Bản án 264/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[2] Quan hệ pháp luật: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả nợ tiền vay và tiền góp hụi. Do đó, Hội đồng xét xử xác định: “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản và Tranh chấp hợp đồng góp hụi” là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về sự vắng mặt của đương sự: Nguyên đơn chị Lâm Thị Ngọc H, anh Huỳnh Thanh L và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn ông Triệu Du N vắng mặt có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt, bị đơn chị Võ Thị Hoàng T vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai không có lý do khi được Tòa án triệu tập hợp lệ. Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 227, khoản 1 khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[4] Về thay đổi yêu cầu khởi kiện: Ý kiến nguyên đơn tại bản tự khai lập ngày 20/8/2026 đã thay đổi yêu cầu khởi kiện, từ yêu cầu bị đơn trả hết tiền hụi các kỳ hụi chưa mãn sang yêu cầu chị T trả tiền hụi nguyên đơn đã góp thay chị T tính đến ngày xét xử sơ thẩm. Xét thấy việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu theo quy định tại khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự, nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Xét yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn chị Võ Thị Hoàng T phải có trách nhiệm hoàn trả cho nguyên đơn số tiền vay gốc còn nợ là 220.000.000 đồng, tiền lãi với mức lãi suất 1,66%/tháng, tính từ ngày 16/01/2026 cho đến ngày xét xử ngày 24/8/2026 là 07 tháng 08 ngày, tính thành tiền là 26.537.866 đồng, làm tròn 26.500.000 đồng, tổng cộng gốc và lãi 246.500.000 đồng; tiền hụi gốc tổng cộng 107.000.000 đồng.

[6] Xét hiệu lực của hợp đồng vay tiền và hợp đồng góp hụi giữa vợ chồng chị H, anh L với chị T: Quá trình giải quyết vụ án, chị T đã giao nộp tài liệu, chứng cứ là giao dịch chuyển khoản qua tài khoản của chị T; giấy vay tiền có chữ ký và chữ viết của chị Võ Thị Hoàng T, tin nhắn trên messenger (facebook) giữa chị H và chị T: Qua đó đã có đủ cơ sở để xác định giữa nguyên đơn và bị đơn có giao dịch vay tiền và góp hụi với nhau. Tại thời điểm xác lập hợp đồng các bên có đủ năng lực hành vi dân sự, tự nguyện, mục đích và nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội, phù hợp với quy định tại các 117, 119 và 398 của Bộ luật Dân sự, nên hợp đồng vay tài sản và hợp đồng góp hụi có hiệu lực pháp luật.

[7] Xét yêu cầu của nguyên đơn, buộc bị đơn trả nợ vay gốc là 220.000.000 đồng. Quá trình giải quyết, nguyên đơn có nộp cho Tòa án bản chính Giấy vay tiền lập ngày 16/01/2026, bên vay là Võ Thị Hoàng T, sinh năm 1975, số chứng minh nhân dân xxxxxxxxx, địa chỉ ấp C, thị trấn L, huyện L, tỉnh Sóc Trăng (nay là ấp C, xã L, thành phố Cần Thơ), tiền vay là 180.000.000 + 20.000.000 + 20.000.000 = 220.000.000 đồng, bằng chữ (ngày 05 +60 cộng 10, ngày 15 +60 cộng10, ngày 28- 60 +20) – Chị H giải thích là chị H ghi ngày 05 số tiền vay là 60.000.000 đồng, sau đó ngày 05, tiếp tục mượn 10.000.000 đồng, chị H ghi ngày 05 + 60 cộng 10, nghĩa là 60.000.000 đồng + 10.000.000 đồng, tương tự các ngày còn lại lần lượt ngày 15: là 60.000.000 đồng + 10.000.000 đồng; ngày 28: 60.000.000 đồng + 20.000.000 đồng, tổng cộng là 220.000.000 đồng. Lãi suất hàng tháng, mức lãi suất thỏa thuận 4%/tháng, bên vay ký tên ghi Võ Thị Hoàng T, bên cho vay Huỳnh Thanh L, Lâm Thị Ngọc H. Ngoài ra, chị H còn nộp các tài liệu khác: 23 (hai mươi ba) ảnh chụp màn hình trò chuyện có nội dung vay tiền, góp hụi trên messenger (facebook) giữa N1 (tên gọi trên facebook) N2 (chị Lâm Thị Ngọc H) và Linh V1 (chị Võ Thị Hoàng T); ảnh chụp bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tên Đặng Văn T1 và Võ Thị Hoàng T, sinh năm 1975, chứng minh nhân dân xxxxxxxxx, địa chỉ: Ấp C, xã L, thành phố Cần Thơ. Trong các tài liệu ảnh chụp đã nộp, có một ảnh chụp màn hình từ trò chuyện messenge đã thể hiện chốt nợ vay với nhau ngày 16/01/2026: Chị H nhắn: “Là tc 3 day la 220 triêu, Day 28 là 80 chuc. Day mung 05 là 70 chục. Day 15 là 70 chuc”, chị T thể hiện trạng thái trả lời: “Ok” tin nhắn này được chị H giải thích nghĩa như sau: “Chị H tính tiền vay của chị T theo dây hụi, cụ thể dây hụi ngày 28, chị T nợ tiền vay là 80.000.000 đồng, dây hụi ngày mùng 05, chị T vay là 70.000.000 đồng; dây hụi ngày 05, chị T vay tiền 70 triệu đồng”. Chị T thể hiện trạng thái trả lời: “Ok” là đồng ý.

