Bản án 25/2019/HSST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định của Cơ quan điều tra Công an huyện Q, Viện kiểm sát nhân dân huyện Q, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo, người liên quan không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Lời khai nhận của bị cáo tại phiên tòa về thời gian, địa điểm và diễn biến sự việc phù hợp với các căn cứ khác: Biên bản tạm giữ vật chứng (tiền) với tổng số tiền bị thu giữ là 115.800 000đ. Bị cáo khai mục đích lập hóa đơn khống để chuyển tiền vào tài khoản của 02 cửa hàng nhằm chiếm đoạt tư lợi cá nhân.

[3] Như vậy: Có đủ căn cứ kết luận: Các Ngày 27/10/2017, 16/01/2018, Ngày 23/01/2018,19/10/2017, 15/01/2018, 16/01/2018 và ngày 26/01/2018, bị cáo Là Văn T đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn dùng thủ đoạn gian dối trong hoạt động kế toán để lập 10 hồ sơ chứng từ mua sắm văn phòng phẩm để quyết toán khống tại 02 cửa hàng Lò Văn P ở tại: X3, xã M, huyện Q và Hoàng Việt P ở tại: X2, xã M, huyện Q, với tổng số tiền 137.312 000đ. Nhưng cần được khấu trừ đi 51. 618 000đ mà bị cáo T ứng tiền của gia đình trả nợ cho ông Bạc Cầm D và trừ đi 10.000 000đ cho Quàng Văn T văn phòng Đảng Ủy ứng trả nợ, số tiền còn lại là 70.200 000đ, bị cáo nhằm mục đích tư lợi cá nhân. Do đó hành vi của bị cáo Là Văn T đã phạm tội: Tham ô tài sản - Tội phạm và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 353 của Bộ luật hình sự; “Có khung hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm”.

[4] Xét hành vi phạm tội của bị cáo; bị cáo nhận thức được việc dùng thủ đoạn gian dối trong tài chính kế toán làm cho chủ tài khoản không biết được, để tư lợi cá nhân, sẽ gây hậu quả về kinh tế cho ngân sách Nhà nước, nhưng do tư lợi cá nhân bị cáo vẫn cố tình thực hiện hành vi phạm tội; gây ảnh hưởng xấu đến An ninh, chính trị, xã hội của địa phương; bị cáo đã lợi dụng sơ hở trong quản lý ngân sách của chủ tài khoản (Chủ tịch UBND xã M) lập khống hồ sơ, chứng từ mua văn phòng phẩm quý IV năm 2017 trình chủ tài khoản ký duyệt để chiếm đoạt tiền từ ngân sách của xã M, xâm hại đến quan hệ sở hữu tài sản của Nhà nước và gây thiệt hại về kinh tế, bị phát giác, bị cáo phải thừa nhận hành vi phạm tội, bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự do đó phải chịu hình phạt theo quy định của pháp luật. Do vậy; cần có mức hình phạt tù tương xứng với tính chất mức độ, hành vi phạm tội của bị cáo đã gây ra, nhằm cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định nhằm cải tạo, giáo dục bị cáo trở thành người lương thiện, có ích cho gia đình, xã hội, nhằm răn đe và phòng ngừa tội phạm này nói chung.

[5] Về tình tiết tăng nặng không có:

