Bản án 250/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung án sơ thẩm:

- Theo đơn khởi kiện, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn trình bày:

Năm 1960, Dương Văn B (cha ông L) khai thác, sử dụng đất cặp kênh V (nay thuộc khóm V, P. N) để cất nhà ở và trồng một số cây lâu năm như cây tre, gáo vàng, cà na,… diện tích chiều ngang 28,50 m, chiều dài 26,30 m. Đến năm 2003, đoàn đo đạc đo tổng thể cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cá nhân, bà L1 đứng ra tranh chấp từ bờ đê ra mé kênh V khoảng 3 m x 28,50 m, gia đình ông L không thống nhất do đất tranh chấp, các bên không ai được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, đến nay bà L1 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sang nhượng cho người khác. Nay ông L yêu cầu bà L1 phải trả lại phần diện tích đất của gia đình ông L mà bà L1 đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngang 28,50 m x 26,30 m, đồng thời phải tạo điều kiện cho ông L làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1 có yêu cầu độc lập trình bày:

Vào đầu năm 2021 ông Đ3, bà T1 có nhận chuyển nhượng của bà L1, địa chỉ khóm V, phường N, thành phố C phần diện tích đất 2.122,3 m2 (trong đó đất ở diện tích 591.8 m2, đất trồng cây lâu năm diện tích 1.530,5 m2) đồng thời đã được Sở tài nguyên và môi trường tỉnh A cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS10074 vào ngày 10/6/2021. Sau khi nhận chuyển nhượng từ bà L1, quá trình san lấp làm hàng rào ranh giới trên phần đất thuộc quyền sử dụng được cấp thì ông L, ông M tiếp tục đứng ra cản trở việc san lấp, mặc dù những người này không có đất liền ranh nhưng lại cản trở gây khó khăn.

Nay ông Đ3, bà T1 yêu cầu Tòa án buộc ông L, ông M chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất. Ngoài ra, giữa những người này và chủ hộ trước nếu có tranh chấp đó là quan hệ pháp luật khác, ông Đ3, bà T1 không liên quan.

- Quá trình giải quyết vụ án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Dương Văn M có yêu cầu phản tố đối với ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1 nội dung: Yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS10074, thửa đất số 6, tờ bản đồ số 7, diện tích 2.122,3 m2 đất do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp ngày 10/6/2021 cho ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1, tọa lạc khóm V, P. N, thành phố C, tỉnh An Giang.

- Đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Phạm Thị L1 (bà Nguyễn Thị N đại diện theo ủy quyền trình bày: Nguồn gốc phần đất tranh chấp từ ông Nguyễn Văn G khai phá phần đất nông nghiệp diện tích hơn 4.000 m2, ông G chết để lại cho con là ông N1, ông N1 tặng cho lại con là vợ chồng ông T2 và bà L1. Năm 1968, ông T2 chết, bà L1 cùng các con quản lý phần đất trên (việc tặng cho thỏa thuận bằng miệng, không lập thành văn bản). Quá trình sử dụng thì sau khi được ông N1 tặng cho, bà L1 cùng các con canh tác trồng lúa nước. Đến năm 1998 Nhà nước giải tỏa làm lộ. Năm 2005, khi đoàn đo đạc đến đo tổng thể để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cá nhân thì bà L1 thống nhất phân chia đất thành 05 phần và được Ủy ban nhân dân thị xã (nay là thành phố) Châu Đốc xét cấp giấy như trên. Việc cấp giấy đúng trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Từ trước đến nay phần đất do bà L1 quản lý, có kê khai về đất trước và sau khi cấp giấy, đồng thời đều có lai đóng thuế hàng năm. Trước năm 2000, ông Dương Văn B có hỏi xin cha chồng của bà L1 là ông Nguyễn Văn N2 về việc ở nhờ trên đất (nay thuộc phần đất mà bà L1 được cấp giấy) các con của ông B là ông L, ông M cũng sinh sống cùng ông B. Ông B cùng các con (L, M) cất nhà và sinh sống từ trước năm 2000, nhà mà ông B cất trên đất là nhà hai mái, diện tích khoảng 100 m2, loại cây gỗ thường. Khi đoàn đo đạc đến đo tổng thể để cấp giấy cho cá nhân năm 2005 thì ông B trả phần đất lại cho gia đình bà L1, di dời nhà lên quốc lộc I, phường N để sinh sống, không còn sống trên phần đất tranh chấp. Việc di dời nhà là do ông B tự nguyện di dời trả lại đất cho bà L1. Quá trình ông B sống ở nhờ trên phần đất của bà L1 thì gia đình bà L1 có nhờ trồng một số cây như tre, gáo, cà na,… nhằm mục đích tự thu hoạch tạo thu nhập nuôi sống gia đình của ông B. Đến nay bà L1 đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Vũ Đ3, các cây trên vẫn còn nhưng không phải tất cả mà có một số cây gia đình bà L1 trồng.

Việc ông L, ông M cho rằng nguồn gốc phần đất tranh chấp trong đó diện tích đất ngang 28,50m x 26,30m nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà L1 đã chuyển nhượng cho vợ chồng Đ3, T1 là của ông Dương Văn B (cha ông L) là không có căn cứ, nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện này.

