Bản án 270/2020/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên toà: Ông Nguyễn Xuân Hùng;

Các Thẩm phán:

Ông Ngô Hồng Phúc;

Ông Hoàng Mạnh Hùng.

- Thư ký phiên toà: Ông Nguyễn Văn Hải, Thư ký của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Đào Trọng Thuyết, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 20 tháng 8 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 32/2020/TLPT-HC ngày 13/01/2020 về việc khởi kiện “Yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại liên quan đến thu hồi đất và bồi thường”, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2019/HC-ST ngày 30/7/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 5663/2020/QĐ-PT ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, giữa các đương sự:

* Người khởi kiện: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1970; địa chỉ cư trú tại Khu Bí Tr 2, phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh; có mặt tại phiên tòa.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Ông Lê Văn C và ông Nguyễn Đức L là các Luật sư của Văn phòng luật sư Lê C thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, có mặt tại phiên tòa.

* Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh; địa chỉ trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố Uông B tại Số 3, Trần Hưng Đạo, phường Thanh Sơn, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh. Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch: Ông Bùi Văn Th là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng ninh (theo văn bản ủy quyền số 1963/UQ ngày 14/8/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh). Đại diện của người bị kiện vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt người bị kiện.

* Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện:

1. Ông Nguyễn Phúc Q - Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Uông B; vắng mặt tại phiên tòa.

2. Ông Nguyễn Mạnh H1 và bà Trịnh Thị Thu C1 - Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Uông B; vắng mặt tại phiên tòa.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Bùi Văn Th là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B (theo văn bản ủy quyền số 1963a/UQ ngày 14/8/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh). Người đại diện vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

Những người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh, gồm có:

+ Ông Nguyễn Phúc Q - Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố Uông B; vắng mặt tại phiên tòa.

+ Ông Nguyễn Mạnh H1 và bà Trịnh Thị Thu C1 - Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Uông B; vắng mặt tại phiên tòa.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phương Đ và Ủy ban nhân dân phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phan Minh T là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh (theo văn bản ủy quyền số 15/UQ ngày 12/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phương Đ, thành phố Uông B tỉnh, tỉnh Quảng Ninh); vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt tại phiên tòa.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân phường Phương Đ: Ông Nguyễn Văn H2 là Cán bộ địa chính Xây dựng đô thị và Môi trường phường Phương Đ; vắng mặt tại phiên tòa.

3. Ông Nguyễn Phúc L1, sinh năm 1963; địa chỉ: Khu Bí Tr 2, phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh; vắng mặt tại phiên tòa.

Người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Phúc L1 là bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1970 và ông Nguyễn Văn Đ1, sinh năm 1975; địa chỉ: Khu Bí Tr 2, phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh; đều có mặt tại phiên tòa.

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người khởi kiện là bà Nguyễn Thị H trình bày:

Năm 1996, bà Nguyễn Thị H được ông Vũ Văn V cho diện tích đất 232,9m2 tại khu Bí Tr 2, phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh có nguồn gốc sử dụng từ trước ngày 18 tháng 12 năm 1980 trên đất có nhà ở. Năm 1992, thực hiện đo vẽ bản đồ giải thửa đã tách diện tích đất của ông V thành 03 thửa (Trong đó thửa 94 nằm trong hành lang an toàn giao thông theo Nghị định 203/HĐBT ngày 21/12/1982 và thửa 93 nằm ngoài hành lang an toàn giao thông, thửa 92 thuộc hành lang đường sắt) thuộc tờ bản đồ số 17 thôn Bí Tr 2, xã Phương Đ. Một phần thửa 93 có diện tích 140m2 đã được Ủy ban nhân dân thị xã Uông B cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H, trong giấy chứng nhận ghi thửa 92 và bà H vẫn quản lý sử dụng diện tích đất thuộc hành lang an toàn giao thông để làm sân, lối đi và trồng cây bóng mát...

Năm 1996 - 1998, thực hiện mở rộng quốc lộ 18A từ tim đường đến chỉ giới giải phóng mặt bằng có khoảng cách 6,5m, thời điểm này ông V vẫn quản lý đất và đứng tên trên phương án bồi thường (Trong đó có đất của ông V 1.0m) thuộc đất hành lang an toàn giao thông và đã được đền bù giải phóng mặt bằng xong.

