Bản án 27/2024/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ghi ngày 10/6/2024 và lời khai tại Tòa án nguyên đơn chị Bàn Thị O trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Năm 2003 chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph tự nguyện tìm hiểu, có tổ chức lễ cưới theo phong tục địa phương, nhưng không có đăng ký kết hôn, sau ngày cưới anh chị chung sống hòa thuận hạnh phúc, thời gian gần đây sảy ra nhiều mâu thuẫn, nguyên nhân do hai người không hợp nhau, thường xuyên cãi chửi, đánh nhau, cuộc sống chung không có hạnh phúc. Nay chị O xác nhận tình cảm vợ chồng không còn, chị xin được ly hôn hoặc không công nhận là vợ chồng với anh Lê Văn Ph.

Về con chung: Chị O xác nhận vợ chồng có 03 người con chung là Lê Thị A, sinh ngày 14/01/2004, Lê Thị Á, sinh ngày 24/01/2005 và Lê Hoàng T, sinh ngày 19/4/2010. Hiện tại cháu A và cháu Á đã xây dựng gia đình, còn cháu T ở với ai là quyền của cháu, nếu cháu T ở với chị O thì chị trực tiếp nuôi dưỡng không yêu cầu anh Ph cấp dưỡng nuôi con chung.

Về tài sản chung, công nợ và công sức: Chị Bàn Thị O không đề nghị Tòa án giải quyết.

Bị đơn anh Lê Văn Ph trình bày: Anh Lê Văn Ph và chị Bàn Thị O tự nguyện tìm hiểu, có tổ chức lễ cưới theo phong tục địa phương vào năm 2003 như chị O trình bày là đúng, anh Ph có đến UBND xã Th C để đăng ký kết hôn, nhưng có đăng ký được hay không thì anh không nhớ. Nay chị O xin ly hôn và đề nghị Tòa án không công nhận anh và chị O là vợ chồng anh Ph hoàn toàn đồng ý, vì hai người không còn tình cảm với nhau, nên ly hôn để giải phóng cho nhau, sớm ổn định cuộc sống.

Về con chung: Anh Ph xác nhận vợ chồng có 03 người con chung là Lê Thị Anh, sinh ngày 14/01/2004, Lê Thị Ánh, sinh ngày 24/01/2005 và Lê Hoàng Tuyến, sinh ngày 19/4/2010. Hiện tại cháu Anh và cháu Ánh đã xây dựng gia đình, còn cháu Tuyến ở với ai là quyền của cháu, nếu cháu Tuyến ở với anh thì anh không ai yêu cầu chị O cấp dưỡng nuôi con chung.

Về tài sản chung, công nợ và công sức: Anh Ph không đề nghị Tòa án giải quyết.

Tòa án nhân dân huyện Thanh Sơn đã tiến hành xác minh về quan hệ Hôn nhân tại nơi chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph có hộ khẩu thường trú, sinh sống. Ông Đinh Văn Dũng - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Th C, huyện Thanh Sơn cung cấp: Qua kiểm tra sổ theo dõi đăng ký kết hôn vào các năm 2002, năm 2003 và năm 2004) được lưu trữ tại UBND xã Th C, huyện Thanh Sơn thì không có tên anh Lê Văn Ph và chị Bàn Thị O trong quyển sổ đăng ký kết hôn nói trên. Quan điểm của UBND xã Th C đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên đương sự.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn:

Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điều 14, Điều 53 Luật Hôn nhân và Gia đình chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Bàn Thị O, tuyên xử không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ Điều 14, Điều 53 Luật Hôn nhân và Gia đình chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Bàn Thị O, tuyên xử không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph. Về con chung giao cháu Lê Hoàng Tuyến, sinh ngày 19/4/2010 cho anh Ph chăm sóc nuôi dưỡng đến khi thành niên.

