Bản án 274/2026/DS-PT — Các tranh chấp khác

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo hồ sơ vụ án sơ thẩm:

Theo đơn khởi kiện ngày 18/5/2022, đơn khởi kiện bổ sung ngày 03/6/2022 của nguyên đơn Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày: ngày 31/5/2019 Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt phát hành đơn bảo hiểm thân tàu biển cho tàu Superdong Phú Quý 1 của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang, theo đơn bảo hiểm số 2940133. Thời hạn bảo hiểm từ ngày 05/6/2019 đến ngày 04/6/2020.

Ngày 10/6/2019, trong quá trình tàu Superdong Phú Quý 1 cập cầu cảng vận tải Phan Thiết (Cảng Thương Chánh) chờ kế hoạch, tàu Superdong Phú Quý 1 đã bị cần cẩu của xe cần cẩu biển kiểm soát 86XA-0150 gãy đổ đè lên thân tàu khi xe cẩu đang trong quá trình di chuyển từ cầu cảng A2 về phía mũi tàu uperdong Phú Quý 1 để chuyển hàng xuống tàu.

Sau khi nhận được thông tin tổn thất, Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã mời Công ty cổ phần giám định Bách Việt tiến hành giám định nguyên nhân và mức độ tổn thất trong vụ việc. Nguyên nhân tổn thất được xác định tại Chứng thư giám định số 1906360/BV của Công ty cổ phần Giám định Bách Việt như sau: “Trong lúc vận hành xe cẩu để xếp hàng xuống tàu Superdong Phú Quý 1, người vận hành xe cẩu đã thao tác không hợp lý, cộng thêm thời tiết xấu đã gây ra tai nạn giữa xe cẩu và tàu Superdong Phú Quý 1 gây ra tổn thất”.

Trên cơ sở báo cáo giám định, khiếu nại của người được bảo hiểm và các tài liệu liên quan, Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã tiến hành bồi thường lần 1 cho tổn thất thân tàu trong vụ việc với tổng giá trị là 809.804.119đồng cho người được bảo hiểm và nhận thế quyền truy đòi người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại từ người được bảo hiểm.

Ngày 24/01/2022 Bảo hiểm Bảo Việt ban hành Công văn số 391/BHBV-GĐBTHH về việc thông báo bồi thường lần cuối tổn thất thân vỏ tàu Superdong Phú Quý 1, cụ thể số tiền đã bồi thường lần đầu là 809.804.119đồng, số tiền bồi thường lần cuối là 48.619.250đồng, tổng số tiền bồi thường là 858.423.369đồng, đến ngày 11/5/2022 Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt nhận được Thư chấp nhận bồi thường lần cuối của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang với nội dung đồng ý chấp nhận khoản tiền mà Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt thông báo thanh toán bồi thường lần cuối là 48.619.250đồng.

Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang sau khi nhận đủ số tiền bồi thường đã có Thư biên nhận và thế quyền đề ngày 11/5/2022 gửi Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt với nội dung xác nhận đã nhận đầy đủ toàn bộ số tiền bồi thường và chuyển quyền đòi bồi thường đối với người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt trong phạm vi số tiền được Bảo hiểm Bảo Việt bồi thường.

Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã nhiều lần gửi công văn đến Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh để yêu cầu hoàn trả tiền bồi thường vào các ngày 24/02/2021, 28/5/2021 và 21/10/2021. Ngày 02/6/2021, Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh có công văn gửi Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt về việc từ chối yêu cầu hoàn trả tiền bồi thường cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt.

Căn cứ Chứng thư giám định số 1906360/BV ngày 07/07/2020 và quy tắc bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và trách nhiệm dân sự chủ tàu đối với tàu hoạt động trên vùng biển và các vùng nước liên quan đến biển Việt Nam do bảo hiểm Bảo Việt ban hành năm 2005, Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt buộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh hoàn trả cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt số tiền 858.423.369đồng, là số tiền tương đương với tổng giá trị thiệt hại trong vụ việc mà Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã chi trả cho Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang.