[6] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo phạm tội thuộc trường hợp nghiêm trọng. Sau khi bị phát hiện tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên toà hôm nay bị cáo đều thành khẩn khai báo về hành vi phạm tội của mình, tài sản mà bị cáo chiếm đoạt, đã được thu hồi, nên khi lên mức hình phạt tù cũng cần xem xét giảm nhẹ phần nào hình phạt tù cho bị cáo theo quy định tại điểm h, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự. Ngoài ra bị cáo có bố là ông Là Văn Th được tặng thưởng Huân Chương Kháng Chiến chống Mỹ hạng ba, vợ bị cáo được UBND tỉnh Sơn La tặng Bằng Khen, bị cáo thì được Ủy ban các cấp tặng 08 giấy khen và gia đình bị cáo thuộc diện di dân thủy điện Sơn La, nên cần xem xét áp dụng khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[7] Đối với Lò Văn D - Chủ tịch UBND xã M với tư cách là chủ tài khoản. Quá trình điều tra xác định Lò Văn D không đồng phạm với bị cáo Là Văn T về hành vi tham ô tài sản, khi kế toán xã báo cáo đề xuất ký chứng từ với lý do chi văn phòng phẩm quý IV năm 2017 và chi lũy kế trả nợ các cửa hàng cho cả năm, do tin tưởng vào kế toán, đồng thời khi kế toán trình ký các chứng từ đã có chữ ký của bị cáo Là Văn T, chữ ký của thủ quỹ Lò Văn H và chữ ký của văn phòng Lò Văn P. Bị cáo Là Văn T là kế toán do UBND huyện Q bổ nhiệm có nghiệp vụ kế toán riêng (theo chuyên ngành) đã dùng thủ đoạn gian dối trong tài chính kế toán làm cho chủ tài khoản không biết được để thực hiện tội phạm. Nghiệp vụ kế toán của xã là nghiệp vụ đặc thù muốn quản lý tốt cần phải chuyên sâu về chuyên môn, bị cáo Là Văn T đã sử dụng sự gian dối trong khi thực hiện nghiệp vụ nên Lò Văn D không kiểm soát được; Lò Văn D là chủ tịch UBND xã trước khi ký duyệt các chứng từ không kiểm tra tính hợp pháp của các chứng từ do bị cáo T trình ký, ngoài ra Lò Văn D với vai trò là Chủ tịch UBND xã M thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, không thể quán xuyến hết hoạt động của kế toán xã. Do vậy; hành vi của Lò Văn D - Chủ tịch UBND xã M không cấu thành tội: Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 360 của Bộ luật hình sự, nên Cơ quan điều tra Công an huyện Quỳnh Nhai đã chuyển các tài liệu liên quan cho cơ quan Thanh tra huyện Q để xử lý theo quy định của pháp luật. Ngày 16/01/2019 Chủ tịch UBND huyện Q đã ra quyết định số 140/QĐ – UBND về việc kỷ luật cán bộ xã, theo quy định tại khoản 6 Điều 3 của Quyết định 07/2013 ngày 07/5/2013 của UBND tỉnh Sơn La bằng hình thức cảnh cáo đối với Lò Văn D là có căn cứ.

[8] Đối với số tiền 132.000 000đ do Lò Văn D - Chủ tịch UBND xã chỉ đạo bộ phận kế toán lập chứng từ quyết toán sai mục đích; Trong đó có 24.000 000đ là khoản tiền vệ sinh môi trường và 108.000 000đ là tiền dự phòng ngân sách năm 2018, số tiền trên D chỉ đạo sử dụng vào mục đích phúc lợi xã hội chung của UBND xã M, hành vi nêu trên của Lò Văn D vi phạm về thủ tục quyết toán, nhưng không có dấu hiệu vụ lợi cá nhân, thất thoát tài sản Nhà nước (chi thực hiện theo quy định tại khoản 2, 3 Điều 10 Luật ngân sách Nhà nước và Thông tư số 344/2016/TT - BTC); Vì vậy không có dấu hiệu của tội phạm.

