Bản án 25/2019/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo Đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung, các bản tự khai, biên bản đối thoại và tại phiên tòa sơ thẩm;

- Người khởi kiện là ông Trần Văn Đ, bà Phạm Thị T, bà Trần Thị T1, bà Trần Thị X và những người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện:

Năm 1986, gia đình ông Đ khai hoang, vật lập được tổng diện tích 4.200 m2 đất cấy lúa sâu trũng.

Năm 1987, gia đình ông, bà kê khai số ruộng khai hoang với UBND xã AL và được UBND xã đưa vào quản lý và tạm giao 6.2 sào ruộng công ích mang tên ông Trần Văn T2 (bố đẻ ông Đ). Số ruộng còn lại vẫn là ruộng khai hoang của gia đình.

Ông T2 đã chia số đất công ích 6,2 sào cho 3 anh em ông Đ gồm: bà Trần Thị X 2 sào, bà Trần Thị T1 2 sào, ông Trần Văn Đ 2.2 sào đất công ích và đất khai hoang còn lại để cấy lúa và nộp sản lượng cho Nhà nước.

Năm 1997, ông Đ đại diện cho 3 gia đình (bà X, bà Tha và ông Đ) làm đơn xin chuyển toàn bộ diện tích đất trồng lúa trên sang làm vườn và ao nuôi thủy sản. Các gia đình đã được UBND xã đồng ý, cho phép bằng văn bản. Diện tích đầm nuôi trồng thủy sản là 2403m2 còn lại là đất vườn, cây ăn quả, công trình kiến trúc trên đất.

Cuối tháng 10/2017, 3 hộ gia đình nhận được 2 Phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB của Trung tâm phát triển quỹ đất số 06/PA-PTQĐ với số tiền 301.602.412 đồng và Phương án số 09/PA-PTQĐ với số tiền 493.224.000 đồng (tổng số tiền hồ trợ, bồi thường 794.846.412 đồng). Các Phương án này không kiểm đếm thực tế số đất vườn, ao, vật, kiến trúc trên đất của 3 gia đình.

Ngày 15/12/2017, 3 hộ gia đình nhận được Thông báp số 539/TB-UBND về việc nhận tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện Dự án và Quyết định thu hồi đất số 9282/QĐ-UBND và 2 Phương án bồi thường, hô trợ số 10/PA-PTQĐ của UBND huyện TN với tổng số tiền 548.586.412 đồng (ít hơn so với 2 Phương án lần trước 246.260.000 đồng). Quyết định và Phương án chỉ thể hiện thu hòi 2.232m2 đất nông nghiệp, còn phần diện tích 2000m2 chưa được thu hồi và đưa vào phương án đền bù, thiếu 400m2 đất vườn và 1.400m2 đất bờ ao.

Gia đình ông nhận được Công văn số 2130/UBND-TNMT của UBND huyện TN cho rằng “Toàn bộ diện tích vườn, ao nói trên của hộ gia đình là tự ý chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang trồng cây hàng năm không đúng quy định”.

Diện tích vườn, ao thực tế gia đình ông Đ, bà T đang quản lý sử dụng là trên 4.200m2 đất nông nghiệp nhưng Quyết định thu hồi đất chỉ thu 2.232m2 đất. Số đất vườn, ao còn lại của gia đình ông Đ và gia đình 2 em gái đã khai hoang từ năm 1987 chưa được tính toán, bồi thường, hỗ trợ.

Bà Trần Thị T1 và bà Trần Thị X cũng có sử dụng diện tích đất bị thu hồi chung với ông Trần Văn Đ, bà T1,bà X đồng ý cho ông Đ đào ao nuôi cá trong thửa đất của mình và có đóng thuế đối với thửa đất này thể hiện qua các phiếu thu của Hợp tác xã AL từ năm 2014 – 2017.

Do đó, đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng:

- Tuyên hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 của UBND huyện TN và yêu cầu bồi thường thiệt hại do ban hành Quyết định cưỡng chế trái pháp luật.

- Yêu cầu bồi thường thiệt hại do ban hành Quyết định cưỡng chế trái pháp luật.

