Bản án 25/2021/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng thuê tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện ngày 30 tháng 01 năm 2020 và quá trình tham gia tố tụng tại Toà án, người đại diện theo pháp luật của Ủy ban nhân dân xã H ông Huỳnh Thái P trình bày:

Ngày 15-01-2016 ông Nguyễn Văn H đã ký hợp đồng đấu thầu diện tích đất công với Ủy ban nhân dân xã H để thuê quyền đất sử dụng với mục đích nuôi trồng thủy sản, thời hạn mỗi lần thuê đất là 24 tháng, theo đó ông Nguyễn Văn H đấu thầu diện tích đất công là 8580 m2 tại các thửa đất số 10,11,13,14 tờ bản đồ số 14 của xã Hải Chính; thời hạn thuê đất 24 tháng kể từ ngày 15-01-2016 đến ngày 15-01-2018. Giá trị hợp đồng tiền thầu đầm hồ hai năm 8.580.000đ x 2 = 17.160.000đ. Phương thức và thời hạn thanh toán bằng tiền mặt. Thời hạn thanh toán khi làm Hợp đồng đấu thầu đầm hồ ông Nguyễn Văn H (bên B) phải nộp 100% tổng giá trị nhận thầu năm 2016 và 50% tiền đầm hồ năm 2017 cho UBND xã qua ban tài chính xã. Số tiền còn lại nộp vào ngày 15-09-2017. Trách nhiệm của mỗi bên: Ủy ban nhân dân xã H (bên A) chuyển giao số diện tích trên cho Người nhận diện tích theo Hợp đồng (bên B) phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giao nộp tài chính theo điều 3, điều 4; bảo quản số diện tích đất được nhận thầu sử dụng vào mục đích (không xây dựng công trình kiên cố trên diện tích đất đấu thầu), đảm bảo giữ gìn vệ sinh môi trường, không làm ảnh hưởng đến những hộ nuôi trồng thủy sản (NTTS) xung quanh. Không làm ảnh hưởng đến các công trình của nhà nước như: Đê điều, đường giao thông, hệ thống thủy lợi. Khi đưa người lao động ngoài địa phương, sản xuất nuôi trồng thủy sản phải trình báo tạm vắng, tạm trú với UBND xã. Ngoài ra còn phải có trách nhiệm giữ gìn an ninh chung. Phát hiện và báo cáo kịp thời những hiện tượng mất an ninh trật tự. Hai bên thực hiện đầy đủ các điều khoản ghi trong Hợp đồng, hết thời hạn Hợp đồng nếu bên B có nhu cầu thuê tiếp, bên A sẽ tiếp tục ưu tiên ký Hợp đồng mới với bên B. Nếu bên B vi phạm các điều khoản ghi trong Hợp đồng này thì bên A có quyền đơn phương chấm dứt Hợp đồng mà không phải bồi thường các khoản bên B chi phí như: cải tạo đầm hồ, công trình đầu tư trên đầm hồ mà bên B đã đầu tư. Trong thời gian đấu thầu mà có dự án của nhà nước lớn hoặc vì an ninh quốc phòng (ANQP) mà UBND xã phải sử dụng diện tích đất trên thì sẽ thông báo trước cho (bên B) 03 tháng để cùng bàn và thanh lý Hợp đồng. Hai bên cam kết thực hiện những điều ghi trong Hợp đồng.

Trong năm 2017, Ủy ban nhân dân xã H nhận được Quyết định số 1997/QĐ-UBND ngày 30-8-2017 của UBND tỉnh Nam Định về việc phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án “Sản xuất con giống, nuôi trồng chế biến và dịch vụ thủy sản” tại xã Hải Chính cho công ty TNHH Thủy sản và xuất nhập khẩu Nam Định. Do đó, ngày 20-9-2017, Ủy ban nhân dân xã H đã ra Thông báo số 10/TB-UBND về việc thu hồi diện tích đất công đấu thầu năm 2017 nằm trong vùng quy hoạch Dự án của xã gửi đến ông H, để ông H biết có kế hoạch chủ động thu hồi tài sản các vật dụng đầu tư trên đất và đến ngày 15-01-2018 hết hạn hợp đồng thì bàn giao diện tích đất thuê lại cho Ủy ban nhân dân xã H (thông báo trước 3 tháng tính đến ngày hết hạn hợp đồng). Tuy nhiên, từ sau khi hết hạn hợp đồng thuê đất của năm 2018, ông H không thực hiện thông báo trên của Ủy ban nhân dân xã H và vẫn cố tình sử dụng đất thuê khi đã hết hạn thuê và không thu dọn tài sản, bàn giao đất cho Ủy ban nhân dân xã H.

