Bản án 248/2022/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Do bà L vắng mặt phiên tòa lần 02; Căn cứ điều 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, xét xử vắng mặt là phù hợp.

[2] Về quan hệ pháp luật: Được xác định là “Tranh chấp về Ly hôn”; Các đương sự có nơi cư trú tại ấp Kinh Giữa, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau nên Tòa án nhân dân huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau thụ lý giải quyết là đúng theo khoản 1 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[3] Ông D và bà L tự nguyện tìm hiểu và chung sống với nhau, có tổ chức lễ cưới theo phong tục vào năm 1983, nhưng đến nay không có đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (Điều 11 Luật Hôn nhân gia đình năm 2000) quy định về việc đăng ký kết hôn: “Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch. Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý”. Tuy nhiên tại điểm a, mục 3 Nghị quyết số: 35/2000/QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc Hội về thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định như sau: "a) Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 01 năm 1987, ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì được Toà án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000”. Tại mục 1 Thông tư liên tịch số: 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 03/01/2001 quy định: “ trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 (ngày Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực) mà chưa đăng ký kết hôn, nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án và áp dụng quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết vụ án ly hôn theo thủ tục chung”. Đến trước thời điểm ngày 03/01/1987 thì ông D và bà L có đủ điều kiện để kết hôn, có tổ chức lễ cưới và tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng một thời gian dài, có con chung, đã thực sự xây dựng gia đình - là đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hôn nhân thực tế được quy định tại điểm d mục 2 Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 03/01/2001 hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 35/2000/QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội “về việc thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000”. Do đó, việc ông D và bà L tổ chức lễ cưới và tự nguyện chung sống với nhau từ trước năm 1987 đến nay không có đăng ký kết hôn, nhưng vẫn được công nhận là hôn nhân hợp pháp.

[4] Quá trình chung sống, ông D và bà L phát sinh mâu thuẫn do bất đồng quan điểm và mục đích hôn nhân không đạt được, nên ông D nộp đơn ly hôn với bà L. Đối với bà L, Tòa án đã triệu tập để hòa giải, nhằm giải quyết mâu thuẫn để hàn gắn gia đình nhưng bà L vắng mặt, không tham gia tố tụng và không có văn bản thể hiện ý kiến gì trước yêu cầu ly hôn của ông D. Cho thấy, bà L đã không quan tâm đến việc hàn gắn hạnh phúc gia đình với ông D. Tại đơn khởi kiện và đơn yêu cầu xét xử vắng mặt ông D kiên quyết ly hôn với bà L.

[5] Theo Điều 19 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: vợ chồng có nghĩa vụ yêu thương chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau và có nghĩa vụ chung sống với nhau.

[6] Xét, mâu thuẫn giữa ông D và bà L đã trầm trọng, không thể hàn gắn, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Do vậy, yêu cầu được ly hôn của nguyên đơn là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận cho nguyên đơn được ly hôn với bị đơn là phù hợp với Điều 51; khoản 1 Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

[7] Về con chung: Ông D và bà L có 05 người con chung tên Đỗ Công Tuẫn, sinh năm 1988 (giới tính: Nam), Đỗ Hoàng Nhanh, sinh năm 1990 (giới tính: Nam), Đỗ Hoàng Thiện, sinh năm 1991 (giới tính: Nam), Đỗ Hoàng Bé, sinh năm 1992 (giới tính: Nam) và Đỗ Thúy Duy (Đỗ Kim Đào), sinh ngày 27/10/2007 (giới tính: Nữ). Do, cháu Tuẫn, Nhanh, Thiện và Bé đã trưởng thành, không đặt ra giải quyết. Đối với cháu Duy, hiện cháu do bà L trực tiếp nuôi dưỡng. Khi ly hôn, ông D đồng ý giao cháu Duy cho bà L nuôi dưỡng, còn bà L vắng mặt và không có ý kiến gì, đồng thời cháu Duy có nguyện vọng sống chung với bà L. Do đó, Hội đồng xét xử xét vì lợi ích của con chung, đảm bảo sự ổn định trong cuộc sống nên cần giao cháu Duy cho bà L được quyền nuôi dưỡng, cho đến khi cháu đủ 18 tuổi, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.

[8] Về cấp dưỡng, tài sản chung, nợ chung: Hội đồng xét xử không đặt ra giải quyết. Trường hợp, có tranh chấp sẽ được giải quyết ở vụ án khác.

[9] Về án phí: Buộc ông D phải nộp án phí Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số tiền 300.000 đồng, đối trừ số tiền 300.000 đồng tại lai 4776 ngày 09/5/2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau (ông D đã nộp xong).