Bản án 269/2020/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên toà: Ông Ngô Hồng Phúc;

- Các Thẩm phán:

Ông Hoàng Mạnh Hùng;

Ông Nguyễn Xuân Hùng.

- Thư ký Toà án ghi biên bản phiên toà: Ông Nguyễn Văn Hải, Thư ký của Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Bà Vũ Thị Thúy, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 20 tháng 8 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 394/2019/TLPT-HC ngày 09/12/2019 về việc khởi kiện “yêu cầu hủy quyết định giải quyết khiếu nại liên quan đến thu hồi đất và bồi thường”, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 14/2019/HC-ST ngày 12/6/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Q.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 5665/2020/QĐ-PT ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, giữa các đương sự:

* Người khởi kiện: Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1968; địa chỉ cư trú tại Khu B2, phường Đ, thành phố U, tỉnh Q; có mặt tại phiên tòa.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Ông Lê Văn C và ông Nguyễn Đức N là các Luật sư của Văn phòng luật sư LC thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, có mặt tại phiên tòa.

* Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q; địa chỉ trụ sở Ủy ban nhân dân thành phố U tại Số 3, Trần QT, phường S, thành phố U, tỉnh Q. Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch: Ông Bùi Văn T là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q (theo văn bản ủy quyền số 1966/UQ ngày 14/8/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q). Đại diện của người bị kiện vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt người bị kiện.

* Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện:

1. Ông Nguyễn Mạnh H là Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố U, tỉnh Q, vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

2. Ông Nguyễn Phúc A là Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố U; bà Trịnh Thị Th là Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố U; vắng mặt tại phiên tòa, song đều có văn bản xin được xét xử vắng mặt tại phiên tòa.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q.

Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch: Ông Bùi Văn T là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U (theo văn bản ủy quyền số 1966a/UQ ngày 14/8/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q). Người đại diện vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

Những người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q, gồm có:

+ Ông Nguyễn Mạnh H là Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố U, tỉnh Q, vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

+ Ông Nguyễn Phúc A là Phó Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố U; bà Trịnh Thị Th là Chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố U;

Ông Nguyễn Phúc A và bà Trịnh Thị Th vắng mặt tại phiên tòa, song đều có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ và Ủy ban nhân dân phường Đ, thành phố U, tỉnh Q.

Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ: Ông Phan Minh M là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ, thành phố U, tỉnh Q (theo văn bản ủy quyền số 01/UQ ngày 06/4/2020 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ, thành phố U tỉnh, tỉnh Q);

Ông Phan Minh M vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt tại phiên tòa.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân phường Đ: Ông Nguyễn Văn G là Cán bộ địa chính Xây dựng đô thị và Môi trường phường Đ; vắng mặt tại phiên tòa, song có văn bản xin được xét xử vắng mặt.

3. Ông Vũ Đình P, sinh năm 1970; địa chỉ cư trú tại Khu B2, phường Đ, thành phố U, vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền của ông Vũ Đình P là bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1968 và bà Đỗ Thị D, sinh năm 1958; đều có địa chỉ cư trú tại Khu B2, phường Đ, thành phố U, tỉnh Q; đều có mặt tại phiên tòa.

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người khởi kiện là bà Nguyễn Thị L trình bày:

Vợ chồng bà Nguyễn Thị L và ông Vũ Đình P có diện tích đất 739,0m2 tại Khu B2, phường Đ, thành phố U, tỉnh Q, nguồn gốc sử dụng từ trước ngày 18 tháng 12 năm 1980 trên đất có nhà ở. Năm 1992, thực hiện đo vẽ bản đồ giải thửa đã tách diện tích đất trên thành 02 thửa (trong đó thửa 253 nằm trong hành lang an toàn giao thông theo Nghị định 203/HĐBT ngày 21/12/1982 và thửa 254 nằm ngoài hành lang an toàn giao thông). Thửa 254 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà Nguyễn Thị L vẫn quản lý sử dụng diện tích đất thuộc hành lang an toàn giao thông để làm sân, lối đi và trồng cây bóng mát và ăn quả (Bàng và nhãn)...