* Quan điểm của Kiểm sát viên:

Về việc tuân theo pháp luật: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại Ph tòa Hội đồng xét xử, thư ký thực hiện đúng quy định của pháp luật, không có vi phạm gì. Các đương sự: Nguyên đơn đã chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 70, Điều 71 – BLTTDS: Bị đơn đã chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định Điều 70, Điều 72 – BLTTDS.

Về nội dung vụ án: Kiểm sát viên đã phân tích, đánh giá các tài liệu, chứng cứ xác định, chị O, anh Ph chung sống với nhau từ năm 2003, nhưng không đăng ký kết hôn, chị O, anh Ph đều khẳng định thời gian đầu hai người chung sống hòa thuận, hạnh phúc sau đó sảy ra mâu thuẫn nguyên nhân do hai người không hợp nhau, thường xuyên cãi chửi, đánh nhau cuộc sống chung không có hạnh phúc, nay chị O xin ly hôn. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 9, Điều 14, Điều 15, Điều 53 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; Căn cứ điểm đ, khoản 1, Điều 12 nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sự dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị O, tuyên xử không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph.

Về con chung: Chị O và anh Ph đều xác nhận là có 03 người con chung là Lê Thị Anh, sinh ngày 14/01/2004, Lê Thị Ánh, sinh ngày 24/01/2005 và Lê Hoàng Tuyến, sinh ngày 19/4/2010. Hiện tại cháu Anh và cháu Ánh đã xây dựng gia đình, còn cháu Tuyến trong bản tự khai không xin ở với ai, nhưng theo nguyện vọng của anh Ph là được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tuyên, nguyện vọng này hoàn toàn chính đáng nên đề nghị giao cháu Tuyên cho anh Ph trực tiếp nuôi dưỡng chị O không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì anh Ph không yêu cầu.

Về tài sản chung, công nợ chung, công sức đóng góp: Chị O, anh Ph đều không yêu cầu giải quyết, nên không xem xét.

Về án phí: Chị Bàn Thị O là người dân tộc thiểu số được miễn toàn bộ tiền án phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền của Tòa án:

Nguyên đơn chị Bàn Thị O khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết ly hôn với bị đơn anh Lê Văn Ph, chị O và anh Ph đều có địa chỉ tại xã Th C, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Do vậy Tòa án nhân dân huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại điều khoản 1, Điều 28, điểm a, khoản 1 Điều 35, điểm a, khoản 1 Điều 39 – Bộ luật tố tụng dân sự.

HĐXX nhận thấy năm 2003 chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph chung sống với nhau như vợ chồng, tại thời điểm đó anh chị có đủ điều kiện kết hôn nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Tại Khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của luật này và pháp luật về hộ tịch.Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý”. Tại khoản 1 Điều 14 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Quyền, nghĩa vụ đối với con, tài sản…”. Căn cứ theo quy định của pháp luật đã viện dẫn ở trên, thì chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph không phải là vợ chồng. Do vậy Hội đồng xét xử cần tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph là phù hợp với quy định của pháp luật.

[6]. Quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào: Điều 9, Khoản 1 Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.

Căn cứ vào: Khoản 1 Điều 28, điểm a, khoản 1 Điều 35, điểm a, khoản 1 Điều 39, Khoản 2, Điều 227, Khoản 1, Điều 228, Điều 238, Điều 271, khoản 1 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Căn cứ vào: Điểm đ, khoản 1 Điều 12 nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sự dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1.Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Bàn Thị O và anh Lê Văn Ph.

2. Về con chung: Giao cho anh Lê Văn Ph được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung là cháu Lê Hoàng Tuyến, sinh ngày 19/4/2010 kể từ khi ly hôn cho đến khi cháu Tuyến thành niên lao động tự túc được. Chị O không phải cấp dưỡng nuôi con chung, do anh Ph không có yêu cầu. Chị O được quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở.

3. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm cho chị Bàn Thị O.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và 9 luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại các Điều 30 luật thi hành án.

4. Quyền kháng cáo: Các đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo Bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật, để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử theo thủ tục phúc thẩm.