Bản án 27/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nguyễn Mạnh H được tuyển dụng vào công tác tại Ngân hàng C2 xã hội năm 2015. Từ tháng 5/2017 đến tháng 10/2023, H được điều động công tác tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách huyện C2 và được giao giữ chức vụ cán bộ thủ quỹ của Phòng giao dịch. Trong thời gian công tác tại Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2, H được phân công là giao dịch viên phụ, có trách nhiệm giải ngân tiền vay, thu nợ gốc, lãi vay khi khách hàng vay vốn đến giao dịch. Nhiệm vụ và quy trình giao dịch đối với giao dịch viên tham gia giao dịch tại Tổ giao dịch xã được quy định cụ thể tại mục II, Hướng dẫn 4030/NHCS-TDNN ngày 10/12/2014 của Ngân hàng C2.

Khi giao dịch Nguyễn Mạnh H có trách nhiệm phải tiếp nhận bảng kê thu tiền, tiếp nhận sổ vay vốn, lập giao dịch trên hệ thống Intellec offline của Ngân hàng đối với giao dịch của khách hàng; chuyển chứng từ cho Tổ trưởng để kiểm soát, duyệt chứng từ; cuối buổi giao dịch nộp tiền cho giao dịch viên chính, bảng kê giao dịch để đối chiếu; cùng Tổ giao dịch kiểm quỹ cuối ngày để giao dịch viên chính nộp tiền thu được trong ngày về quỹ của Ngân hàng, nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân công là giao dịch viên phụ tham gia giao dịch tại các điểm giao dịch xã P, xã N, xã M, huyện M, H đã lợi dụng việc khách hàng đến giao dịch đông, trong khi đó chỉ có hai giao dịch viên thực hiện nhiệm vụ độc lập, một kiểm soát viên nên không thể kiểm soát hết các giao dịch của khách hàng; khách hàng vay vốn không hiểu rõ quy định của Ngân hàng nên khi khách hàng đến nộp tiền trả nợ gốc, H đã nhận tiền và chỉ viết, ký nhận đã thu tiền nợ gốc hoặc tất toán khoản vay vào sổ vay vốn của khách hàng rồi trả cho khách hàng mà không lập giao dịch trên hệ thống Intellect offline của Ngân hàng, không chuyển chứng từ cho Kiểm soát viên, không nộp tiền đã thu của khách hàng cho ngân hàng để chiếm đoạt tiền khách hàng đã trả nợ gốc cho Ngân hàng.

Bằng thủ đoạn trên từ ngày 06/12/2020 đến ngày 22/3/2023, Nguyễn Mạnh H đã lợi dụng chức vụ được giao 04 lần thực hiện hành vi và chiếm đoạt của khách hàng vay vốn số tiền 175.000.000 đồng và gây thiệt hại cho Ngân hàng số tiền 5.110.081 đồng tiền lãi do khoản vay chưa được tất toán trên hệ thống của Ngân hàng, cụ thể:

Lần thứ nhất: Ngày 06/12/2020, Nguyễn Mạnh H được phân công làm giao dịch viên tại điểm giao dịch UBND xã P, huyện M, tỉnh Điện Biên cùng Nguyễn Đức H1 - giao dịch viên chính, Lường Thị Thu H2 - Tổ trưởng. H đã chiếm đoạt số tiền 50.000.000 đồng của khách hàng Lò Văn H4 nộp để tất toán khoản vay.

Lần thứ hai: Ngày 06/02/2021, Nguyễn Mạnh H được phân công làm giao dịch viên tại điểm giao dịch UBND xã P, huyện M, tỉnh Điện Biên cùng Nguyễn Đức H1 - Giao dịch viên chính, Lường Thị Thu H2 - Tổ trưởng. H đã chiếm đoạt số tiền 50.000.000 đồng của khách hàng Khoàng Văn Đ2 nộp để tất toán khoản vay.