Ngày 08-7-2019, ông H đã gửi đến Ủy ban nhân dân xã H “Thông báo về việc gia hạn hợp đồng thuê đất” đề ngày 29-6-2019 có nội dung đề nghị Ủy ban nhân dân xã H gia hạn hợp đồng thuê đất tiếp theo, Ủy ban nhân dân xã H đã có thông báo trả lời ông H không chấp nhận đề nghị gia hạn hợp đồng thuê đất của ông. Ngày 18-7-2019, Ủy ban nhân dân xã H đã lập biên bản thanh lý hợp đồng đấu thầu đất công số 01/HĐ-ĐT ngày 15-01-2016, trước đó Ủy ban nhân dân xã H đã mời ông H đến để lập biên bản nhưng ông H không có mặt theo giấy mời với lý do là giấy mời của Ủy ban nhân dân xã H không hợp lệ, ông H đề nghị nếu mời thì phải mời cả 10 hộ dân. Biên bản thanh lý hợp đồng đã được Ủy ban nhân dân xã H gửi cho ông H, đồng thời niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã, Nhà văn hóa xóm 1, xóm 2 xã Hải Chính; Công ty TNHH nuôi trồng và dịch vụ thủy sản Tuấn Nghĩa và cơ sở kinh doanh thức ăn và con giống nuôi trồng thủy sản Tuấn Huệ. Sau đó, ông H có văn bản gửi Ủy ban nhân dân xã H có tựa đề Thông báo gia hạn hợp đồng thuê đất của Ủy ban nhân dân xã H và đề nghị Ủy ban nhân dân xã H thực hiện việc ký kết văn bản gia hạn Hợp đồng để hoàn tất thủ tục thuê đất giữa Ủy ban nhân dân xã H với ông H .

Do Ủy ban nhân dân xã H và ông Nguyễn Văn H không thống nhất được với nhau về việc giải quyết nội dung trên khi Hợp đồng đấu thầu diện tích đất công ký kết ngày 15-01-2016 hết thời hạn thuê 15-01-2018. Vì vậy, Ủy ban nhân dân xã H làm đơn đề nghị Tòa án giải quyết: Buộc vợ chồng ông Nguyễn Văn H bàn giao trả lại mặt bằng diện tích đất đấu thầu đã thuê và quyền sử dụng diện tích đất 8580 m2 tại các thửa đất số 10,11,13,14 tờ bản đồ số 14 của xã Hải Chính; thu dọn toàn bộ tài sản, vật tư của mình trên diện tích đất này để trả lại quyền sử dụng diện tích đất này cho Ủy ban nhân dân xã H quản lý theo quy định của pháp luật về đất đai.

Tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân xã H không đồng ý đền bù giá trị yêu cầu của ông Nguyễn Văn H với lý do các bên đã thực hiện xong Hợp đồng đã ký kết, thời hạn thực hiện hợp đồng đã hết quyền và nghĩa vụ các bên đã chấm dứt, trong nội dung hợp đồng không có điều khoản nào quy định khi hết hạn phải bồi thường cho bị đơn. Tuy nhiên Ủy ban nhân dân xã H nhất trí tự nguyện hỗ trợ trả cho vợ chồng ông H, NLQ là 45% giá trị tiền các công trình và tài sản trên diện tích đất thuê là 8580m2 mà Hội đồng định giá đã xem xét thẩm định tại chỗ ghi nhận và định giá là 197.609.000đ. Ngoài ra, Ủy ban nhân dân xã H nhận trả toàn bộ cho phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tranh chấp.