Giai đoạn năm 1996 - 1998, thực hiện mở rộng quốc lộ 18A, Nhà nước đã giải phóng mặt bằng từ tim đường đến chỉ giới giải phóng mặt bằng có khoảng cách 6,5m thuộc đất hành lang an toàn giao thông, việc giải phóng mặt bằng, đền bù đã được thực hiện xong.

Ngày 31/7/2015, Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q ban hành Quyết định số 4430/QĐ-UBND thu hồi 73,6m2 đất trồng cây lâu năm của bà L thuộc thửa số 253 để thực hiện Dự án mở rộng quốc lộ 18A giai đoạn 2 và ban hành Quyết định 4431/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng đối với hộ bà L số tiền 26.344.684 đồng.

Ngày 16/3/2017, Ủy ban nhân dân thành phố U ban hành Quyết định 941/QĐ-UBND phê duyệt bổ sung phương án bồi thường cho các hộ dân trong đó bà Nguyễn Thị L được hỗ trợ số tiền 538.940.975 đồng.

Không đồng ý với diện tích đất thu hồi và loại đất thu hồi nên bà L có đơn đề nghị Ủy ban nhân dân phường Đ và được Ủy ban nhân dân phường Đ ban hành văn bản số 187/UBND ngày 03/3/2017 trả lời nhưng bà L không đồng ý và khiếu nại, yêu cầu xác định loại đất thu hồi là đất ở và xác định tổng diện tích đất thu hồi là 88,5m2 để bồi thường theo giá đất ở.

Ngày 31/7/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ ban hành Quyết định số 247 không chấp nhận nội dung khiếu nại của bà L nên bà L tiếp tục khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U. Ngày 06/12/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q ban hành Quyết định số 7518/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại (lần hai) có nội dung không chấp nhận khiếu nại của bà L.

Không đồng ý với Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, Bà L khởi kiện tại Tòa án yêu cầu: Hủy Quyết định số 7518/QĐ-UBND ngày 06/12/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U về việc giải quyết khiếu nại đối với bà Nguyễn Thị L; xác định tổng diện tích đất thu hồi là 88,5m2 để bồi thường theo giá đất ở.

Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ, bà L cung cấp các tài liệu chứng cứ gồm: Phương án bồi thường, quyết định giải quyết khiếu nại...và trình bày diện tích đất thu hồi tại biên bản xác định ranh giới, mốc giới và diện tích thửa đất mà bà L ký nhận thể hiện diện tích giải phóng mặt bằng là 88,5m2 và diện tích đất nằm trong hành lang an toàn giao thông có nguồn gốc hình thành từ trước năm 1980, sử dụng vào mục đích để ở, có đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài theo Điều 20, khoản 4 Điều 56 Nghị định 43/2014/NĐ-CP và thực tế các lần thu hồi đất trước đây đều được đền bù là đất ở và thực tế năm 1996 - 1998 khi giải phóng mặt bằng đã bồi thường đất ở.

Đại diện của người bị kiện trình bày:

Căn cứ hồ sơ giải phóng mặt bằng năm 1998 và bản chứng nhận nhà đất của Ủy ban nhân dân phường Đ, thành phố U, tỉnh Q lập ngày 25/6/2015 (bổ sung ngày 25/2/2017) và kết quả xác minh cũng như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà L. Diện tích đất của hộ bà L năm 1992 được tách làm 02 thửa trong đó có 01 thửa nằm trong hành lang an toàn đường bộ tiếp giáp quốc lộ 18A và 01 thửa phía bên trong nằm ngoài hành lang an toàn giao thông đường bộ, năm 2007 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có diện diện tích 200 m2 đất ở, 320m2 đất vườn.

