Bản án 26/2020/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

[1] Về tố tụng: Quan hệ tranh chấp giữa các đương sự được quy định tại khoản 6 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn ông Đ có nơi cư trú tại ấp X, xã Vĩnh L, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng. Tại phiên tòa ông Đ, bà A, ông L đều có đơn xin vắng mặt. Người làm chứng ông Giang Vũ K, ông Dương Văn Kh đều vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 227, Điều 228 và Điều 229 Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt đối với những người nêu trên. Tại phiên tòa nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, các đương sự không thỏa thuận được với nhau trong việc giải quyết vụ án.

[2] Về nội dung vụ án:

[2.1] Nguyên đơn ông X yêu cầu bị đơn ông Đ và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà L bồi thường thiệt hại về tài sản thuộc quyền sở hữu của ông là 02 bộ phận trên máy gặt đập liên hợp Kubota – DC 60 gồm 01 (một) cục bơm thủy lực (HST) trị giá 30.000.000 đồng và cặp dây Curoa trị giá 1.500.000 đồng. Theo biên bản định giá ngày 06/8/2020 của Hội đồng định giá thì tổng tài sản bị thiệt hại 01 cục bơm thủy lực (HST), cặp dây Curoa của máy gặt đập liên hợp Kubota DC60 và công lắp đặt có tổng giá trị 31.500.000 đồng. Bị đơn ông Đ và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà L không đồng ý toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[2.2] Suốt quá trình Tòa án thụ lý vụ án đến nay, bị đơn ông Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà L đều phản bác và không đồng ý toàn bộ nội dung khởi kiện của nguyên đơn vì cho rằng không có lấy hoặc làm hư hỏng tài sản của ông X.

[2.3] Xét chứng cứ trong vụ án, thấy rằng: Theo biên bản ghi lời khai vào hồi 15 giờ 20 phút, ngày 30/10/2017 tại ấp X, xã Vĩnh L, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng của Công an huyện Thạnh Trị do Tòa án trích lục (bút lục 82 – 83) thể hiện ông Đ có lời khai thừa nhận rằng: “Cách đây khoảng 03 năm lúc đó cái máy gặt lúa loại máy gặt đập liên hợp được để trên nhà của ông L. Thì tôi có đi lên nhà ông L để tháo cục bơm thủy lực của máy cắt để đem về nhà do tôi đi lấy cục bơm vào ban đêm nên không có ai thấy. Do thời gian lâu quá nên tôi không nhớ rõ cụ thể ngày tháng năm nào. Tôi chỉ mở máy ra để lấy cục bơm máy cắt chứ không có lấy gì khác…Lúc tôi đi lấy cục bơm máy cắt thì tôi đi lấy một mình do mẹ tôi kêu đi lấy về…Sau khi tôi tháo lấy cục bơm máy cắt đem về để ở nhà của tôi ở ấp X, xã Vĩnh L thì để được một thời gian thì mẹ của tôi là bà L đem đi bán được khoảng hơn 5.000.000 đồng (năm triệu đồng) số tiền này mẹ tôi để mua thuốc uống để trị bệnh. Thời điểm tôi lấy cục bơm máy cắt lúc đó máy cắt là tài sản của gia đình tôi… Tôi đồng ý khắc phục lại cục bơm máy cắt cho ông X. Loại máy cắt của gia đình tôi là loại máy DC 60. Khi tôi khắc phục lại cục bơm máy cắt thì đúng theo dòng máy mà gia đình tôi sử dụng trước đó. Còn phần ông X có thay đổi kết cấu máy như thế nào thì tôi hoàn toàn không chịu trách nhiệm…”.

[2.4] Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà L trình bày không biết sự việc ông Đ lấy đồ của ông X. Tuy nhiên, theo biên bản ghi lời khai vào hồi 14 giờ 40 phút, ngày 31/10/2017 tại ấp X, xã Vĩnh L, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng của Công an huyện Thạnh Trị do Tòa án trích lục (bút lục 80 – 81) thể hiện bà L có lời khai thừa nhận rằng: “Cách đây khoảng ba bốn năm rồi tôi có kêu con tôi là Đ lấy cục bơm về để bán kiếm tiền uống thuốc… Tôi bán cục bơm đó khoảng 05 đến 06 triệu gì đó và tôi không nhớ rõ…Lúc đó tôi ra chợ Hưng L bán lại cho người nào đó tôi cũng không nhớ…Trong thời gian tới tôi sẽ tìm mua cục bơm khác để khắc phục lại.”. Tại phiên tòa bà L lập luận lý do khai tại cơ quan Công an như trên, do thời điểm đó giữa bà với ông X có mâu thuẫn nên bà khai đại là bà có kêu ông Đ lấy tài sản trên, lập luận của bà L là chưa đủ sức thuyết phục.

[2.5] Xét lời khai của vợ chồng bà Trần Thị A và ông Trần Văn L tại các biên bản ghi lời khai ngày 08/12/2017 và ngày 07/12/2017 của Công an huyện Thạnh Trị do Tòa án trích lục (bút lục 70 – 71, 74 – 75) thể hiện nội dung: Bà A, ông L đều khai nhận thời điểm xảy ra vụ việc ông X có gửi ông, bà giữ chiếc máy gặt đập liên hợp của ông X và trong đêm xảy ra mất tài sản thì có thấy ông Đ từ chỗ máy cắt chạy ra, sau khi kiểm tra máy thì phát hiện mất cục bơm thủy lực và cặp dây Curoa bị cắt đứt.