[8] Qua nội dung Giấy vay tiền, trò chuyện đã thể hiện giữa chị H với chị T có giao dịch vay tiền, số tiền vay gốc được hai bên chốt nợ ngày 16/01/2026 là 220.000.000 đồng. Bị đơn thừa nhận số tiền nợ vay là 220.000.000 đồng, đến nay bị đơn vi phạm nghĩa vụ thanh toán, nên nguyên đơn yêu cầu bị đơn có nghĩa vụ thanh toán tiền nợ vay gốc 220.000.000 đồng là có căn cứ được Hội đồng xét xử chấp nhận theo quy định tại Điều 463, Điều 466 của Bộ luật Dân sự.

[9] Xét yêu cầu bị đơn trả lãi đối với nợ gốc 220.000.000 đồng, tiền lãi với mức lãi suất 1,66%/tháng, tính từ ngày 16/01/2026 cho đến ngày xét xử ngày 24/8/2026 là 07 tháng 08 ngày, tính thành tiền là 26.537.866 đồng, làm tròn 26.500.000 đồng. Hội đồng xét xử xét thấy, giữa các bên có thỏa thuận thời gian thanh toán nợ vào 06 tháng kể từ ngày vay 16/01/2026, tuy nhiên đến nay bị đơn vẫn chưa thanh toán khoản nợ gốc cho nguyên đơn. Tại Điều 468 Bộ luật Dân sự, về lãi suất: “1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác…… ”.

[10] Như vậy, theo quy định tại Điều 468 của Bộ luật Dân sự, thì bị đơn vị phạm nghĩa vụ thanh toán 220.000.000 đồng, nhưng các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất không được vượt quá 20%/năm, tương đương 1,66%/tháng. Mặc dù trong giấy vay tiền, các đương sự thỏa thuận lãi suất vay là 4%/tháng, nhưng khi khởi kiện ra Tòa án, nguyên đơn đã yêu cầu tính mức lãi suất 1,66%/tháng là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự. Bị đơn đã vi phạm từ ngày 16/01/2026, thời gian tính lãi từ ngày 16/01/2026 đến ngày xét xử sơ thẩm là 24/8/2026, là 07 tháng 08 ngày, thành tiền là 26.537.866 đồng, làm tròn 26.500.000 đồng, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lãi số tiền này là có căn cứ. Do đó Hội đồng xét xử chấp nhận buộc bị đơn trả số tiền lãi là 26.500.000 đồng là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

[11] Xét yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn trả lại tiền nợ hụi tính đến ngày xét xử sơ thẩm tổng cộng là 107.000.000 đồng.

