Bản án 265/2020/HCPT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa: Ông Ngô Hồng Phúc;

Các Thẩm phán: Bà Lê Thị Mai;

Ông Nguyễn Xuân Phách.

Thư ký ghi biên bản phiên tòa: Bà Đặng Thị Cẩm Ly, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Lê Song Lê, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 19 tháng 8 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, xét xử công khai vụ án hành chính thụ lý số 140/2020/TLPT-HC ngày 06 tháng 3 năm 2020 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”, do có kháng cáo của người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 27/2019/HC-ST ngày 18 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Ng.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 5789/2020/QĐ-PT ngày 30 tháng 7 năm 2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, giữa các đương sự:

* Người khởi kiện: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1964; địa chỉ cư trú tại K9, phường Q, thành phố V, tỉnh Ng, vắng mặt tại phiên tòa.

Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện là bà Nông Thị N, sinh năm 1987; địa chỉ cư trú tại K3, phường Đ, thành phố V, tỉnh Ng, có mặt tại phiên tòa.

* Người bị kiện:

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng và Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng.

Đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng là ông Lê Sỹ C - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng, có đơn xin được xét xử vắng mặt tại phiên tòa;

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q và Ủy ban nhân dân phường Q, thành phố V, tỉnh Ng.

Đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Xuân T - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q, thành phố V, tỉnh Ng có đơn xin được xét xử vắng mặt tại phiên tòa.

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Tháng 10/2016, thực hiện dự án quy hoạch phân lô đất ở dân cư tại K9, phường Q, thành phố V, tỉnh Ng, Ủy ban nhân dân thành phố V đã có quyết định thu hồi đất thửa số 314 tờ bản đồ 22 diện tích 392,2m2, thửa số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích toàn thửa 831,9m2; thửa số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích toàn thửa 4.222,8m2. Bà Nguyễn Thị H cho rằng bà đang sử dụng thửa số 314 tờ bản đồ 22 diện tích 392,2m2, thửa số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích 125m2; thửa số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích 98m2 trong các thửa đất bị thu hồi nhưng bà không được nhận quyết định thu hồi đất, không được bồi thường, hỗ trợ về đất. Sau khi tìm hiểu mới biết do Ủy ban nhân dân phường Q xác định không đúng nguồn gốc, quá trình và hiện trạng sử dụng đất. Bà H đã có đơn xin xác nhận nguồn gốc quá trình sử dụng đất nhưng không được giải quyết nên bà làm đơn khiếu nại. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q đã ban hành Quyết định số 303/QĐ-UBND ngày 29/9/2017 về việc giải quyết khiếu nại lần đầu và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng ban hành Quyết định số 2469/QĐ-UBND ngày 27/4/2018 về việc giải quyết khiếu nại lần hai nhưng bà H không đồng ý. Theo đó, ngày 09/10/2018, bà Nguyễn Thị H làm đơn khởi kiện vụ án hành chính yêu cầu:

(1) Hủy quyết định số 2469/QĐ-UBND ngày 27/4/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng về việc giải quyết khiếu nại lần hai của bà Nguyễn Thị H;

(2) Hủy Quyết định số 303/QĐ-UBND ngày 29/9/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q, thành phố V, tỉnh Ng về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của bà Nguyễn Thị H.

(3) Buộc Ủy ban nhân dân phường Q xác nhận lại đúng nguồn gốc, quá trình và chủ sử dụng đất đối với các thửa số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích 125m2, thửa đất số 314 tờ bản đồ số 22 diện tích 392,2m2; thửa đất số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích 98m2 tại K9, phường Q, thành phố V, tỉnh Ng là của bà Nguyễn Thị H.