[2.6] Xét lời khai người làm chứng ông Giang Vũ K, ông Dương Văn Kh thấy rằng, tại biên bản xác minh ngày 16/7/2020 ông K có lời khai: “Tôi giữ chức vụ Phó Trưởng Công an xã Vĩnh L từ năm 2011 đến tháng 03 năm 2020 thì chuyển qua làm Phó Chủ tịch Hội cựu chiến binh xã Vĩnh L. Vào khoảng năm 2015 – 2016 ông Trần Minh X trú ấp X, xã Vĩnh L có đến Công an xã trình báo sự việc ông bị mất trộm cục bơm thủy lực của máy gặt đập liên hợp Kubota trị giá khoảng 42 đến 43 triệu đồng, ông X trình bày do vợ con ông X là bà Nguyễn Thị L và anh Trần Văn Đ lấy trộm. Tôi có mời bà L và anh Đ lên trụ sở làm việc, tại Công an xã bà L và anh Đ thừa nhận có tháo gỡ cục bơm thủy lực trên máy gặt đập của ông X…Tôi có yêu cầu anh Đ gắn lại máy nhưng anh Đ trình bày khi nào Tòa án giải quyết chia tài sản giữa ông X, bà L máy cắt thuộc về ai thì anh Đ sẽ gắn trả lại theo hiện trạng ban đầu”. Tại biên bản xác minh ngày 16/7/2020 ông Kh có lời khai: “…Khoảng năm 2015 – 2016 ông Trần Minh X có thuê tôi lắp “cục bơm thủy lực” trên máy gặt đập liên hợp Kubota của ông X, do thời điểm đó không có hàng của máy DC 60 nên tôi mua hàng lô của cục bơm thủy lực máy DC 70 lắp vào thay thế, giá máy và công lắp khoảng 21 – 22 triệu đồng. Do hàng lô nên giá trị không bằng cục bơm thủy lực trên máy cũ của ông X.”.

[2.7] Từ những lời khai trên đã có đủ cơ sở xác định, ông Trần Văn Đ chính là người đã trực tiếp lấy cục bơm thủy lực HST trên máy gặt đập liên hợp Kubota DC 60 được đậu ở nhà ông Trần Văn L, bà Trần Thị A, việc ông Đ lấy tài sản trên đã làm thiệt hại về tài sản và ông X phải bỏ chi phí để thay thế các tài sản bị thiệt hại là có thật.

[2.8] Tại bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 17/2016/HNGĐ-ST ngày 29/9/2019 của Tòa án nhân dân huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng, giải quyết về việc ly hôn và chia tài sản khi ly hôn giữa ông X, bà L, bản án đã chia cho ông X, bà L mỗi người được sở hữu, quản lý, sử dụng nhiều tài sản, trong số đó ông X được quyền sở hữu, sử dụng một chiếc máy gặt đập liên hợp hiệu Kubota dòng 60 đã được xác định giá trị còn lại là 200.000.000 đồng, ông X phải hoàn trả cho bà L giá trị ½ chiếc máy là 100.000.000 đồng. Tại phiên tòa cả ông X, bà L đều xác định toàn bộ tài sản đã được chia xong, bà L đã nhận 100.000.000 đồng giá trị chiếc máy. Ngoài ra, ông X, bà L không còn tài sản chung nào khác chưa được chia trong bản án nêu trên. Nên chiếc máy gặt đập liên hợp hiệu Kubota – DC 60 là tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của ông X.

[2.9] Từ những căn cứ nêu trên, có đủ cơ sở xác định việc ông X bị thiệt hại về tài sản gồm cục bơm thủy lực (HST) và cặp dây Curoa của máy gặt đập liên hợp hiệu Kubota DC 60 là có thật và người trực tiếp gây thiệt hại tài sản của ông X không ai khác chính là bị đơn ông Trần Văn Đ. Nên tại phiên tòa ông X yêu cầu ông Đ bồi thường thiệt hại về tài sản theo giá tại biên bản định giá ngày 06/8/2020 của Hội đồng định giá thì tổng tài sản bị thiệt hại trị giá 31.500.000 đồng là có căn cứ, đúng quy định pháp luật, nên Hội đồng xét xử chấp nhận, buộc ông Đ có nghĩa vụ bồi thường cho ông X thiệt hại về tài sản số tiền 31.500.000 đồng.

[2.10] Xét yêu cầu của ông X về việc buộc bà L cùng có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại về tài sản thì thấy, đơn khởi kiện ông X không đặt ra yêu cầu trách nhiệm liên đới của bà L. Tuy nhiên, tại phiên tòa ông X yêu cầu bà L liên đới bồi thường thiệt hại, bà L không đồng ý thì ông X không đưa ra được căn cứ chứng minh bà L chính là người đã trực tiếp gây thiệt hại về tài sản của ông, nên Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của ông X về việc buộc bà L có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại về tài sản.

[2.11] Từ những nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông X, buộc bị đơn ông Đ có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại về tài sản cho ông X tổng số tiền 31.500.000 đồng. Không chấp nhận yêu cầu của ông X về việc buộc bà L có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại về tài sản.

[3] Về chi phí tố tụng: Chi phí định giá tài sản số tiền 750.000 đồng, do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận, nên bị đơn ông Đ phải chịu toàn bộ chi phí định giá số tiền 750.000 đồng theo quy định tại Điều 165, Điều 166 Bộ luật tố tụng dân sự. Sau khi ông Đ nộp thì hoàn trả đủ 750.000 đồng cho ông X, do ông X đã nộp tạm ứng trước. Hoàn trả cho ông X tiền tạm ứng chi phí định giá nộp dư 200.000 đồng theo biên lai của Tòa án.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí theo quy định của pháp luật. Nguyên đơn được miễn nộp tiền tạm ứng án phí do là người cao tuổi theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, nên không xử lý tạm ứng án phí theo quy định pháp luật.

[5] Qua phân tích như trên, xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát huyện Thạnh Trị là có cơ sở chấp nhận.

[6] Đương sự được quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.