ ký tại Bảng kê rút ngày 24/11/2015 (theo hợp đồng tín dụng số 379B/2015/HĐTD ngày 23/11/2015).

- Đại diện Viện Kiểm sát phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án:

+ Toà án cấp sơ thẩm không thụ lý các yêu cầu độc lập của bà Phạm Thị Thu H1 và ông Vũ Tuấn T là chưa phù hợp quy định của pháp luật. Tuy nhiên, sai sót này không làm mất đi quyền lợi của bà H1 và ông T, họ vẫn có quyền khởi kiện vụ án dân sự khác để bảo vệ quyền lợi của mình.

+ Ông T kháng cáo nhưng vắng mặt tại phiên tòa lần thứ 2 dù đã được triệu tập hợp lệ; đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 396 và khoản 2 Điều 312 để đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông T.

+ Về nội dung: Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ đúng pháp luật. Bị đơn đề nghị ngừng phiên tòa để giám định trong khi nguyên đơn không đồng ý là không cần thiết. Đề nghị bác kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.