Bản án 264/2022/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Về quan hệ pháp luật tranh chấp được xác định là “Tranh chấp hợp đồng góp hụi” theo quy định tại Điều 471 Bộ luật dân sự; các đương sự có nơi cứ trú tại ấp Sào Lưới, xã Khánh Bình Tây Bắc, huyện Trần Văn thời, tỉnh Cà Mau nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau theo quy định tại khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về sự có mặt của các đương sự tại phiên tòa: Bị đơn bà Nguyễn Lệ T2 có yêu cầu xét xử vắng mặt; chị Nguyễn Diễm Anh là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mặc dù đã được Tòa án triệu tập xét xử hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt. Áp dụng điểm b khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vắng mặt bà T2, chị Diễm Anh là đúng quy định.

[3] Xét yêu cầu trả nợ hụi của nguyên đơn: Nguyên đơn xác định có mở dây hụi, loại hụi 5.000.000 đồng và bị đơn có tham gia chơi hụi. Hụi chưa mãn, bị đơn chủ động chốt hụi nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền cho nguyên đơn và hiện vẫn còn nợ lại nguyên đơn tính đến tháng 8/2022 âl số tiền 125.000.000 đồng. Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả số tiền nợ hụi là 125.000.000 đồng, nguyên đơn chứng minh việc có tham gia dây hụi bằng danh sách ghi chép thông tin của các hụi viên và đơn xin yêu cầu xác nhận có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã Khánh Bình Tây Bắc trong đó có ý kiến của bà Phạm Hồng Thắm, bà Võ Thị Hồng, bà Huỳnh Mai Trân về việc có cùng tham gia dây hụi cùng với bà Nguyễn Lệ T2 mà bà T1 khởi kiện đúng như nguyên đơn trình bày.

[4] Hội đồng xét xử thấy rằng: Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/8/2022 và tại phiên tòa ngày 19/7/2022 bị đơn bà Nguyễn Lệ T2 thừa nhận có tham gia chơi hụi do bà Huỳnh Bích T1 làm chủ hụi, dây hụi khui ngày 29/11/2019 âm lịch loại hụi 5.000.000 đồng, gồm 37 chưng, 01 tháng khui 01 lần, bà Nguyễn Lệ T2 tham gia chơi 01 chân theo danh sách hụi bà T2 ở vị trí số 29 ghi tên là “Mợ Út Bay” và bà T2 đã đóng được hụi sống 01 lần với số tiền 3.500.000 đồng và 01 lần hụi chết với số tiền 5.000.000 đồng. Đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà T2 cho rằng bà đã nhường hụi lại cho người cháu tên Nguyễn Diễm Anh, khi bà nhường hụi không có giáp mặt cũng như không cho bà Huỳnh Bích T1 biết. Việc nhường hụi thì bà và chị Diễm Anh chỉ nói miệng với nhau, không có làm giấy tờ gì, bà không thừa nhận có hốt hụi và nhận tiền hụi từ bà T1. Lời trình bày này của bà T2 là không có cơ sở chấp nhận, bởi lẽ bà T2 là người trực tiếp tham gia hụi do bà T1 làm chủ hụi, nếu như bà T2 có nhường hụi thì cũng phải có sự giáp mặt của ba bên là bà T1, bà T2 và chị Diễm Anh và phải được sự đồng ý của bà T1. Mặt khác, bà T2 cũng không cung cấp được giấy tờ gì liên quan đến việc nhường hụi cho chị Diễm Anh, hiện chị Diễm Anh đã bỏ địa phương đi, bà T2 nói nhường hụi cho chị Diễm Anh là không có cơ sở chấp nhận.

[5] Đối với việc giao nhận tiền hụi, bà T1 cho rằng bà làm chủ hụi ở địa phương đã nhiều năm, việc mở hụi và các hụi viên tham gia hụi bà chỉ có danh sách theo dõi chứ khi giao tiền hụi hay gom hụi đều không có ký nhận, nội dung này có xác nhận của các hụi viên. Chồng bà là ông Nguyễn Quốc Tiến có đến nhà bà T2 để giao hụi cho bà T2 dùm cho bà, bà T2 có nhờ hai người em đang ở nhà bà T2 là Nguyễn Mỹ Hạnh và Nguyễn Thị Thủy đếm dùm. Bà T2 thì cho rằng ông Tiến có đến nhà giao tiền hụi cho bà nhưng bà kêu qua giao cho bà Hạnh mẹ của Diễm Anh nhận và bà Hạnh nhận tiền hụi của ông Tiến giao. Qua xác minh, bà Hạnh không thừa nhận có nhận tiền cũng như không có đếm tiền dùm bà T2 như bà T1 trình bày; còn bà Nguyễn Thị Thủy là em bà T2 thừa nhận ông Tiến có mang tiền đến nhà bà T2 và bà có đếm dùm, đếm dư 500.000 đồng thì bà trả lại ông Tiến. Lời trình bày của bà Nguyễn Thị Thủy là phù hợp với lời trình bày của nguyên đơn là ông Tiến có mang tiền đến nhà bà T2 giao là thực tế có xảy ra. Thêm nữa, nếu như dây hụi này bà đã nhường cho Diễm Anh không còn liên quan thì tại sao khi hòa giải tại ấp Sào Lưới vào ngày 14/11/2020 bà T2 lại đồng ý đóng cho bà T1 03 tháng tiền hụi là 15.000.000 đồng (hụi tính tới thời điểm yêu cầu tháng 11/2020), bà T2 đóng trước 5.000.000 đồng. Thấy rằng việc bà T2 tham gia chơi hụi do bà T1 làm chủ hụi là thực tế có xảy ra, còn việc bà T2 cho rằng đã nhường hụi cho cháu là Nguyễn Diễm Anh nhưng không có gì thể hiện cho việc này. Nguyên đơn bà T1 cũng không thống nhất việc bà T2 nhường hụi cho Diễm Anh. Nếu sau này có tranh chấp với chị Diễm Anh thì bà T2 có quyền khởi kiện thành vụ án khác.

[6] Từ những phân tích nêu trên, có đủ cơ sở để kết luận việc nguyên đơn có tham gia dây hụi như nguyên đơn trình bày là thực tế có xảy ra và hiện nay bị đơn vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn, do đó cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn phải trả nguyên đơn số tiền nợ hụi là 125.000.000 đồng (tiền hụi tính đến tháng 8/2022 âm lịch). Tại phiên tòa, nguyên đơn tự nguyên xin rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với số tiền 10.000.000 đồng (tháng 9 và tháng 10/2022 âm lịch). Căn cứ Điều 217, Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với số tiền 10.000.000 đồng.

[7] Xét lời đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Trần Văn Thời là phù hợp nên được chấp nhận.

[8] Về án phí: Do chấp nhận toàn bộ yêu cầu nên bà T1 không phải chịu án phí đã dự nộp được nhận lại. Bà T2 phải chịu án phí sơ thẩm là 125.000.000 đồng x 5% = 6.250.000 đồng là phù hợp theo quy định điểm b khoản 1 Điều 24; Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.