- Yêu cầu HĐBT GPMB huyện TN xem xét chuyển diện tích đất 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng, đóng thuế, nộp phí thủy lợi để tính bù hạn mức giao đất lâu dài theo Quyết định số 03 ngày 04/1/1994 của UBND thành phố Hải Phòng.

- Yêu cầu ban hành bổ sung Quyết định thu hồi đất và Phương án bồi thường chính thức áp dụng đối với hộ ông Đ.

Ngày 28/8/2019, ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T đã có đơn xin rút yêu cầu khởi kiện. Bà Trần Thị T1 và bà Trần Thị X vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

- Người bị kiện là UBND huyện TN, Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên và người đại diện hợp pháp cho người bị kiện trình bày thể hiện trong hồ sơ vụ án:

- Về nguồn gốc đất bị thu hồi của hộ ông Trần Văn Đ: Ông Trần Văn Đ và vợ là bà Phạm Thị T có tổng diện tích đất thu hồi nằm trong Dự án VSIP Hải Phòng là 4.429,6m2 nằm tại 02 thửa đất theo Mảnh trích đo địa chính thu hồi đất, trong đó:

+ Thửa thứ nhất có diện tích 684m2 đất nông nghiệp giao theo Quyết định số 03/QĐ-UB ngày 04/01/1994 của UBND thành phố (thửa đất này đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Hộ ông Trần Văn Đ đã nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và không có khiếu kiện đối với thửa đất này.

+ Thửa thứ hai có diện tích 3.745,2m2 đất ao nuôi thủy sản, trong đó: Diện tích 2.232m2 đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích (trong đó, UBND huyện TN xét công nhận 306/2.232m2 đủ điều kiện bồi thường như là đất giao theo Quyết định 03 ngày 04/01/1994 của UBND thành phố) và diện tích 1.513,6m2 đất mương thủy lợi do hộ gia đình ông Đ lấn mương thủy lợi để sử dụng.

Theo sổ mục kê và bản đồ giải thửa lập năm 1985, phần diện tích 3.745,6m2 này nằm trên 02 thửa đất của tờ bản đồ giải thửa số 04, cụ thể:

Thửa số 736, diện tích 2.294m2 thể hiện tại trang 169 ghi Chủ sử dụng là Đội AB, loại đất là đất 1 lúa. Tuy nhiên, theo hồ sơ quản lý của trưởng thôn AB và hồ sơ nộp dịch vụ thủy nông của hộ ông Trần Văn Đ (T) đối với Hợp tác xã Nông nghiệp AL, diện tích sử dụng của hộ ông Đ là 2.232m2.

Thửa số 670, diện tích 1.513,6m2 thể hiện tại trang 167 ghi Chủ sử dụng là Đầm, loại đất là đất thủy lợi.

Mặt khác, tại Giấy tờ về việc sử dụng đất đã được UBND xã AL xác nhận vào ngày 25/01/1997 đối với thửa đất ao “diện tích 3.745,6m2” của ông Trần Văn Đ .

UBND xã AL đã xác nhận ông Trần Văn Đ và vợ là bà Phạm Thị T sử dụng thửa đất số 736 và 01 phần thửa đất 670, diện tích 3.745,6m2 liên tục từ năm 1997 đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất, trước thời điểm bị thu hồi, thửa đất này không có tranh chấp. Tại thời điểm kiểm kê đất đai, tài sản thửa đất trên hộ ông Đ và bà T đã kê khai và ký xác nhận vào biên bản kiểm kê khẳng định diện tích trên do ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T sử dụng.

- Về yêu cầu Tuyên hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 của UBND huyện TN và bồi thường thiệt hại:

Hộ gia đình ông Trần Văn Đ và vợ là bà Phạm Thị T là một trong những hộ dân có đất bị thu hồi thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng Khu đô thị, công nghiệp và dịch vụ VSIP Hải Phòng.

Quá trình thực hiện Dự án, Ủy ban nhân dân huyện TN đã thực hiện theo quy định tại Điều 69 Luật Đất đai, ngày 15/12/2017, Ủy ban nhân dân huyện TN ban hành quyết định số 9282/QĐ-UBND về việc thu hồi 2.232m2 đất của hộ ông Trần Văn Đ để bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án và Quyết định số 9298/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi thực hiện thu hồi đất thực hiện Dự án. Tuy nhiên, gia đình ông Đ không đồng ý phương án bồi thường nên không nhận tiền và giao đất.