- Các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án của các người làm chứng (do nguyên đơn cung cấp) trình bày:

+ Lời khai của bà Phạm Thị Ú: Bà sinh sống tại địa phương từ lâu, nhà ông B trước kia được xây cất cặp bờ kênh V (không nhớ rõ thời gian) bằng vật liệu cây gỗ tạp, tạm bợ. Do nước ngập lụt nên được Nhà nước hỗ trợ di dời lên quốc lộ I thuộc khóm V để sống ổn định đến nay.

+ Lời khai của bà Lâm Thị T3: Bà là con dâu của ông B, bà sinh sống tại địa phương từ năm 1980. Ông B cất nhà trên đất có giấy tờ hay không, có tranh chấp với bà L1 hay không thì không biết. Bà chỉ biết giữa ông L và bà L1 có tranh chấp khi bà L1 làm thủ tục chuyển nhượng cho ông Vũ Đ3. Ngoài ra, vào khoảng năm 1993 - 2004, nước lên ngập lụt. Nhà nước có chủ trương di dời nhà cửa các hộ dân cặp kênh V, khi đó ông B cũng được Nhà nước hỗ trợ di dời lên Quốc lộ I sinh sống ổn định đến nay.

+ Lời khai của ông Đỗ Văn T4: Ông T4 sinh sống tại địa phương từ khi sinh ra thì đã thấy nhà ông B cặp kênh Vĩnh Tế bằng vật liệu gỗ tạp, tạm bợ, đến khoảng năm 2003 - 2004 thì di dời lên Quốc lộ I do nước lên ngập lụt. Ngoài ra ông cho biết nhà ông B ở trên đất trước đây không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

+ Lời khai của ông Lâm Văn H1: Ông H1 là con rể ông B, sinh sống tại địa phương từ năm 1992, thời điểm này nhà ông B đã tồn tại bằng vật liệu gỗ tạp, tạm bợ, không có giấy tờ về đất. Sau đó do nước ngập lụt nên di dời nhà lên Quốc lộ I. Ngoài ra, ông cho biết từ năm 1992 trở về sau thì ông không thấy việc tranh chấp về đất giữa ông B với bà L1. Phần đất mà ông B cất nhà không xác định được thuộc quyền sử dụng của bà L1 hay ông B.

+ Lời khai của ông Nguyễn Văn T5: Ông Thạnh sinh ra và lớn lên tại địa phương từ năm 1949, đến năm 1996 thì về sống tại khóm V, phường N. Ông cho biết không biết việc tranh chấp về đất giữa ông B và bà L1. Nhà ông B cất cặp kênh V bằng vật liệu cây gỗ tạm bợ, cất vào thời gian nào thì ông không nhớ, sau đó đã di dời lên Quốc lộc 955A. Phần đất ông B cất nhà không có giấy tờ về đất.

+ Lời khai của bà Dương Thị P: Bà P là cháu nội của ông B, sinh ra và lớn lên tại địa phương từ năm 1969. Từ khi sinh ra thì nhà ông B đã được cất cặp kênh V, vật liệu gỗ vách tole, không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.Sau đó đã di dời lên Quốc lộ I do nước ngập. Việc tranh chấp giữa ông B, ông L với bà L1 thì bà không biết.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang tuyên xử:

Căn cứ các Khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 271 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; Điều 163, 164, 169 của Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 12, 166, 170 của Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án;

[1] Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Dương Thành L về việc yêu cầu bà L1 phải trả lại phần diện tích đất 28,50 m x 26,30m nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Phạm Thị L1, đã chuyển nhượng cho ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1.

[2] Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của ông Dương Thành L về việc yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS10074, thửa đất số 6, tờ bản đồ số 7, diện tích 2.122.3 m2 đất do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp ngày 10/6/2021 mang tên Vũ Đ3, Nguyễn Thị Huyền T1, tọa lạc khóm V, phường N, thành phố C, tỉnh An Giang.

[3] Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của ông Dương Văn M về việc yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS10074, thửa đất số 6, tờ bản đồ số 7, diện tích 2122.3 m2 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp ngày 10/6/2021 cho ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1.

[4] Chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1 về việc yêu cầu ông L, ông M chấm dứt toàn bộ hành vi cản trở quyền sử dụng đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CS10074, cấp ngày 10/6/2021 do Sở tài nguyên và môi trường tỉnh A cấp cho ông Vũ Đ3, bà Nguyễn Thị Huyền T1.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Theo đơn kháng cáo của Ông Dương Thành L là nguyên đơn và ông

Dương Văn M là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án, kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Nguyên đơn trình bày: Giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

- Bị đơn trình bày: Thống nhất với bản án sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Vũ Đ3 thống nhất bản án sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Dương Văn M trình bày: Giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

- Người bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Dương Thành L phát biểu ý kiến cho rằng cấp sơ thẩm có thiếu sót trong việc giải quyết vụ án như: Thiếu người tham gia tố tụng và chưa xem xét giải quyết tài sản có trên đất nên đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm để xem xét giải quyết lại vụ án.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang phát biểu ý kiến:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa đã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự không chấp nhận kháng cáo của ông Dương Thành L và ông Dương Văn M, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 148, khoản 3 Điều 308 và Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số: 26/2022/DS-ST ngày 31 tháng 3 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Dương Văn M, ông Dương Thành L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho ông Dương Thành L số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp, theo biên lai thu tạm ứng số 0002089 ngày 18/4/2022 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.