[12] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện về tiền hụi, chị H đã nộp sổ phụ tài khoản của Ngân hàng Thương mại cổ phần T2, giao dịch tài khoản của chị Võ Thị Hoàng T đã nhận được số tiền lĩnh hụi của hụi một triệu đồng, cụ thể: Vào ngày 25/5/2025, số tiền 51.150.000 đồng; vào ngày 01/6/2025, số tiền 48.350.000 đồng. Tiền hốt hụi một triệu ngày 28/4/2024 âm lịch được tính là 52.410.000 đồng, lý do chuyển khoản cho chị T 51.150.000 đồng ngày 25/5/2025 là chị H trừ chi phí chuyển khoản 50.000 đồng, trừ 01 chân hụi sống chị T phải góp là 710.000 đồng và trừ hoa hồng 500.000 đồng; tiền hốt hụi ngày 06/5/2025 âm lịch nhằm ngày 01/6/2025 dương lịch, theo Biên lai giao hụi chị H tính số tiền chị T lĩnh hụi là 49.900.000 đồng, chị H chuyển khoản số tiền 48.350.000 đồng ngày 01/6/2025 là chị H trừ chi phí chuyển khoản 50.000 đồng, trừ hoa hồng 500.000 đồng, trừ tiền hụi chết chị T phải góp là 1.000.000 đồng. [13] Đối với tiền lĩnh hụi của dây hụi 500.000 đồng theo Biên lai giao hụi của chị H lập ngày 25/8/2025 âm lịch là 30.800.000 đồng; ngày 20/8/2025 âm lịch (ngày 11/10/2025 dương lịch) là 30.800.000 đồng, chị H chứng minh việc giao hụi cho chị T thể hiện là qua lần chuyển khoản ngày 11/10/2025, số tiền 21.800.000 đồng, gửi tiền mặt 9.000.000 đồng; đối với lần hụi 500.000 đồng ngày lĩnh hụi 25/8/2025 âm lịch, chị H giao toàn bộ tiền mặt cho chị T. Đối với dây hụi 500.000 đồng, chị H chưa chứng minh được giao tiền mặt cho chị T, tuy nhiên trong cuộc trò chuyện trên messenger (facebook) giữa nickname N2 (chị Lâm Thị Ngọc H) và Linh V1 (chị Võ Thị Hoàng T), cụ thể ngày 12/5/2026, chị H nhắn: “Hụi chị hốt… rồi bây giờ không đóng 1 tháng 14 triệu tiền hụi”, chị T đối đáp trả lời nhiều tin, nhắn thừa nhận có nợ tiền hụi, tiền vay và đang làm thủ tục thế chấp quyền sử dụng đất để vay tiền ngân hàng, đang chờ giải ngân để trả nợ và chụp hình ảnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có tên Võ Thị Hoàng T gửi cho chị H.

[14] Qua lời trình bày của chị H: Các phần hụi chị T đã hốt, đối với hụi 1.000.000 đồng, 7 ngày một kỳ (khui ngày chủ nhật), thì trung bình một tháng khui 04 kỳ, chị T phải có nghĩa vụ góp 02 phần hụi chết: 02 x 1.000.000 x 04 đồng = 8.000.000 đồng; hụi 500.000 đồng, 05 ngày mở một kỳ, trung bình 01 tháng 06 kỳ, chị T lĩnh hụi 02 phần, chị T phải góp hụi chết: 02 x 500.000 x 06 = 6.000.000 đồng, tổng cộng chị T phải góp hụi chết cho chị T 01 tháng là 14.000.000 đồng; số tiền 14.000.000 đồng phù hợp với tin nhắn trò chuyện trên messenger của chị T và chị H. Như vậy, Hội đồng xét xử có cơ sở xác định: Chị H đã giao đủ tiền lĩnh hụi cho chị T đối với 02 phần hụi của dây hụi 1.000.000 đồng, 07 ngày khui 01 kỳ và 02 phần hụi của dây hụi 500.000 đồng, 05 ngày khui một kỳ. Sau khi lĩnh hụi xong, chị T có nghĩa vụ phải góp hụi chết theo kỳ cho chị H, tuy nhiên chị T đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền hụi, chị H và anh L đã góp hụi thay, nên chị H, anh L yêu cầu chị T có nghĩa vụ thanh toán lại tiền hụi mà chị H đã góp thay cho chị T khi đến kỳ khui hụi là đúng quy định, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện tiền hụi của chị H và anh L. [15] Xét yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn trả tiền hụi đã góp thay cho chị T đối với dây hụi 1.000.000 đồng, hụi 07 ngày khui một kỳ, khui kỳ đầu vào chủ nhật ngày 14/4/2025 âm lịch, đổi sang ngày chủ nhật dương lịch là 11/5/2025, dây hụi này 74 kỳ. Sau khi chị T lĩnh hụi chị T góp được đến kỳ 37 là chủ nhật ngày 18/01/2026 (từ ngày 11/5/2025 đến ngày 18/01/2026 là 37 kỳ hụi), từ kỳ hụi lần thứ 38 là ngày 15/01/2026 thì chị T không góp hụi cho đến nay, tính đến chủ nhật 23/8/2026, hụi khui kỳ thứ 68, chị H và anh L đã góp thay hụi cho chị T từ kỳ 38 đến kỳ 68, tổng cộng là 31 kỳ hụi, tính thành tiền là 31 x 02 x 2.000.000 đồng = 62.000.000 đồng. Dây hụi 500.000 đồng, hụi mở 5 ngày một kỳ, mở vào ngày 15/8/2025 âm lịch, 88 kỳ hụi. Sau khi chị T lĩnh hụi thì góp hụi đến kỳ 21 là ngày 25/11/2025 âm lịch thì ngưng góp, tính đến ngày 10/7/2026 âm lịch (nhằm ngày 22/8/2026 dương lịch), hụi mở được 66 kỳ, chị H, anh L đã góp thay cho chị T hụi 500.000 đồng, tính từ kỳ 22 ngày 30/11/2025 âm lịch đến ngày 10/7/2026 âm lịch (nhằm ngày 22/8/2026 dương lịch) là 45 kỳ, tính thành tiền là 45 x 02 x 500.000 đồng = 45.000.000 đồng. Tổng cộng chị H, anh L đã góp thay cho chị T số tiền hụi: 62.000.000 đồng + 45.000.000 đồng = 107.000.000 đồng.