Quá trình thực hiện việc cưỡng chế thu hồi đất: Sau khi nhận được kiến nghị về phương án bồi thường, hỗ trợ của ông Trần Văn Đ, UBND huyện đã xem xét và lập phương án bổ sung cho ông Đ. Đối với kiến nghị chia đất đang sử dụng cho bà Trần Thị T1, Trần Thị X là không có cơ sở nên UBND huyện đã có công văn trả lời và không chấp nhận. Tổ công tác giải phóng mặt bằng đã làm việc và lập biên bản vận động hộ ông Đ nhận tiền và giao đất.

Sau khi đã thực hiện việc thông báo chi trả tiền, tuyên truyền, vận động nhưng hộ ông Trần Văn Đ vẫn không chấp hành việc nhận tiền, bàn giao đất nên ngày 19/12/2017, Ủy ban nhân dân huyện TN đã ban hành Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT đối với hộ gia đình ông Trần Văn Đ và Thông báo số 02/TB-BCCTHĐ ngày 22/12/2017 về việc cưỡng chế thu hồi đất. Ngày 23/12/2017, Tổ công tác tiếp tục tuyên truyền vận động, thuyết phục, theo đó, gia đình ông Trần Văn Đ đã đồng thuận, tự nguyện chấp hành quyết định cưỡng chế và đề nghị cơ quan chức năng không tổ chức cưỡng chế và cam kết di chuyển tài sản ra khỏi khu vực thu hồi đất xong trước ngày 28/12/2017, tuy nhiên sau đó, gia đình ông Đ đã không thực hiện cam kết trên nên vào ngày 10/01/2018, Ban cưỡng chế thu hồi đất tiếp tục ban hành Thông báo số 03/TB-BCCTHĐ về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Trần Văn Đ được thực hiện vào ngày 12/01/2018.

- Đối với yêu cầu xem xét chuyển diện tích đất 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng, đóng thuế, nộp phí thủy lợi để tính bù hạn mức giao đất lâu dài theo Quyết định số 03 ngày 04/1/1994 của UBND thành phố Hải Phòng:

Do nguồn gốc sử dụng đất đối với diện tích 2.232 m2 đất theo sổ mục kê và bản đồ giải thửa lập năm 1985 thì thửa đất ông Trần Văn Đ đang sử dụng trong khuôn viên ao nuôi trồng thủy sản, thuộc chỉ giới thu hồi đất thực hiện dự án có nguồn gốc là đấ công ích 5% do ông Trần Văn T2, bố ông Trần Văn Đ sử dụng đến năm 1996. Từ năm 1997 đến nay, để cho ông Trần Văn Đ sử dụng vào mục đích nuôi trồng thủy sản.

Ngày 20/10/1996, ông Trần Văn Đ có đơn xin đắp ao tại thửa đất trên và được UBND xã AL đồng ý cho thực hiện. Hộ ông Đ đã sử dụng thửa đất trên vào mục đích nuôi thủy sản từ năm 1997 đến nay.

Hai bà Trần Thị X và Trần Thị T1 không sử dụng thửa đất này và tại thời điểm giao đất nông nghiệp lâu dài theo Quyết định 03/QĐ-UB ngày 04/01/1994 của UBND thành phố, bà T1 và bà X đã đi lấy chồng và không nằm trong hộ ông T2, ông Đ. Do đó, việc kiến nghị chuyển diện tích đất 5% nằm trong khuôn viên ao nuôi thủy sản của hộ ông Trần Văn Đ cho 2 em gái là bà Trần Thị X và bà Trần Thị T1 để xét bù hạn mức giao đất nông nghiệp lâu dài theo Quyết định số 03/QĐ-UB ngày 04/01/1994 của UBND thành phố là không đúng quy định của pháp luật.

Do đó, đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện và giữ nguyên các Quyết định hành chính.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng có quan điểm:

Về việc tuân theo pháp luật của Tòa án: Thẩm phán từ khi thụ lý đến khi xét xử đã cơ bản chấp hành đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính; cụ thể:

+ Về quan hệ pháp luật phát sinh tranh chấp: Khiếu kiện yêu cầu hủy Quyết định hành chính làm phát sinh quan hệ khiếu kiện giữa những người khởi kiện và người bị kiện là đối tượng khởi kiện thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án được quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật Tố tụng hành chính.