Ngày 04/8/2015, Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh ban hành Quyết định số 4743/QĐ - UBND thu hồi 13,7m2 đất trồng cây lâu năm của bà H thuộc thửa số 94 để thực hiện dự án mở rộng quốc lộ 18A giai đoạn 2 và ban hành Quyết định số 4744/QĐ - UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với hộ bà H số tiền 7.418.268đ.

Ngày 17/3/2017, Ủy ban nhân dân thành phố Uông B đã ban hành Quyết định số 1026/QĐ - UBND phê duyệt bổ sung phương án bồi thường đối với bà H số tiền 100.010.000đ.

Không đồng ý với việc xác định diện tích đất thu hồi và xác định loại đất thu hồi nên bà H đã có đơn đề nghị tới Ủy ban nhân dân phường Phương Đ và đã được Ủy ban nhân dân phường Phương Đ ban hành Văn bản số 149/UBND ngày 5/5/2017 trả lời nhưng bà H không đồng ý và đã có đơn khiếu nại yêu cầu xác định loại đất thu hồi là đất ở và xác định tổng diện tích đất thu hồi là 16,4m2 để bồi thường theo giá đất ở.

Ngày 31/7/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phương Đ đã ban hành Quyết định số 244/QĐ-CT không chấp nhận nội dung khiếu nại của bà Nguyễn Thị H. Không đồng ý với Quyết định giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phương Đ, bà H tiếp tục khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B.

Ngày 22/11/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B ban hành Quyết định số 6862/QĐ - UBND giải quyết khiếu nại lần hai đối với bà H và không chấp nhận khiếu nại của bà H.

Không đồng ý với Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, bà H đã khởi kiện tại Tòa án yêu cầu:

Hủy Quyết định số 6862/QĐ - UBND ngày 22/11/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B về việc giải quyết khiếu nại đối với bà Nguyễn Thị H; Xác định tổng diện tích đất thu hồi là 16,4m2 là loại đất ở và bồi thường theo giá đất ở.

Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ bà H cung cấp các tài liệu chứng cứ gồm: Phương án bồi thường, Quyết định giải quyết khiếu nại...và trình bày diện tích đất thu hồi tại biên bản xác định ranh giới, mốc giới và diện tích thửa đất mà bà H ký nhận thể hiện diện tích giải phóng mặt bằng là 16,4m2 và diện tích đất nằm trong hành lang an toàn giao thông có nguồn gốc hình thành từ trước năm 1980, được sử dụng vào mục đích để ở có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài theo Điều 20, khoản 4 Điều 56 Nghị định 43/2014/NĐ

- CP và thực tế lần thu hồi đất trước đây năm 1986 - 1998 khi giải phóng mặt bằng đã bồi thường đất ở.

Đại diện của người bị kiện trình bày:

Căn cứ hồ sơ giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 và bản chứng nhận nhà đất của Ủy ban nhân dân phường Phương Đ, thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh lập ngày 25/6/2015 được bổ sung ngày 25/02/2017 và kết quả xác minh cũng như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà H. Diện tích đất của ông V năm 1992 được tách làm 03 thửa trong đó có 01 thửa nằm trong hành lang an toàn đường bộ tiếp giáp quốc lộ 18A và 01 thửa phía bên trong nằm ngoài hành lang an toàn đường bộ năm 1996 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà H một phần thửa đất ngoài hành lang an toàn giao thông có diện tích 140m2 đất ở. Năm 1996 - 1998, thực hiện mở rộng quốc lộ 18A bà H đã bị giải phóng mặt bằng có chỉ giới giải phóng mặt bằng tính từ tim đường là 6,5m và được đền bù theo giá đất ở (Phương án bồi thường đứng tên ông V). Năm 2015, thực hiện mở rộng quốc lộ 18A giai đoạn 2 đã lấy thêm diện tích đất hành lang an toàn giao thông của 318 hộ dân thuộc địa bàn thành phố Uông B trong đó có đất do bà H sử dụng tính từ tim đường đến chỉ giới giải phóng mặt bằng có kích thước 10,10m, sau khi xác định chỉ giới giải phóng mặt bằng đã trừ đi phần đã giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 (cụ thể 10,10m - 6,5m x chiều rộng thửa đất) còn lại 13,7m2 là chính xác. Đối với việc xác định loại đất thu hồi và bồi thường giải phóng mặt bằng 13,7m2 của bà H căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích đất ở của bà H đã được xác định nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn diện tích đất bị thu hồi thuộc đất hành lang an toàn giao thông không thuộc diện tích đất ở và ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên được xác định là đất trồng cây lâu năm theo quy định tại Điều 11 Luật đất đai năm 2013. Ngoài việc bồi thường về đất, tài sản trên đất thì người sử dụng đất còn được hỗ trợ giá trị 50% giá đất ở theo Quyết định số 4114/QĐ - UBND ngày 07/12/2016, Quyết định số 500/QĐ - UBND ngày 17/02/2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh. Do vậy, việc thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường và giải quyết khiếu nại với nội dung như trên là đúng quy định nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Quan điểm của Ủy ban nhân dân phường Phương Đ và Ủy ban nhân dân thành phố Uông B thống nhất với quan điểm của người bị kiện.

Ông Nguyễn Phúc L1: Trình bày thống nhất với người khởi kiện và không có yêu cầu độc lập.

Sau khi Tòa án thụ lý vụ án đã tổ chức đối thoại nhưng không thành về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, căn cứ, hình thức ban hành quyết định giải quyết khiếu nại và các quyết định có liên quan và phương pháp và cách tính khoảng cách xác định mốc giới giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 và chỉ giới giải phóng mặt bằng năm 2015 người khởi kiện thống nhất với người bị kiện và không có tranh chấp nhưng không đồng ý trừ diện tích 2,7m2 đã giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 và loại đất thu hồi phải xác định bồi thường là đất ở.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện và người khởi kiện vẫn trình bày như nội dung trên và cho rằng diện tích thu hồi của bà H có trước 18/12/1980 cùng thửa đất với thửa đất có nhà ở được tách ra năm 1992 khi thiết lập hành lang giao thông, hồ sơ giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 đều ghi đất ở, diện tích giải phóng mặt bằng năm 2015 xác định 16,4m2 nên căn cứ vào khoản 4 Điều 11 Luật đất đai, khoản 1, Điều 3 Nghị định 43/2014/NĐ - CP, Nghị định 01/2017/NĐ - CP đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H.

Người bảo vệ quyền và lợi ích của người bị kiện trình bày thống nhất như nội dung đã trình bày ở trên và cho rằng diện tích đất thu hồi của bà H đã được quy hoạch là đất hành lang giao thông, diện tích đất không thu hồi bồi thường là đất đã được giải phóng mặt bằng và bồi thường năm 1996 - 1998 nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2019/HC-ST ngày 30/7/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã căn cứ vào Điều 158, điểm a khoản 2 Điều 193, 194 Luật Tố tụng hành chính; Điều 11, 204 Luật Đất đai 2013; Điều 18, 27, 28, 29, 30, 31, 36, 37, 38, 39, 40 Luật Khiếu nại; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, xử: Bác yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H về việc yêu cầu hủy Quyết định số 6862/QĐ - UBND ngày 22/11/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Uông B, tỉnh Quảng Ninh về việc giải quyết khiếu nại đối với bà Nguyễn Thị H và bác yêu cầu xác định tổng diện tích đất thu hồi 16,4m2, xác định đất thu hồi là loại đất ở và bồi thường theo giá đất ở.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí sơ thẩm và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 05/8/2019, bà Nguyễn Thị H kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Tại phiên toà phúc thẩm, người khởi kiện vẫn giữ nguyên nội dung như đơn khởi kiện, theo đó vẫn giữ nguyên quan điểm như quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, đồng thời giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đương sự đều không bổ sung thêm chứng cứ, tài liệu nào mới.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa đã phân tích, đánh giá về vụ án, cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu của người khởi kiện là có căn cứ, không có tình tiết, chứng cứ hoặc tài liệu nào mới, cho nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.