Giai đoạn năm 1996 - 1998, thực hiện mở rộng quốc lộ 18A hộ bà L đã bị giải phóng mặt bằng có chỉ giới giải phóng mặt bằng tính từ tim đường là 6,5m và được đền bù theo giá đất ở. Năm 2015, tiếp tục thực hiện mở rộng quốc lộ 18A giai đoạn 2 đã tiếp tục lấy thêm diện tích đất hành lang an toàn giao thông do hộ bà L sử dụng tính từ tim đường đến chỉ giới giải phóng mặt bằng có kích thước 9,96m, sau khi xác định chỉ giới giải phóng mặt bằng đã trừ đi phần đã giải phóng mặt bằng năm 1998 (cụ thể 9,96m - 6,5m x chiều rộng thửa đất) còn lại 73,6m2 là chính xác. Đối với việc xác định loại đất thu hồi và bồi thường giải phóng mặt bằng 73,6m2 của hộ bà L. Căn cứ vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích đất ở của hộ bà L được xác định nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích đất bị thu hồi thuộc đất hành lang an toàn giao thông không nằm ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên được xác định là đất trồng cây lâu năm theo quy định tại Điều 11 Luật đất đai năm 2013. Ngoài việc bồi thường về đất, tài sản trên đất thì người sử dụng đất còn được hỗ trợ giá trị 50% giá đất ở theo Quyết định số 4114/QĐ-UBND ngày 07/12/2016,Quyết định số 500/QĐ-UBND ngày 17/12/2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh Q. Do vậy, việc thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường và giải quyết khiếu nại với nội dung như trên là đúng quy định nên đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Quan điểm của Ủy ban nhân dân phường Đ và Ủy ban nhân dân thành phố U thống nhất với quan điểm của người bị kiện.

Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã tổ chức đối thoại về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, căn cứ và hình thức ban hành quyết định giải quyết khiếu nại và các quyết định có liên quan; phương pháp và cách tính khoảng cách xác định mốc giới giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998 và chỉ giới giải phóng mặt bằng năm 2015 các đương sự đều thống nhất không có tranh chấp nhưng người khởi kiện không đồng ý trừ diện tích 14,9m2 đã giải phóng mặt bằng năm 1996 - 1998.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện và người khởi kiện vẫn trình bày như nội dung trên và cho rằng diện tích đất thu hồi của bà Nguyễn Thị L trên đất có công trình, đất có trước ngày 18/12/1980 không phải là đất trồng cây lâu năm nên theo quy định tại khoản 1, Điều 3 Nghị Định 43/2014/NĐ-CP, đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị L.

Đại diện của người bị kiện và người bảo vệ quyền và lợi ích của người bị kiện trình bày thống nhất như nội dung đã trình bày ở trên và cho rằng diện tích đất thu hồi của bà L đã được quy hoạch là đất hành lang giao thông, không thuộc đối tượng được áp dụng khoản 1, Điều 3 Nghị Định 43/2014 của Chính phủ nên đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 14/2019/HC-ST ngày 12/6/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Q đã căn cứ vào Điều 158; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 194 của Luật tố tụng hành Chính; Điều 11; Điều 204 của Luật đất đai 2013; các Điều 18, 27, 28, 29, 30, 31, 36, 37, 38, 39, 40 của Luật khiếu nại; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; xử: Bác yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị L về việc yêu cầu hủy Quyết định số 7518/QĐ-UBND ngày 06/12/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố U, tỉnh Q về việc giải quyết khiếu nại đối với bà Nguyễn Thị L và bác yêu cầu xác định tổng diện tích đất thu hồi là 88,5 m2, xác định đất thu hồi là loại đất ở và bồi thường theo giá đất ở.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí sơ thẩm và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 22/6/2019, bà Nguyễn Thị L kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Tại phiên toà phúc thẩm, người khởi kiện vẫn giữ nguyên nội dung như đơn khởi kiện, theo đó vẫn giữ nguyên quan điểm như quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, đồng thời giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đương sự đều không bổ sung thêm chứng cứ, tài liệu nào mới.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa đã phân tích, đánh giá về vụ án, cho rằng, Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu của người khởi kiện là có căn cứ, không có tình tiết, chứng cứ hoặc tài liệu nào mới, cho nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.