Tại bản tự khai và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, đại diện theo ủy quyền của bị đơn là ông Nguyễn Văn Kiều trình bày: ngày 10/6/2019, tại Cảng Thương Chánh, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận có xảy ra sự việc xe cần cẩu mang biển số 86XA - 0150 do tài xế là ông Lâm Vĩnh Định, vận hành, xe cẩu đang đậu tại chỗ thì bị gió lớn bất ngờ quật gãy thân cần cẩu, đè lên nóc buồng lái tàu Superdong Phú Quý 1 dẫn đến bị hư hại. Theo nội dung các biên bản làm việc lập cùng ngày 10/6/2019, có sự tham gia của đại diện Cảng vụ hàng hải Bình Thuận, đại diện Cảng vận tải Phan Thiết, thuyền trưởng tàu Superdong Phú Quý 1 và biên bản giám định hiện trường với sự tham gia của đại diện chủ tàu uperdong Phú Quý 1, Phó Giám đốc cảng cá Phan Thiết và giám định viên Công ty cổ phần giám định Bách Việt đã thể hiện rõ sự cố xảy ra vào ngày 10/6/2019 đối với tàu Superdong Phú Quý 1 hoàn toàn là do sự kiện bất khả kháng.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh đã tích cực phối hợp, hỗ trợ tàu Superdong Phú Quý 1 trong công tác khắc phục, sửa chữa tạm thời (Cảng Thương Chánh đã điều động 2 xe cẩu khác để khắc phục sự cố), phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan lập biên bản và cung cấp toàn bộ hồ sơ liên quan đến xe cẩu cần trục mang biển kiểm soát 86XA - 0150 để hỗ trợ tối đa, giảm thiểu tổn thất cho chủ tàu Superdong Phú Quý 1.

Sau khi sự việc xảy ra như đã nêu trên thì chủ tàu Superdong Phú Quý 1 của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang đã làm các thủ tục yêu cầu Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt thanh toán bồi thường toàn bộ thiệt hại số tiền là 858.423.369đồng. au khi được nhận số tiền bồi thường thiệt hại thì vào ngày 11/5/2022 đã có Thư thế quyền cho Công ty Bảo hiểm Bảo Việt yêu cầu Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh phải bồi thường toàn bộ những thiệt hại đã xảy ra vào ngày 10/6/2019. Căn cứ vào Điều 584, Điều 601 của Bộ luật Dân sự, thì Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho Công ty Cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang, nên bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 323/2025/DS-ST ngày 30/9/2025; Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án số 323a/QĐ-SCBS ngày 16/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 10 - Lâm Đồng, quyết định:

Căn cứ vào khoản 14 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, các Điều 147, 157, 158, 165, 227, 228, 271, 233, 235, 266, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 584, Điều 597, Điều 601 của Bộ luật Dân sự; Điều 49 của Luật Kinh doanh bảo hiểm; Các Điều 2, 6, 7, 7A, 7B, 9, 30 của Luật Thi hành án dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt về việc buộc Công ty TNHH Cảng Thương Chánh hoàn trả cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt số tiền 858.423.369 đồng.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm: Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt phải chịu 37.752.701đồng. Ngày 20/6/2022 Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã nộp 18.876.000đồng tạm ứng án phí theo biên lai số 0009811 tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận, nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 - Lâm Đồng, nên Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt còn phải nộp 18.876.701đồng.

Ngoài ra bản án dân sự sơ thẩm còn quyết định về quyền kháng cáo của các đương sự, quyền yêu cầu thi hành án và thời hiệu thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 13/10/2025 nguyên đơn Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ yêu cầu kháng cáo.

Bị đơn không đồng ý với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Thẩm phán và Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án tiến hành tố tụng đúng quy định; người tham gia tố tụng chấp hành pháp luật.

Về nội dung: kháng cáo của nguyên đơn không có chứng cứ gì mới, không có căn cứ pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu nội dung đơn kháng cáo của nguyên đơn Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt; căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, nghe đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến. Hội đồng xét xử xét thấy: [1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp, thẩm quyền giải quyết: nguyên đơn Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt khởi kiện yêu cầu Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh phải hoàn trả cho nguyên đơn số tiền mà nguyên đơn đã bồi thường bảo hiểm thân tàu Superdong Phú Quý 1 của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang. Đây là quan hệ pháp luật “Tranh chấp về yêu cầu hoàn trả tiền theo hợp đồng bảo hiểm” được quy định tại khoản 14 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn có địa chỉ tại phường Phan Thiết, tỉnh Lâm Đồng nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 10 - Lâm Đồng quy định tại khoản 1 Điều 35; khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [2] Về thủ tục tố tụng: đương sự vắng mặt nhưng có đại diện theo ủy quyền; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, người làm chứng vắng mặt lần thứ hai nên Tòa án tiến hành xét xử vụ án quy định tại Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Ngày 31/5/2019 Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt phát hành đơn bảo hiểm thân tàu biển cho tàu Superdong Phú Quý 1 của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang, theo đơn bảo hiểm số 2940133. Thời hạn bảo hiểm từ ngày 05/6/2019 đến ngày 04/6/2020.

