Bản án 288/2026/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Người khởi kiện là bà Cao Thị Xuân T trình bày:

Bà Cao Thị Xuân T là chủ sở hữu căn nhà có diện tích 90,7m², tọa lạc tại số E đường N, khu phố B, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh, đã được Ủy ban nhân dân thành phố T cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 192/2009 GCN-UB ngày 24/02/2009.

Ngày 14/11/2022, Ủy ban nhân dân thành phố T ban hành Quyết định số 9295/QĐ-UBND thu hồi đất của bà T để thực hiện dự án Xây dựng nâng cấp, mở rộng đường N (đoạn từ cầu G Ông T1 đến cầu M) với diện tích đất thực tế thu hồi là 31,40m2. Cùng ngày, Ủy ban nhân dân thành phố T ban hành Quyết định số 9738/QĐ-UBND phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với bà T, tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ là 391.107.654 đồng; trong đó có 30,1m2 bồi thường theo đơn giá đất nông nghiệp là 8.446.000 đồng/m2; 1,3m2 bồi thường theo đơn giá đất ở 81.095.000 đồng/m2. Không đồng ý với quyết định trên, bà T khiếu nại. Tại Quyết định số 4938/QĐ-UBND ngày 10/5/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T và Quyết định số 751/QĐ-UBND ngày 13/3/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H giải quyết bác khiếu nại của bà T.

Vì vậy, bà Cao Thị Xuân T khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 9738/QĐ-UBND ngày 14/11/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố T; Quyết định giải quyết khiếu nại số 4938/QĐ-UBND ngày 10/5/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T; Quyết định giải quyết khiếu nại số 751/QĐ-UBND ngày 13/3/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H; Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 12322/QĐ-UBND ngày 30/9/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T; yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố T bồi thường cho bà T phần diện tích giải tỏa 30,1m² với đơn giá đất ở.

- Người bị kiện trình bày:

Diện tích 31,4m2 đất của bà Cao Thị Xuân T bị thu hồi gồm: 1,3m2, loại đất ở, thuộc thửa 549-1, tờ bản đồ số 6, được công nhận trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 192/2009/GCN-UB ngày 24/02/2009 và 30,1m2 thuộc lộ giới không được công nhận trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất nêu trên. Toàn bộ diện tích đất bà T sử dụng có nguồn gốc do cụ Nguyễn Thị T2 tặng cho cụ Cao Q Khoáng theo Giấy phép mua bán, chuyển dịch nhà cửa số 647/GP-UB được Ủy ban nhân dân huyện T cũ xác nhận ngày 04/7/1986, được cụ Cao Quý K và cụ Lê Thị N2 sử dụng để ở. Năm 1999, cụ K kê khai đăng ký nhà đất với diện tích khuôn viên 505,0m2. Ngày 16/9/2002, cụ K và cụ N2 được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở. Đến năm 2008, cụ K tách sổ cho 05 người con (trong đó có bà T) sau thời điểm quy hoạch lộ giới đường Nguyễn Thị Định năm 1995. Ngày 24/02/2009, bà T được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở.

Theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 810/2002 cấp cho cụ K và cụ N2 ngày 16/9/2002 thể hiện diện tích đất ở 275,4m2 là lớn hơn hạn mức đất ở/hộ theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 1 Quyết định số 18/2016/QĐ-UBND ngày 16/5/2016 của Ủy ban nhân dân Thành phố H; phần diện tích đất còn lại, trong đó diện tích 30,1m2 đất của bà T, thuộc lộ giới, không được công nhận quyền sử dụng đất và được xác định là đất nông nghiệp. Do đó, theo Quyết định số 9738/QĐ-UBND ngày 14/11/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố T xác định bà T được bồi thường đối với phần diện tích 30,1m2 theo đơn giá đất nông nghiệp là 8.446.000 đồng/m2 và 1,3m2 bồi thường theo đơn giá đất ở 81.095.000 đồng/m2 là đúng pháp luật. Đề nghị Tòa án xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 600/2025/HC-ST ngày 15 tháng 9 năm 2025, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định (tóm tắt):

Bác toàn bộ yêu cầu của bà Cao Thị Xuân T đề nghị Tòa án hủy Quyết định số 7938/QĐ-UBND ngày 14/11/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố T; Quyết định giải quyết khiếu nại số 4938/QĐ-UBND ngày 10/5/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T; Quyết định giải quyết khiếu nại số 751/QĐ-UBND ngày 13/3/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H; Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 12322/QĐ-UBND ngày 30/9/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T; yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố T bồi thường cho bà T phần diện tích giải tỏa 30,1m² với đơn giá đất ở.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 23 tháng 9 năm 2025, bà Cao Thị Xuân T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Cao Thị Xuân T do ông Võ Hoàng Ý đại diện giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T và hủy các quyết định hành chính nêu trên.