(4) Buộc Ủy ban nhân dân thành phố V phải bồi thường diện tích đất đã thu hồi nêu trên cho bà Nguyễn Thị H

Về lý do khởi kiện, bà H cho rằng: Nguồn gốc thửa số 314 tờ bản đồ 22 diện tích 392,2m2, thửa số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích 125m2; thửa số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích 98m2 tại K9, phường Q, thành phố V, tỉnh Ng do bố mẹ bà là ông Trần Văn X (còn gọi là Trần Ngọc X) đã chết năm 2005 và bà Trương Thị A khai hoang năm 1976. Đến năm 1979, nhập vào Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp G II sản xuất chung. Năm 1992, HTX nông nghiệp G II chia đất lâu dài và thực hiện chính sách bù rút, bà được HTX cho mượn các thửa đất trên. Do tại thời điểm này bố mẹ bà đã hết tuổi lao động nên HTX giao cho bà sử dụng. Năm 1994, không thực hiện chính sách bù rút nữa mà giao khoán cho bà. Thửa đất 314 có trong sổ khoán của gia đình bà, thửa đất 258 có trong sổ khoán của gia đình bà Bùi Thị Th do năm 2001 Nhà nước đo đạc lại bằng máy vùng đất trũng không có bờ nên đã đo chung vào một sổ của bà Th với tổng diện tích là 4.222,8m2, thửa đất 245 không có trong sổ khoán nào. Quá trình gia đình sử dụng ổn định vào mục đích đất nông nghiệp và nộp sản lượng đầy đủ, không tranh chấp với ai, không bị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử phạt hoặc nhắc nhở về hành vi lấn chiếm. Đến năm 2011, do làm đường L đất bị ngập úng nên bà không sản xuất lúa mà chuyển sang trồng rau muống và nuôi cá tại thửa 258 và thửa 314, còn thửa 245 bỏ hoang. Tháng 10/2016, thực hiện dự án quy hoạch phân lô đất ở dân cư, Ủy ban nhân dân thành phố V đã có quyết định thu hồi toàn bộ ba thửa đất. Diện tích đất bà sử dụng tại ba thửa đất nêu trên nằm trong tổng diện tích đất bị thu hồi nhưng do Ủy ban nhân dân phường Q xác định không đúng nguồn gốc, quá trình và hiện trạng sử dụng đất nên bà không được bồi thường, hỗ trợ về đất là không đúng khoản 2 Điều 77 Luật đất đai năm 2013 và việc bà ngừng sản xuất lúa vào năm 2011 là do trở ngại khách quan theo quy định tại khoản 1 Điều 156 Bộ luật dân sự. Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết chấp nhận yêu cầu khởi kiện để đảm bảo quyền lợi cho bà.

Đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V và Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng trình bày:

Sau khi nhận được đơn khiếu nại của bà Nguyễn Thị H đối với Quyết định số 303/QĐ-UBND ngày 29/9/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q về việc giải quyết khiếu nại lần đầu. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V đã tiến hành thành lập đoàn kiểm tra xác minh giải quyết khiếu nại. Đoàn xác minh đã làm việc với bà Nguyễn Thị H thì bà H không cung cấp được bất kỳ giấy tờ, tài liệu nào quy định tại Điều 21 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai năm 2013 để chứng minh bà H được giao khoán thửa đất số 314 tờ bản đồ 22 diện tích 392,2m2, thửa đất số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích 125m2; thửa đất số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích 98m2 từ năm 1992 và đã sử dụng ổn định liên tục đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất.

Trong sổ khoán hộ xã viên đội 1, HTX nông nghiệp G II lập năm 1992 (sổ tổng do Đội trưởng lập, lưu trữ) không thể hiện việc đội sản xuất, HTX có giao khoán các thửa đất bà H khiếu nại mà chỉ thể hiện thửa 258 tờ bản đồ 23 là thửa đất xứ vật liệu thuộc quỹ đất dự phòng của HTX nông nghiệp G II và Đội cho một số hộ trong đó có hộ ông Trần Văn X (gia đình bà H) mượn để sản xuất; các thửa đất 314 diện tích 392,2m2, thửa số 245 diện tích 125m2 cùng tờ bản đồ số 22 không thể hiện trong sổ giao khoán này. Sổ giao khoán của bà H có sửa chữa tẩy xóa nên không thể căn cứ vào sổ này để xác định. Tại hồ sơ đo đạc năm 2001 và bảng thống kê diện tích, loại đất chủ sử dụng đất theo hiện trạng, sổ mục kê đất đai năm 2001 thể hiện thửa 245 tờ bản đồ 22 là đất nghĩa địa, các thửa đất số 258 tờ bản đồ số 23, thửa 314 tờ bản đồ số 22 là đất mặt nước chưa sử dụng, trước năm 2005 do Ủy ban nhân dân xã G quản lý, từ năm 2005 đến nay do Ủy ban nhân dân phường Q quản lý, không giao cho ai sử dụng. Tại thời điểm thu hồi đất, trích lục đo vẽ bổ sung bản đồ địa chính khu đất được sở Tài nguyên và môi trường phê duyệt ngày 07/4/2015 thể hiện thửa 245 tờ bản đồ 22 là đất nghĩa địa (NĐ) và các thửa đất số 258, tờ bản đồ số 23, thửa 314 tờ bản đồ 22 là đất có mặt nước chuyên dùng (MNC). Bà H có sản xuất trên các thửa đất trên nhưng đến năm 2011 thì ngừng sản xuất, các thửa đất bỏ hoang. Do đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng ban hành Quyết định số 2469/QĐ-UBND ngày 27/4/2018 về việc giải quyết khiếu nại lần hai đối với bà Nguyễn Thị H là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền. Vì vậy, đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H, giữ nguyên Quyết định số 2469/QĐ-UBND ngày 27/4/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V về việc giải quyết khiếu nại đối với bà Nguyễn Thị H.

Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện là Ủy ban nhân dân phường Q và Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q trình bày:

Về nguồn gốc các thửa đất mà bà H khởi kiện qua kiểm tra hồ sơ và kết quả xác minh thì: Thửa đất số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích toàn thửa này là 4.222,8m2 thể hiện trên bản đồ địa chính 2001 là đất mặt nước hoang (MN/Hg) thuộc quỹ đất dự phòng (bù rút) của HTX G cho các hộ gia đình mượn để sản xuất trước năm 1993 (do các hộ gia đình này đã nhận đủ đất giao khoán theo quy định và có nhu cầu sản xuất thêm nên HTX cho mượn), năm 1994 không thực hiện chính sách bù rút nữa nhưng cũng không giao khoán cho ai. Thửa số 314 tờ bản đồ số 22 diện tích 392,2m2 thể hiện trên bản đồ địa chính 2001 là đất mặt nước hoang (Mn/Hg), Thửa đất 245 tờ bản đồ 22 tổng diện tích toàn thửa là 831,9m2, thể hiện trên bản đồ địa chính 2001 là đất nghĩa địa (NĐ). Các thửa đất nêu trên HTX không giao khoán, không có trong sổ giao khoán tổng của HTX và sổ giao khoán của gia đình. Bà H có sản xuất trên thửa đất 314 và một phần thửa đất 258, 245 đến năm 2011 thì ngừng sản xuất do ngập úng, hiện trạng các thửa đất đều bỏ hoang nên Ủy ban nhân dân phường Q không xác nhận nguồn gốc, quá trình, chủ sử dụng đất cho gia đình bà H là có cơ sở. Trình tự, thủ tục ban hành quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q là đúng quy định nên đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 27/2019/HC-ST ngày 18/10/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Ng căn cứ vào khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 3 Điều 116; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 348 Luật tố tụng hành chính; Điều 17; khoản 2 Điều 18; Điều 29, Điều 30, Điều 31, Điều 38, Điều 39, Điều 40 Luật khiếu nại năm 2011; Điều 22, khoản 2 Điều 77, khoản 2 Điều 101, Điều 204 Luật đất đai năm 2013; Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án, xử: Bác yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H đề nghị:

- Hủy Quyết định số 2469/QĐ-UBND ngày 27/4/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố V, tỉnh Ng về việc giải quyết khiếu nại lần hai và hủy Quyết định số 303/QĐ-UBND ngày 29/9/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Q về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của bà Nguyễn Thị H;

- Buộc Ủy ban nhân dân phường Q xác nhận nguồn gốc, quá trình và chủ sử dụng đất và buộc Ủy ban nhân dân thành phố V bồi thường đối với các thửa đất số 245 tờ bản đồ số 22 diện tích 125m2, thửa đất số 314 tờ bản đồ số 22 diện tích 392,2m2; thửa đất số 258 tờ bản đồ số 23 diện tích 98m2 cho bà Nguyễn Thị H.

Ngoài ra Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 29/10/2019, người khởi kiện là bà Nguyễn Thị H có đơn kháng cáo toàn bộ bản án hành chính sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và nội dung kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa, sau khi đã phân tích, đánh giá về vụ án, cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu của người khởi kiện là có căn cứ, đúng pháp luật, cho nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.