[16] Qua yêu cầu buộc chị T phải trả lại tiền hụi chị H, anh L đã góp thay tổng cộng là 107.000.000 đồng. Từ phân tích tại mục [11] đến mục [14], chị H, anh L đã xác định được số tiền đã nộp thay cho chị T là 107.000.000 đồng. Chị T là thành viên hụi, hụi của chị H là hụi có hoa hồng, sau khi lĩnh hụi chị T phải có nghĩa vụ “Tiếp tục góp các phần họ (hụi) để các thành viên khác được lĩnh cho đến khi thành viên cuối cùng lĩnh họ trong trường hợp đã lĩnh họ trước thành viên khác”; chị T vi phạm không góp đầy đủ tiền hụi, chị H đã góp thay, chị H là chủ hụi có quyền: “Yêu cầu thành viên không góp phần họ của mình phải trả phần họ trong trường hợp chủ họ đã góp thay cho thành viên đó”. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị H, buộc chị T có nghĩa vụ trả nợ tiền hụi chị H đã nộp thay, tính đến ngày xét xử sơ thẩm 24/8/2026, tổng cộng là 107.000.000 đồng là có căn cứ theo quy định tại Điều 471 của Bộ luật Dân sự và khoản 2 Điều 16, khoản 3 Điều 17 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ quy định về Họ, hụi, phường. Do các dây hụi này chưa kết thúc, dây hụi 500.000 đồng từ kỳ 67 đến kỳ hụi cuối là 88, hụi 1.000.000 đồng từ kỳ hụi lần thứ 69 đến kỳ hụi cuối 74, nếu chị T tiếp tục vi phạm nghĩa vụ thanh toán, chị H, anh L có tiếp tục góp thay thì được yêu cầu chị T trả tiếp nợ hụi đã góp thay khi kết thúc các dây hụi bằng một vụ án khác.

[17] Xét ý kiến của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn buộc bà T trả nợ vay gốc 220.000.000 đồng, lãi 26.500.000 đồng; nợ hụi 107.000.000 đồng, tổng cộng là 353.500.000 đồng, như đã phân tích và nhận định ở trên ý kiến của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn là có căn cứ, nên được chấp nhận.

[18] Từ phân tích trên, xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 - Cần Thơ là có cơ sở, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[19] Án phí dân sự sơ thẩm: Chị Lâm Thị Ngọc H, anh Huỳnh Thanh L không chịu án phí dân sự sơ thẩm; bị đơn chị Võ Thị Hoàng T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 17.675.000 đồng theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Vì các lẽ trên,