+ Việc thụ lý vụ án, đối thoại và giao hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát đã đảm bảo đúng quy định của pháp luật

+ Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa đã chấp hành đúng các quy định của Luật Tố tụng hành chính.

+ Tuy nhiên, việc thụ lý 02 yêu cầu khởi kiện là: Yêu cầu Hội đồng bồi thường ban hành bổ sung quyết định thu hồi đất và yêu cầu xem xét chuyển diện tích 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng để tính bù hạn mức giao đất lâu dài là trái quy định. Bởi 2 yêu cầu này không phải là đối tượng khởi kiện hành chính nên không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

+ Thời hạn chuẩn bị xét xử có sự vi phạm thời hạn tố tụng theo Điều 130 Luật Tố tụng hành chính.

Về việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng:

+ Người khởi kiện và người bị kiện từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử đã chấp hành đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính. Tại phiên tòa,người bị kiện không có mặt nhưng đã có đơn xin xét xử vắng mặt là chấp hành đúng quy định tại Điều 157 Luật Tố tụng hành chính.

Về nội dung, quan điểm giải quyết vụ án:

+ Ngày 25/8/2019, ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T đã có Đơn xin rút đơn khởi kiện hành chính. Do vậy, cần phải đình chỉ giải quyết phần yêu cầu khởi kiện đối với ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T theo khoản 2 Điều 173 Luật Tố tụng hành chính.

+ Đối với các yêu cầu khởi kiện là: Yêu cầu Hội đồng bồi thường ban hành bổ sung quyết định thu hồi đất và yêu cầu xem xét chuyển diện tích 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng để tính bù hạn mức giao đất lâu dài đều không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nên phải đình chỉ giải quyết yêu cầu này theo điểm đ khoản 1 Điều 123, điểm h khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính.

+ Đối với yêu cầu hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 của UBND huyện TN về cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Trần Văn Đ và Công văn số 2130/UBND-TNMT ngày 15/12/2017 của UBND huyện Thủy Nguyên trả lời kiến nghị của ông Đ:

Về thẩm quyền: Theo khoản 3 Điều 71 Luật Đất đai thì Chủ tịch UBND huyện TN ra Quyết định cưỡng chế số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 là đúng thẩm quyền.Theo Điều 18 Luật Khiếu nại thì việc UBND huyện TN ban hành Công văn số 2130/UBND –TNMT ngày 15/12/2017 trả lời kiến nghị là chưa đúng thẩm quyền, tuy nhiên việc UBND huyện ban hành hay Chủ tịch huyện giải quyết khiếu nại thì vẫn do Chủ tịch ký nên không cần thiết phải hủy để ban hành lại.

Về trình tự thủ tục ban hành: Chủ tịch UBND huyện TN ban hành Quyết định cưỡng chế số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 là đúng trình tự,thủ tục quy định tại Điều 70, 71 Luật Đất đai. Việc UBND huyện ban hành công văn giải quyết khiếu nại là chưa đúng hình thức nhưng không làm thay đổi nội dung và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp của công dân nên không có căn cứ để hủy

Về nội dung:

Diện tích đất 2.232 m2 theo sổ mục kê lập năm 1985 lưu trữ tại UBND xã AL thể hiện thửa đất này có tên chủ sử dụng là Đội AB xử đồng Đường Khi. Người khởi kiện và UBND xã AL xác định nguồn gốc đất là đất nông nghiệp trồng lúa thuộc quỹ đất công ích 5% do UBND xã AL quản lý. Trong sổ giải thửa tờ bản đồ số 4 (quyển 2) đứng tên ông Trần Văn T2 (bố đẻ ông Đ) là hộ sử dụng, ông T2 sử dụng từ trước năm 1993 đến tháng 10/1996. Theo điểm d khoản 1 Điều 76 Luật Đất đai thì ông T2 có chuyển cho các con sử dụng diện tích đất trên thì cũng không được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi.