[9] Đối với hành vi của 02 cửa hàng Lò Văn P, Hoàng Việt P đã lập 10 hóa đơn khống là do tin tưởng vào lời nói của bị cáo Là Văn T về việc lập hóa đơn để giúp UBND xã M rút tiền về chi trả tiền tiếp khách; trong đó cửa hàng Lò Văn P ở tại X3, xã M lập 03 hóa đơn khống mua văn phòng phẩm với tổng số tiền là 46.618 000đ trích lại 04% cho cửa hàng nộp thuế giá trị gia tăng (46.618 000 - 1.865 000đ = 44.753 000đ) và cửa hàng Hoàng Việt P ở tại X2, xã M lập 07 hóa đơn khống mua văn phòng phẩm với tổng số tiền là 90. 693 000đ trích lại 04% cho cửa hàng nộp thuế giá trị gia tăng (90.693 000 - 3.628 000 = 87. 065 000đ). Tổng số tiền mặt bị cáo Là Văn T rút tại 02 cửa hàng Phung, Phương là 131. 818 000đ, việc 02 cửa hàng P và P chỉ xin trích lại 04% để nộp thuế GTGT là không có cơ sở và không đúng với quy định của pháp luật. Như vậy; 02 cửa hàng Lò Văn P và Hoàng Việt P vẫn được hưởng lợi trong việc lập 10 hóa đơn khống giúp cho bị cáo T trong việc chiếm đoạt tiền của UBND xã M. Quá trình điều tra thấy; 02 cửa hàng P và P không có yếu tố đồng phạm với bị cáo Là Văn T về hành vi: Tham ô tài sản, không biết mục đích Tham ô tài sản (tiền) của bị cáo Là Văn T và 02 cửa hàng không được bị cáo Là Văn T chia số tiền trên. Xét thấy; Hành vi lập khống 10 hóa đơn của 02 cửa hàng chưa đủ yếu tố cấu thành tội; In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn chứng từ nộp ngân sách Nhà nước, theo quy định tại Điều 203 của Bộ luật hình sự, nên Cơ quan điều tra Công an huyện Q đã chuyển các tài liệu liên quan cho Chi cục Thuế huyện Q xử lý đối với 02 cửa hàng Lò Văn P và Hoàng Việt P theo quy định tại khoản 5 Điều 38 Nghị định 109/2013/NĐ - CP ngày 24/9/2013 quy định về xử phạt Vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, giá, lệ phí, hóa đơn;

[10] Đối với Lò Văn P, Hoàng Việt P là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án: Tòa án đã triệu tập hợp lệ, nhưng đều vắng mặt tại phiên tòa; tại phiên tòa ngày 03/5/2019 (chỉ có anh Hoàng Việt P có mặt); Còn đối với ông Lò Văn P có đơn xin vắng mặt và tại phiên tòa ngày 20/6/2019 ông P và anh P đều vắng mặt không lý do chính đáng mặc dù Tòa án đã triệu tập hợp lệ; Xét thấy; Tại hồ sơ đã thể hiện ghi lời khai của ông P và anh P, nên việc vắng mặt của ông P và anh P không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án; đồng thời tại phiên tòa bị cáo Là Văn Toán nhất trí về sự vắng mặt của ông P và anh P.

[11] Đối với Lò Văn H và Lò Văn P. Quán trình điều tra xác định H và P thực hiện không hết vai trò chức trách nhiệm vụ được giao, mặc dù không có tư lợi cá nhân, nhưng xét thấy; khi bị cáo Là Văn T trình ký các chứng từ đã không xem xét kỹ trước khi ký là thiếu trách nhiệm. Việc Cơ quan điều tra không đặt vấn đề xử lý về hành vi thiếu trách nhiệm của Lò Văn H, Lò Văn P là thiếu sót; Do vậy kiến nghị các Cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý hành chính về hành vi thiếu trách nhiệm của Lò Văn H, Lò Văn P theo quy định của pháp luật.

[12] Đối với Quàng Văn T thực hiện đúng vai trò nhiệm vụ không có tư lợi cá nhân, không liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo Là Văn T; Do vậy không đề cập đến vẫn đề xử lý đối với Quàng Văn T là có căn cứ.