* Bị đơn ông Nguyễn Văn H trong bản tự khai và quá trình tố tụng trình bày: Về Hợp đồng đấu thầu diện tích đất công số 01 ký kết ngày 15-01-2016 giữa Ủy ban nhân dân xã H và ông Nguyễn Văn H về nội dung Hợp đồng ông Nguyễn Văn H công nhận đúng như đại diện nguyên đơn trình bày. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn H không đồng ý với các yêu cầu của Nguyên đơn. Theo ông H, khi gia đình ông thuê quyền sử đất của Ủy ban nhân dân xã H, đại diện của Ủy ban nhân dân xã H có hứa miệng với ông sẽ cho thuê lâu dài, khi nào Nhà nước lấy đất vì lý do an ninh Quốc phòng hoặc dự án lớn của Nhà nước thì xã sẽ thông báo cho gia đình ông trước 1 năm. Nhưng đến nay Ủy ban nhân dân xã H đã không thực hiện đúng cam kết như lời hứa miệng.

Ông H ý kiến gia đình ông vừa mới đầu tư xây, cải tạo đầm, tốn kém rất nhiều tiền. Khi gia đình ông nói riêng và các hộ dân nói chung chưa đi vào sử dụng hoặc vừa mới đi vào sử dụng thì xã đã ra thông báo thanh lý hợp đồng và không ký tiếp Hợp đồng cho gia đình nhà ông thuê nữa. Nguyên đơn yêu cầu khởi kiện yêu cầu gia đình ông trả lại quyền sử dụng đất không nói đến đền bù cho ông là không thấu tình đạt lý. Đến nay nguyện vọng của ông H có hai ý kiến: Thứ nhất, ông đề nghị được tiếp tục ưu tiên ký Hợp đồng thuê đất với Ủy ban nhân dân xã H. Thứ hai, trường hợp vì lý do UBND xã không thể tiếp tục cho thuê đất được nữa và phải thanh lý hợp đồng thì ông Nguyễn Văn H yêu cầu Ủy ban nhân dân xã H phải bồi thường cho gia đình ông tổng số tiền là 2.321.580.000đ (bao gồm tiền công xây dựng các công trình trên đất phục vụ việc nuôi trồng thủy hải sản, tiền công giá trị vượt lập, đồ dùng sinh hoạt máy móc thiết bị phục vụ việc nuôi trồng thủy hải sản).

* Tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn và Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn đề nghị Hội đồng xét xử tạm đình chỉ vụ án lý do trong quá trình giải quyết vụ án vì Thẩm phán chưa giải quyết các đơn đề nghị khiếu nại của bị đơn,UBND xã chưa tiến hành hòa giải với bị đơn đã khởi kiện vụ án và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét vấn đề ưu tiên ký tiếp Hợp đồng cho bị đơn, nếu vì sự phát triển chung của địa phương mà bị đơn phải hy sinh quyền lợi của mình thì nguyên đơn phải bồi thường thỏa đáng cho bị đơn theo giá mà bị đơn đưa ra.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: NLQ đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng của Tòa án nhưng không có ý kiến về việc Ủy ban nhân dân xã H khởi kiện. Trong quá trình tố tụng tại Tòa án bị đơn ông Nguyễn Văn H là chồng NLQ trình bày, do bận công việc nên NLQ không đến tham dự phiên tòa được vì vậy, ý kiến của ông sẽ đại diện cho NLQ và ông có trách nhiệm thông báo lại cho NLQ biết kết quả phiên tòa.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 78/2020/DS-ST ngày 11 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Căn cứ các khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 147; Điều 157 và Điều 165 Bộ luật tố tụng dân sự 2015; Điều 117; Điều 131; Điều 385; Điều 398; Điều 407; Điều 422; Điều 472; Điều 482 Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 59; Điều 164 luật Đất đai;

1. Xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ủy ban nhân dân xã H.

2. Buộc vợ chồng ông Nguyễn Văn H bàn giao trả lại mặt bằng diện tích đất công đấu thầu đã thuê và quyền sử dụng diện tích đất 8580 m2 tại các thửa đất số 10,11,13,14 tờ bản đồ số 14 của xã Hải Chính; thu dọn toàn bộ tài sản, vật tư của mình trên diện tích đất này để trả lại quyền sử dụng diện tích đất này cho Ủy ban nhân dân xã H quản lý theo quy định của pháp luật về đất đai.

3. Buộc Ủy ban nhân dân xã H phải bồi thường cho vợ chồng ông Nguyễn Văn H số tiền 90.000.000đ (Chín mươi triệu đồng).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên nghĩa vụ chậm thi hành án, chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 14-9-2020 ông Nguyễn Văn H là bị đơn trong vụ án có đơn kháng cáo với nội dung: Hủy bản án dân sự sơ thẩm ngày 11-9-2020 của Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu; Yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Hải Hậu tiến hành xem xét giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm vụ án.