Theo Đơn xin đắp ao nuôi trồng thủy sản của ông Trần Văn Đ ngày 20/10/1997 được UBND xã AL nhất trí cho phép ông Đ là người được chuyển đổi từ cấy lúa sang nuôi thả cá chứ không phải bà T1 và bà X. Các phiếu thu tiền phí dịch vụ nông nghiệp đều không đúng, không có việc thu tiền từ năm 2016 trở về trước. Việc mua bán thức ăn cho cá hoặc cá giống đều không hợp pháp do những người bán đều khẳng định chứng từ có chữ ký của họ là giả mạo hoặc ký theo đề nghị. Do đó, việc bà T1, bà X cho rằng mình là người được sử dụng ao đầm trên là không có căn cứ

Việc UBND huyện TN thu hồi diện tích đất không bồi thường cho bà T1, bà X là có căn cứ. Do ông Đ không chịu bàn giao đất khi đã được vận động, thuyết phục nên Chủ tịch UBND huyện ra Quyết định cưỡng chế thu hồi đất là đúng quy định, việc yêu cầu hủy Quyết định này là không có căn cứ chấp nhận; ngoài ra, việc hủy Công văn giải quyết kiến nghị cũng không có căn cứ chấp nhận

- Đối với Yêu cầu Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng huyện TN bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do ban hành Quyết định cưỡng chế thu hồi đất trái pháp luật: Quyết định cưỡng chế thu hồi đất của Chủ tịch UBND huyện TN là đúng quy định của pháp luật; người khởi kiện không kiện hành vi tổ chức thực hiện cưỡng chế nên không có căn cứ cho rằng hành vi tổ chức cưỡng chế là trái pháp luật. Theo Điều 6 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước thì yêu cầu này không có căn cứ chấp nhận.

Vì các lẽ trên, căn cứ căn cứ điểm a khoản 1 Điều 143 LTTHC: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T1 và bà Trần Thị X

Áp dụng điểm h khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính: Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Về Tố tụng:

- Xét yêu cầu tuyên hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 và Công văn số 2130/UBND-TNMT ngày 15/12/2017 và bồi thường thiệt hại do cưỡng chế không đúng quy định của pháp luật:

+ Về thẩm quyền ban hành:

+ Về trình tự thủ tục ban hành:

+ Về nội dung:

- Đối với các yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu HĐBT GPMB huyện TN xem xét chuyển diện tích đất 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng, đóng thuế, nộp phí thủy lợi để tính bù hạn mức giao đất lâu dài theo Quyết định số 03 ngày 04/1/1994 của UBND thành phố Hải Phòng và yêu cầu ban hành bổ sung Quyết định thu hồi đất và Phương án bồi thường chính thức áp dụng đối với hộ ông Đ:

- Về án phí hành chính sơ thẩm:

- Về quyền kháng cáo:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 30; Điều 32; Điều 116; điểm d khoản 1 Điều 123; điểm h khoản 1 Điều 143; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 194 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;

- Căn cứ Điều 69, Điều 66 và Điều 71 Luật Đất đai 2013;

- Căn cứ Điều 18 Luật Khiếu nại;

- Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Bác yêu cầu khởi kiện bà Trần Thị X và bà Trần Thị T1 về việc:

- Tuyên hủy Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 9442/QĐ-CT ngày 19/12/2017 của UBND huyện TN và yêu cầu bồi thường thiệt hại do ban hành Quyết định cưỡng chế trái pháp luật.

2. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu HĐBT GPMB huyện TN xem xét chuyển diện tích đất 5% của hộ bà X, bà T1 đang quản lý, sử dụng, đóng thuế, nộp phí thủy lợi để tính bù hạn mức giao đất lâu dài theo Quyết định số 03 ngày 04/1/1994 của UBND thành phố Hải Phòng và ban hành bổ sung Quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường.

3. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T

4. Về án phí sơ thẩm: Bà Trần Thị T1 và bà Trần Thị X phải chịu án phí hành chính sơ thẩm là 300.000 đồng, bà T1 được trừ vào số tiền tạm ứng án phí hành chính sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí số 0010843 ngày 10/8/2018 tại Cục Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng.

Ông Trần Văn Đ và bà Phạm Thị T không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo:

- Bà Trần Thị T1, bà Trần Thị X và bà Phạm Thị T, được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

- Ông Trần Văn Đ và UBND huyện TN được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hợp lệ./.