Lần thứ ba: Ngày 22/02/2022 tại điểm giao dịch UBND xã M, huyện M, tỉnh Điện Biên, Nguyễn Mạnh H được phân công giao dịch viên cùng Nguyễn Thị H3 - Giao dịch viên chính và Lường Thị Thu H2 - Tổ trưởng. H đã chiếm đoạt số tiền 50.000.000 đồng của khách hàng Lò Văn P nộp để tất toán khoản vay (Lò Văn D1 là bố vợ nộp hộ P).

Lần thứ tư: Ngày 22/3/2023, tại điểm giao dịch UBND xã N, huyện M, tỉnh Điện Biên, Nguyễn Mạnh H được phân công giao dịch viên cùng Nguyễn Thị H3 - Giao dịch viên chính, Nguyễn Đức H1 - Tổ trưởng. H đã chiếm đoạt số tiền 25.000.000 đồng của khách hàng Lý A C nộp để tất toán khoản vay.

Để không bị Ngân hàng phát hiện hành vi của mình đã chiếm đoạt số tiền trên, Nguyễn Mạnh H hàng tháng đã tự nộp tiền lãi các khoản vay trên. Đến tháng 10/2023, H được điều động đến nhận công tác tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2. Tháng 02/2024, do H không nộp được tiền lãi của 04 khoản vay, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 đã xác minh và phát hiện việc H đã thu tiền xong số tiền gốc của 4 khách hàng và không lập giao dịch, không nộp tiền về Ngân hàng. Sau khi phát hiện Ngân hàng đã yêu cầu H hoàn trả tiền cho Ngân hàng, ngày 20/4/2024 H nộp vào tài khoản khách hàng của Lý A C số tiền 15.000.000 đồng để Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 thực hiện thu nợ gốc. Số tiền còn lại 160.000.000 đồng đã chiếm đoạt.

Ngày 24/9/2024, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2 đã có đơn trình báo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ về hành vi của H. Cùng ngày Nguyễn Mạnh H đã nộp tổng số tiền 164.940.000 đồng cho Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2 khắc phục toàn bộ hậu quả.

Tại cáo trạng số 12/CT–VKSMC ngày 19/5/2025, Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên truy tố Nguyễn Mạnh H ra trước Tòa án nhân dân huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên để xét xử về tội: " Tham ô tài sản” quy định tại điểm c, d khoản 2 Điều 353 Bộ luật Hình sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên giữ quyền công tố tại phiên tòa phát biểu quan điểm luận tội giữ nguyên quan điểm quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

- Tuyên bố Nguyễn Mạnh H phạm tội: “Tham ô tài sản”.

Áp dụng điểm c, d khoản 2 Điều 353, khoản 1 Điều 38, Điều 54, điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51/BLHS: Xử phạt bị cáo Nguyễn Mạnh H từ 02 năm 06 tháng đến 03 năm tù; Bị cáo thu nhập không ổn định, kinh tế khó khăn nên đề nghị miễn không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo theo quy định tại khoản 5 Điều 353/BLHS.

Vật chứng vụ án: Thu giữ 04 sổ vay vốn của Ngân hàng C2 cấp cho các khách hàng Lò Văn H4, Khoàng Văn Đ2, Lò Văn P, Lý A C. Trong quá trình điều tra Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ đã trả lại các sổ vay vốn cho các khách hàng.

Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo đã khắc phục 175.000.000 đồng tiền gốc và 5.110.081 đồng tiền lãi cho Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2. Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2 không có yêu cầu bồi thường gì thêm. Đối với số tiền chị Nguyễn Thị Lệ H5 cho bị cáo để khắc phục hậu quả, chị H5 không yêu cầu bị cáo trả lại.

- Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Đối với Lò Văn N2 - Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, N2 không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo Nguyễn Mạnh H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với N2.

Đối với Nguyễn Minh Đ - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2: Việc bị cáo Nguyễn Mạnh H chiếm đoạt tiền của Ngân hàng diễn ra vào thời điểm trước khi Đ đến nhận công tác tại Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2. Sau khi nhận công tác Đ chưa sát sao trong công tác quản lý để khoản nợ quá hạn liên quan đến H chiếm đoạt không phát hiện kịp thời. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đ không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với Đ.