- Người đại diện theo ủy quyền của bà Cao Thị Xuân T trình bày ý kiến:

Toàn bộ nhà đất gia đình bà T đang sử dụng có nguồn gốc do cụ Cao Quý K và cụ Lê Thị N2 đăng ký, kê khai và sử dụng ổn định, không tranh chấp từ năm 1986, có đóng thuế sử dụng đất hằng năm. Năm 1999, cụ K đăng ký kê khai tổng khuôn viên đất có diện tích 505m2. Tại Giấy xác nhận nguồn gốc pháp lý nhà đất số 95/GXN-UBND ngày 07/10/2022 của Ủy ban nhân dân phường T xác nhận nguồn gốc, quá trình sử dụng và tình trạng pháp lý đất rõ ràng. Phần diện tích 30,1m2 thuộc lộ giới nhưng có nhà ở và đã được gia đình bà T sử dụng ổn định, liên tục nhưng Ủy ban nhân dân thành phố T lại bồi thường cho bà T theo đơn giá đất nông nghiệp là không phù hợp. Trường hợp này, bà T phải được bồi thường theo đơn giá đất ở mới đúng. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận đơn kháng cáo của bà T, sửa toàn bộ bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T, hủy các quyết định hành chính nêu trên, đồng thời buộc Ủy ban nhân dân thành phố T bồi thường cho bà T theo đơn giá đất ở nhằm đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho bà T.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho N3 bị kiện trình bày quan điểm:

Diện tích 31,4m2 đất của bà Cao Thị Xuân T bị thu hồi gồm 1,3m2, loại đất ở, thuộc thửa 549-1, tờ bản đồ số 6, được công nhận trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 192/2009/GCN-UB ngày 24/02/2009 và 30,1m2 thuộc lộ giới không được công nhận trong Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất nêu trên. Đất có nguồn gốc do cụ K và cụ N2 tặng cho bà T.

Theo Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 810/2002 ngày 16/9/2002 cấp cho cụ K và cụ N2 thể hiện diện tích đất ở 275,4m2 là lớn hơn hạn mức đất ở/hộ theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 1 Quyết định số 18/2016/QĐ-UBND ngày 16/5/2016 của Ủy ban nhân dân Thành phố H; phần diện tích đất còn lại, trong đó diện tích 30,1m2 đất của bà T thuộc lộ giới không được công nhận quyền sử dụng đất và được xác định là đất nông nghiệp. Vì vậy, không có căn cứ xác định toàn bộ diện tích đất thu hồi là đất ở như người khởi kiện trình bày. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà Cao Thị Xuân T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng theo quy định pháp luật; những người tham gia tố tụng chấp hành đúng quyền, nghĩa vụ theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Về nội dung: Tại thời điểm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cụ K và cụ N2 được công nhận quyền sử dụng diện tích 275,4m² đất ở (lớn hơn hạn mức đất ở theo quy định về hạn mức đất ở trên địa bàn Quận B); đối với diện tích đất 30,1m2 nằm trong phạm vi lộ giới, không được công nhận. Năm 2009, cụ K và cụ N2 chia tách một phần nhà đất trên cho bà T. Bà T được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 192/2009/GCN-UB ngày 24/02/2009 với diện tích 57,1m² loại đất ở; phần diện tích đất 30,1m2 vẫn là phần đất thuộc lộ giới, không được công nhận, là phần đất vượt hạn mức công nhận, nên được xác định theo đơn giá đất nông nghiệp. Ủy ban nhân dân thành phố T ban hành Quyết định số 9738/QĐ-UBND ngày 14/11/2022 bồi thường cho bà T phần diện tích 30,1m2 theo đơn giá đất nông nghiệp là đúng pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Tòa án nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính.

Không chấp nhận kháng cáo của bà Cao Thị Xuân T do bà Võ Trúc P và ông Võ Hoàng Ý đại diện; giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 600/2025/HC-ST ngày 15 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Áp dụng: Luật Đất đai năm 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Quyết định số 28/2018/QĐ-UBND ngày 09/8/2018 của Ủy ban nhân dân Thành phố H và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

- Tuyên xử:

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Cao Thị Xuân T đề nghị Tòa án:

1.1. Hủy Quyết định số 9738/QĐ-UBND ngày 14/11/2022 của Ủy ban nhân dân thành phố T về phê duyệt Phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với bà Cao Thị Xuân T trong dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án xây dựng nâng cấp, mở rộng đường N (đoạn từ cầu G Ông T1 đến cầu M), phường B, phường C, phường T, thành phố T;

1.2. Hủy Quyết định số 4938/QĐ-UBND ngày 10/5/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc giải quyết khiếu nại của bà Cao Thị Xuân T;

1.3. Hủy Quyết định số 751/QĐ-UBND ngày 13/3/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố H về giải quyết khiếu nại của bà Cao Thị Xuân T;

1.4. Hủy Quyết định số 12322/QĐ-UBND ngày 30/9/2024 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố T về việc cưỡng chế thu hồi đất;

1.5. Yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố T bồi thường diện tích 30,1m2 đất nêu trên theo giá đất ở.

2. Về án phí:

2.1. Án phí hành chính sơ thẩm: Bà Cao Thị Xuân T phải chịu 300.000 đồng, được trừ vào số tiền 300.000 đã tạm ứng án phí theo Biên lai thu số 0070536 ngày 09/5/2025 của Cục Thi hành án Dân sự (nay là Thi hành án Dân sự) Thành phố Hồ Chí Minh.

2.2. Án phí hành chính phúc thẩm: Bà Cao Thị Xuân T phải chịu 300.000 đồng, được trừ vào số tiền 300.000 đã tạm ứng án phí theo Biên lai thu số 0022761 ngày 03/10/2025 của Thi hành án Dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

- Các quyết định khác của Bản án hành chính sơ thẩm số 600/2025/HC-ST ngày 15 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

- Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.