Tại phiên toà phúc thẩm: Nguyên đơn và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đã giao nộp cho Hội đồng xét xử hai văn bản số 97/TCQLĐĐ-CSPC ngày 19-01-2021 của Tổng cục quản lý đất đai – Bộ tài nguyên và môi trường; số 45/T.Tr-P4 ngày 25-01-2021 của Thanh tra tỉnh Nam Định, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, Ủy ban nhân dân xã Hải Chính vẫn đồng ý với mức hỗ trợ cho vợ chồng ông H như quyết định của bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, bị đơn và luật sư của bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm. Các đương sự không thoả thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Kiểm sát viên - Viện kiểm sát tỉnh Nam Định phát biểu ý kiến: Về tố tụng, quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử và thư ký phiên tòa đã tuân theo các quy định pháp luật tố tụng dân sự. Các đương sự chấp hành đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự, quyền lợi của các đương sự được bảo đảm. Về nội dung không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn H, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 BLTTDS sửa án sơ thẩm về quan hệ pháp luật tranh chấp. Căn cứ vào nội dung của hai văn bản số 97/TCQLĐĐ-CSPC của Tổng cục quản lý đất đai – Bộ tài nguyên và môi trường; số 45/T.Tr-P4 của Thanh tra tỉnh Nam Định, xác định hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất giữa Ủy ban nhân dân xã H với ông H là đúng thẩm quyền không bị vô hiệu, đến nay đã hết hạn hợp đồng nên các bên phải thanh lý hợp đồng, Ủy ban nhân dân xã H không có lỗi nên không phải bồi thường, đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện mức hỗ trợ của Ủy ban nhân dân xã H cho gia đình ông H. Án phí giải quyết sửa lại cho phù hợp với quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[2] Về tố tụng: NLQ là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai nhưng không có lý do. Vì vậy căn cứ Khoản 2 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt NLQ.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308; Điều 147; Điều 148; khoản 2 Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 117; Điều 422; Điều 483; Điều 485; Điều 486; Điều 493 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 8; Điều 132; Điều 140 Luật Đất đai năm 2013; Điều 26 và Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án:

Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn H. Sửa bản án sơ thẩm về phần quan hệ pháp luật tranh chấp, nội dung vụ án và án phí dân sự sơ thẩm.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Nam Định đối với ông Nguyễn Văn H.

2. Buộc ông Nguyễn Văn H và NLQ phải trả lại diện tích đất thuê khoán là 8580 m2 đất tại các thửa đất số10,11,13,14 đều thuộc tờ bản đồ số 14 của xã Hải Chính giữa Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Nam Định cho Ủy ban nhân dân xã Hải Chính quản lý.

3. Buộc ông Nguyễn Văn H và NLQ phải thu dọn toàn bộ tài sản, vật tư của mình trên diện tích đất đã thuê khoán để trả lại quyền sử dụng diện tích đất trên cho Ủy ban nhân dân xã Hải Chính quản lý.

4. Ghi nhận sự tự nguyện của Ủy ban nhân dân xã Hải Chính hỗ trợ vợ chồng ông Nguyễn Văn H và NLQ số tiền là 90.000.000đ (Chín mươi triệu đồng).

5. Nghĩa vụ thi hành án: Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động thi hành án) hoặc kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự 2015.

6. Về chi phí tố tụng: Ủy ban nhân dân xã H nhận nộp toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tranh chấp và đã nộp đủ.

7. Án phí dân sự sơ thẩm: Buộc ông Nguyễn Văn H phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm;

Hoàn trả lại cho Ủy ban nhân dân xã Hải Chính số tiền 300.000 đồng đã nộp tạm ứng án phí theo Biên lai thu tiền số AA/2017/0001977 ngày 12-02-2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

8. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Văn H không phải nộp án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho ông Nguyễn Văn H số tiền 300.000 đồng đã nộp tạm ứng án phí theo biên lai thu tiền số AA/2017/0002295 ngày 24-9-2020 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định nhưng được đối trừ vào số tiền ông H phải nộp án phí dân sự sơ thẩm. Ông H đã nộp xong án phí dân sự sơ thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.