Bản án 28/2023/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Theo nội dung yêu cầu khởi kiện, bà D yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà L trả cho bà D số tiền hụi còn nợ là 52.000.000đ, không yêu cầu tính lãi; TAND huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý vụ án, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp hợp đồng góp hụi là đúng theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Bị đơn bà L có địa chỉ cư trú tại ấp A, xã B, huyện C, tỉnh Sóc Trăng; TAND huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, bà D vắng mặt nhưng có văn bản đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt; bà L đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không lý do và không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; việc vắng mặt cũng không ảnh hưởng đến việc xét xử; Hội đồng xét xử căn cứ các Điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vụ án.

[4] Về số tiền nợ hụi: Bà D cho rằng bà D có tham gia chơi hụi do bà L làm chủ hụi, gồm: 1. Dây hụi mùa 2.000.000đ (04 tháng khui 01 lần), mở ngày 25/02/2018 AL, dự kiến mãn ngày 25/02/2023 AL, có 16 phần, bà D tham gia 01 phần (trong danh sách hụi để tên “Chị D”), đóng hụi sống được 11 lần, từ lần khui thứ 12 đến 16 (tại các vụ tháng 10/2021, 02/2022, 6/2022, 10/2022, 02/2023 AL) bà L không khui hụi nữa và không trả số tiền hụi còn nợ là 22.000.000đ cho bà D; 2. Dây hụi tháng 1.000.000đ, mở ngày 16/5/2020 AL, dự kiến mãn ngày 16/7/2022 AL, có 27 phần, bà D tham gia 01 phần (trong danh sách hụi để tên “Chị D”), đóng hụi sống được 18 lần, từ lần khui thứ 19 đến 27 (tại các tháng 11/2021, 12/2021, 01/2022, 02/2022, 3/2022, 4/2022, 5/2022, 6/2022, 7/2022 AL) bà L không khui hụi nữa và không trả số tiền hụi còn nợ là 18.000.000đ cho bà D; 3. Dây hụi mùa 3.000.000đ (04 tháng khui 01 lần), mở ngày 30/02/2021 AL, dự kiến mãn ngày 30/6/2027 AL, có 20 phần, bà D tham gia 02 phần (trong danh sách hụi để tên “Chị D”), đóng hụi sống được 02 lần, từ lần khui thứ 03 đến 20 (tại các vụ tháng 10/2021, 02/2022, 6/2022, 10/2022, 02/2023, 6/2023, 10/2023, 02/2024, 6/2024, 10/2024, 02/2025, 6/2025, 10/2025, 02/2026, 6/2026, 10/2026, 02/2027, 6/2027 AL) bà L không khui hụi nữa và không trả số tiền hụi còn nợ là 12.000.000đ cho bà D; tổng cộng 03 dây hụi nêu trên bà L còn nợ bà D số tiền hụi là 22.000.000đ + 18.000.000đ + 12.000.000đ = 52.000.0000đ, nay bà D yêu cầu bà L trả số tiền này.

[5] Xét thấy, lời trình bày của bà D là có căn cứ, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cùng sự xác nhận của ông K là đại diện Ban nhân dân ấp A, xã B, huyện C, tỉnh Sóc Trăng và các ông, bà K1, K2 là các hụi viên có tham gia chơi 03 dây hụi nêu trên tại các Biên bản xác minh ngày 14/02/2023 (BL 46-49). Theo đó, ông Chánh xác nhận bà L hiện nay có thiếu nợ nhiều người tại địa phương và một số người đã kiện bà L ra Tòa án về việc tranh chấp nợ hụi; việc bà L làm chủ hụi, tổ chức chơi hụi công khai tại địa phương, có nhiều người tham gia, khui hốt hụi ngay tại nhà bà L. Còn các ông, bà K1, K2 xác nhận các ông, bà có tham gia chơi 03 dây hụi nêu trên do bà L làm chủ hụi; bà D có tham gia chơi 03 dây hụi nêu trên, trong danh sách hụi để tên “Chị D”, hụi chưa mãn thì bà L bị bể hụi, không khui hụi nữa, số tiền hụi sống mà bà D đã đóng thực tế cho bà L là bao nhiêu thì không rõ; ngoài việc nợ tiền hụi bà D đối với 03 dây hụi nêu trên thì bà L còn nợ rất nhiều người khác ở địa phương đối với các dây hụi khác, gồm có cả hụi tháng lẫn hụi mùa; việc bà L làm chủ hụi, tổ chức chơi hụi… công khai tại địa phương, có nhiều người tham gia, khui hốt hụi ngay tại nhà bà L; bà L hiện đã bỏ địa phương đi nhằm muốn lánh mặt các chủ nợ. Các ông, bà nêu trên không có mâu thuẫn, xích mích với bà L nên lời xác nhận của họ là trung thực, đảm bảo tính khách quan để làm chứng cứ trong vụ án này, là căn cứ xác định lời trình bày của bà D là đúng sự thật.

[6] Về phía bà L, quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã cấp, tống đạt, thông báo hợp lệ các văn bản tố tụng cho bà L nhưng bà L không có văn bản trả lời Thông báo về việc thụ lý vụ án và cũng không có mặt tham gia tố tụng theo các giấy triệu tập của Tòa án, nên được coi là bà L đã từ bỏ quyền, nghĩa vụ chứng minh của mình trong vụ án này.

[7] Từ đó, có căn cứ xác định việc bà L làm chủ hụi, tổ chức việc chơi hụi có sự tham gia của bà D nhưng bà L đã không duy trì được đến ngày hụi mãn, là sự việc có thật. Do bà L đã có lỗi trong việc vi phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận góp hụi khi không duy trì được đến ngày hụi mãn, số tiền góp hụi của các hụi viên chưa được tính toán để hoàn lại, chính sự vi phạm nghĩa vụ này đã trực tiếp gây thiệt thòi đến quyền lợi của bà D, nên bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà D số tiền hụi còn nợ là 52.000.0000đ theo quy định tại Điều 29 Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 và các Điều 23, 27 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019.

[8] Về vấn đề tiền lãi: Quá trình giải quyết vụ án, bà D không yêu cầu Tòa án giải quyết về việc tính lãi đối với số tiền hụi còn nợ là 52.000.0000đ, nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét về vấn đề tiền lãi.

[9] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà D, buộc bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà D tiền hụi còn nợ là 52.000.0000đ.

[10] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng tại phiên tòa sơ thẩm là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[11] Về án phí sơ thẩm: Bà L phải chịu án phí sơ thẩm là 52.000.0000đ x 5% = 2.600.000đ tương ứng trên số tiền hụi còn nợ bị Tòa án buộc trả theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và điểm b khoản 1, khoản 3 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.