Đối với Hà Việt D - Phó giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 phụ trách địa bàn xã P, huyện M, tỉnh Điện Biên mà bị cáo Nguyễn Mạnh H đã chiếm đoạt tiền của khách hàng Khoàng Văn Đ2, Lò Văn H4. D được giao nhiệm vụ phụ trách chung việc triển khai hoạt động tín dụng chính sách xã hội đến các xã được giao theo dõi, không trực tiếp quản lý các khoản vay của từng khách hàng vay vốn. D không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với D.

Tuy nhiên đối với Lò Văn N2 - Giám đốc; Nguyễn Minh Đ - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 những người lãnh đạo đơn vị, quản lý phụ trách các khoản vay của khách hàng chưa làm hết trách nhiệm của người đứng đầu trong việc kiểm tra, giám sát, đôn đốc cấp dưới trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Ngày 16/5/2025 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ ra thông báo đến Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh C2 để xem xét xử lý đối với N2, Đ theo quy định.

Đối với Nguyễn Đức H1, Lường Thị Thu H2, Nguyễn Thị H3 là giao dịch viên chính tại các buổi giao dịch mà bị cáo Nguyễn Mạnh H đã lợi dụng nhiệm vụ được giao để chiếm đoạt tiền của các khách hàng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân công H1, H2, H3 hoàn toàn không biết việc bị cáo H đã chiếm đoạt tiền trả nợ gốc của các khách hàng cũng như không được bàn bạc, không thỏa thuận và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý trách nhiệm hình sự đối với H1, H2, H3. Ngày 16/5/2025 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ ra thông báo đến Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh C2 để xem xét xử lý đối với H1, H2, H3 theo quy định.

Đối với Lò Văn D1, Lý A K, Lò Văn C1 là tổ trưởng tổ vay vốn phụ trách các khách hàng, không bàn bạc, trao đổi, không biết bị cáo Nguyễn Mạnh H đã không tất toán khoản vay cho khách hàng. Vì vậy không có căn cứ để xử lý đối với D1, K, C1.

Sau khi nghe lời luận tội của đại diện Viện kiểm sát, bị cáo không có ý kiến tranh luận gì với đại diện Viện kiểm sát. Lời nói sau cùng, bị cáo rất hối hận việc mình đã gây ra xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo để sớm được trở về đoàn tụ với gia đình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy:

Vậy, khẳng định Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên truy tố bị cáo Nguyễn Mạnh H về tội: “Tham ô tài sản” theo quy định tại điểm c, d khoản 2 Điều 353 BLHS là hoàn toàn có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

“Điều 353. Tội tham ô tài sản

… 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:

c) phạm tội 02 lần trở lên;

d) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng”.

Từ năm 1996 đến năm 2004: Còn nhỏ được bố mẹ nuôi cho ăn học hết lớp 12/12 tại thị trấn T, huyện T, tỉnh Điện Biên và thành phố Đ, tỉnh Điện Biên. Từ năm 2004 đến năm 2006: Lao tự do tại thành phố Đ, tỉnh Điện Biên. Từ năm 2007 đến 2012: Học Đại học tại chức Trường Đ3, khoa tài chính Ngân hàng tại Trường Cao đẳng kinh tế tỉnh Đ. Từ năm 2012 đến năm 2015: Lao động tự do tại thành phố Đ, tỉnh Điện Biên. Từ năm 2015 đến năm 2017: Cán bộ Ngân hàng chính sách huyện C2, tỉnh Điện Biên. Từ năm 2018 đến tháng 3 năm 2023: Cán bộ Ngân hàng chính sách huyện C2, tỉnh Điện Biên. Từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 3 năm 2024: Cán bộ Ngân hàng chính sách huyện C2, tỉnh Điện Biên. Ngày 01/4/2024, xin nghỉ việc tại Ngân hàng. Ngày 14/11/2024, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ khởi tố, bắt bị cáo để tạm giam về tội “ Tham ô tài sản”, theo quy định tại khoản 2 Điều 353/BLHS. Trong quá trình điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo hành vi phạm tội của mình, bị cáo đã tự nguyện khắc phục toàn bộ số tiền chiếm đoạt. Mẹ bị cáo là Hoàng Thị T là người có công với cách mạng được Nhà nước tặng thưởng Huy chương kháng chiến chống Mỹ cứu nước H, đây là các tình tiết xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo theo quy định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51/BLHS. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Đối với Lò Văn N2 – Nguyên Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, N2 không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo Nguyễn Mạnh H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với N2.