Ngày 10/6/2019 trong quá trình tàu Superdong Phú Quý 1 cập cầu cảng vận tải Phan Thiết (Cảng Thương Chánh) chờ kế hoạch, tàu Superdong Phú Quý 1 bị cần cẩu của xe cần cẩu biển kiểm soát 86XA-0150 gãy đổ đè lên thân tàu khi xe cầu đang trong quá trình di chuyển từ cầu cảng A2 về phía mũi tàu uperdong Phú Quý 1 để chuyển hàng xuống tàu.

Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt tiến hành bồi thường tổn thất thân tàu với tổng giá trị là 858.423.369đồng và Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang chuyển quyền đòi bồi thường đối với người có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt trong phạm vi số tiền được bồi thường. Căn cứ theo Chứng thư giám định số 1906360/BV ngày 07/07/2020 của Công ty Cổ phần Giám định Bách Việt, nguyên đơn yêu cầu Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh hoàn trả cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt số tiền 858.423.369đồng.

Xét thấy, Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt căn cứ vào Chứng thư giám định số 1906360/BV ngày 07/07/2020 của Công ty cổ phần Giám định Bách Việt để xác định mức độ thiệt hại về tài sản làm căn cứ để Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt xem xét mức độ bồi thường theo đơn bảo hiểm số 2940133, ngày 31/5/2019 đối với thân tàu biển - tàu Superdong Phú Quý 1 của Công ty cổ phần Tàu cao tốc Superdong - Kiên Giang, chứ không phải căn cứ để buộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh phải bồi thường. Công ty cổ phần giám định Bách Việt đưa ra kết luận và xác định lỗi hoàn toàn thuộc về Cảng Thương Chánh là chưa chính xác và vượt quá thẩm quyền vì Công ty cổ phần Giám định Bách Việt không phải cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định của pháp luật xác định lỗi của các bên mà chỉ có chức năng giám định thiệt hại theo quy định của pháp luật để làm căn cứ về mức độ bồi thường theo hợp đồng bảo hiểm.

Đối chiếu với sự việc xảy ra ngày 10/6/2019: trong quá trình tàu Superdong Phú Quý 1 cập cầu cảng vận tải Phan Thiết (Cảng Thương Chánh) chờ kế hoạch, tàu Superdong Phú Quý 1 đã bị cần cẩu của xe cần cẩu biển kiểm soát 86XA-0150 gãy đổ đè lên thân tàu uperdong Phú Quý 1 gây ra thiệt hại.

Sự việc xảy ra và thiệt hại là thực tế nhưng không được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền nào theo quy định của pháp luật xác định nguyên nhân, xác định lỗi gây ra hậu quả để có căn cứ pháp luật khi có yêu cầu xem xét, giải quyết.

Và xe cẩu là xe cần trục bánh xích, biển số kiểm soát 86XA-0150 được kiểm định đạt yêu cầu theo biên bản kiểm định số A12901/10/BTH/S.I.C-03 ngày 25/5/2019, có hiệu lực đến ngày 25/5/2020 theo Giấy chứng nhận kết quả kiểm định số 10 12901- S.I.C-72 của Công ty cổ phần kiểm định Sài Gòn S.I.C cấp ngày 28/5/2019 nên khi xe cần trục bánh xích xảy ra thiệt hại đảm bảo điều kiện hoạt động vận hành theo quy định của pháp luật nên phía bị đơn không có lỗi trong trường hợp này.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào: khoản 1 Điều 308; Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 323/2025/DS-ST ngày 30/9/2025; Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án số 323a/QĐ-SCBS ngày 16/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 10 - Lâm Đồng.

Căn cứ vào:

- Khoản 14 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, các Điều 147, 157, 158, 165, 227, 228, 271, 233, 235, 266, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Điều 584, Điều 597, Điều 601 của Bộ luật Dân sự;

- Điều 49 của Luật Kinh doanh bảo hiểm;

- Khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt, về việc buộc Công ty trách nhiệm hữu hạn Cảng Thương Chánh hoàn trả cho Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt số tiền 858.423.369đồng.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm: Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt phải chịu 37.752.701đồng. Ngày 20/6/2022 Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt đã nộp 18.876.000đồng tạm ứng án phí theo biên lai số 0009811 tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 - Lâm Đồng) nên Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt còn phải nộp 18.876.701đồng.

Căn cứ vào: khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

3. Về án phí phúc thẩm: Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt phải chịu 300.000đồng án phí dân sự phúc thẩm được trừ 300.000đồng tạm ứng án phí theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006701 ngày 27/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng. Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (20/5/2026).