[13] Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án thấy rằng: Bị cáo Là Văn T đều thừa nhận hành vi phạm tội của mình; Tuy nhiên khi Đoàn Thanh tra huyện Q đến kiểm tra việc thu chi ngân sách năm 2017 của UBND xã M đã phát hiện bị cáo Là Văn T đang cất giữ 115.800 000đ tiền mặt tại nhà riêng không nhập thủ quỹ của xã, nên Đoàn thanh tra đã tạm thu giữ số tiền trên đồng thời cơ quan Thanh tra đã chuyển nộp vào tài khoản của Thanh tra tại kho bạc Nhà nước huyện Q chờ xử lý. Kho bạc Nhà nước huyện Q không tiến hành niêm phong theo quy định của pháp luật mà cho lưu thông số tiền mặt trên. Ngày 07/01/2019 Tòa án nhân dân huyện Q đã ra Quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung số 01/2019/HSST - QĐ để điều tra bổ sung một số vấn đề: Lấy lời khai bổ sung của bị cáo T, lời khai bổ sung của ông Bạc Cầm D; lời khai bổ sung của Lò Thị D (vợ bị cáo T); Đối chất giữa T, D, giữa T và D theo Điều 189 của Bộ Luật tố tụng hình sự. Tại Công văn số 65/CV - VKSQN “ về kết quả việc thu thập chứng cứ theo yêu cầu trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án” ngày 28/01/2019 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Q gửi kèm theo hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Q; trong hồ sơ thể hiện có lời khai của bị cáo Là Văn , Lò Thị D và Bạc Cầm D; không tiến hành đối chất giữa 03 người theo yêu cầu; đối với số tiền 115.800 000đ Kho bạc huyện Q đã đưa số vào lưu thông, nên Viện kiểm sát không trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra và giữ nguyên bản cáo trạng số: 10/CT - VKSQN ngày 28/01/2019 đã truy tố đối với bị cáo Là Văn T, theo khoản 1 Điều 353 của Bộ luật hình sự. Tại phiên tòa ngày 03/5/2019 quá trình xét hỏi tại phiên tòa đối với bị cáo và những người liên quan; thì hành vi thiếu trách nhiệm của Lò Văn D - Chủ tịch UBND xã M và hành vi ký khống các chứng từ của Lò Văn H, Lò Văn P chưa được xem xét lý theo quy định của pháp luật và thu thập về chủng loại hàng hóa được thanh quyết toán bằng 10 hóa đơn khống để xác định % chịu thuế giá trị gia tăng; Tại Công văn số 267/CV - VKSQN “ về kết quả việc thu thập chứng cứ theo yêu cầu trả hồ sơ điều tra bổ sung vụ án” ngày 03/6/2019 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Q thể hiện việc trả hồ sơ vụ án cho Cơ quan CSĐT Công an huyện Q là không cần thiết, nhưng các nội dung theo yêu cầu trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Hội đồng xét xử; mặc dù Viện kiểm sát không trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra, nhưng đã bổ sung đầy đủ theo yêu cầu của HĐXX; Đồng thời Viện kiểm sát nhân dân huyện Q vẫn giữ nguyên bản cáo trạng số: 10/CT - VKSQN ngày 28/01/2019 đã truy tố đối với bị cáo Là Văn T.

[14] Vật chứng vụ án: Tại Ủy nhiệm chi, chuyển khoản, chuyển tiền điện tử giữa Kho bạc huyện Quỳnh Nhai (số 3591.0.1001539) và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Q (số 3949.0.10.20816) ngày 18/3/2019 Hiện nay kho bạc đang tạm giữ số tiền mặt là 115.800 000đ. (Trong đó 70.200 000đ là tiền bị cáo Là Văn T chiếm đoạt; Còn 45.600 000đ cần hoàn lại cho gia đình Là Văn T).

[15] Về hình phạt bổ sung quy định tại khoản 5 Điều 353 BLHS. Qua xác minh, bị cáo hiện nay có 01 ngôi nhà sàn thưng ván, lập ngói, nhà sàn 05 gian, ngoài tài sản trên gia đình bị cáo không có tài sản nào khác, nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.