Đối với Nguyễn Minh Đ - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2: Việc bị cáo Nguyễn Mạnh H chiếm đoạt tiền của Ngân hàng diễn ra vào thời điểm trước khi Đ đến nhận công tác tại Phòng giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội huyện C2. Sau khi nhận công tác Đ chưa sát sao trong công tác quản lý để khoản nợ quá hạn liên quan đến H chiếm đoạt không phát hiện kịp thời. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đ không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với Đ.

Đối với Hà Việt D – Nguyên Phó giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 phụ trách địa bàn xã P, huyện M, tỉnh Điện Biên mà bị cáo Nguyễn Mạnh H đã chiếm đoạt tiền của khách hàng Khoàng Văn Đ2, Lò Văn H4. D được giao nhiệm vụ phụ trách chung việc triển khai hoạt động tín dụng chính sách xã hội đến các xã được giao theo dõi, không trực tiếp quản lý các khoản vay của từng khách hàng vay vốn. D không được bàn bạc, không thỏa thuận, không biết việc bị cáo H chiếm đoạt tiền và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý đối với D.

Tuy nhiên đối với Lò Văn N2 – Nguyên Giám đốc; Nguyễn Minh Đ - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện C2 những người lãnh đạo đơn vị, quản lý phụ trách các khoản vay của khách hàng chưa làm hết trách nhiệm của người đứng đầu trong việc kiểm tra, giám sát, đôn đốc cấp dưới trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Ngày 16/5/2025 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ ra thông báo đến Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh C2 để xem xét đối với N2, Đ theo thầm quyền quy định của Ngân hàng D2 HĐXX không xem xét trách nhiệm trong vụ án này.

Đối với Nguyễn Đức H1, Lường Thị Thu H2, Nguyễn Thị H3 là giao dịch viên chính tại các buổi giao dịch mà bị cáo Nguyễn Mạnh H đã lợi dụng nhiệm vụ được giao để chiếm đoạt tiền của các khách hàng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được phân công H1, H2, H3 hoàn toàn không biết việc bị cáo H đã chiếm đoạt tiền trả nợ gốc của các khách hàng cũng như không được bàn bạc, không thỏa thuận và không được hưởng lợi ích gì. Nên không có căn cứ để xử lý trách nhiệm hình sự đối với H1, H2, H3. Ngày 16/5/2025 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đ ra thông báo đến Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh C2 để xem xét đối với H1, H2, H3 theo thầm quyền quy định của Ngân hàng do vậy HĐXX không xem xét trách nhiệm trong vụ án này.

Đối với Lò Văn D1, Lý A K, Lò Văn C1 là tổ trưởng tổ vay vốn phụ trách các khách hàng, không bàn bạc, trao đổi, không biết bị cáo Nguyễn Mạnh H đã không tất toán khoản vay cho khách hàng. Vì vậy không có căn cứ để xử lý đối với D1, K, C1.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Nguyễn Mạnh H đã phạm tội: “ Tham ô tài sản ”.

2. Áp dụng điểm c, d khoản 2 Điều 353; khoản 1 Điều 38; Điều 54; điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51/BLHS.

- Xử phạt bị cáo Nguyễn Mạnh H 02 (Hai) năm 06 (sáu) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bắt tạm giam (14/11/2024).

3. Căn cứ khoản 2 Điều 136/BLTTHS; điểm a khoản 1 Điều 23 nghị quyết số: 326/2016 của UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

4. Áp dụng Điều 331 và 333/BLTTHS, bị cáo được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (04/6/2025). Bị hại vắng mặt tại phiên toà được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án. Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án phần quyết định liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (04/6/2025). Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án phần quyết định liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án.