Bản án 244/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 19 giờ 00 phút ngày 20/12/2025, Tổ công tác Công an phường B, Thành phố Hà Nội làm nhiệm vụ tại khu vực đầu ngõ C L, phường B, Thành phố Hà Nội phát hiện Lê Xuân D1 điều khiển xe ô tô Huyndai I10 mang BKS: 99A – 115.92 chở Nguyễn Văn P có biểu hiện nghi vấn nên tiến hành kiểm tra hành chính. Quá trình kiểm tra phát hiện ở phía dưới chân tại vị trí ghế phụ phía trước chỗ Nguyễn Văn P ngồi có 01 thùng catton màu nâu bên trong có 01 bình rượu ngâm 02 cá thể rắn (đều đã chết). Tại chỗ, P khai nhận hai cá thể rắn trên trong đó có 01 cá thể là R hổ chúa do P đi rừng bắt được, sau đó mang về ngâm rượu và đang mang đi bán. Tổ công tác Công an phường B đã lập biên bản kiểm tra hành chính, tạm giữ, niêm phong bình rượu và đưa P, D1 cùng phương tiện về trụ sở Công an phường để điều tra làm rõ.

Vật chứng vụ án thu giữ của Nguyễn Văn P khi bắt quả tang gồm:

- 01 thùng catton màu nâu bên trong có 01 bình rượu ngâm 02 cá thể rắn.

- 01 điện thoại di động Iphone 14 plus màu đen đã qua sử dụng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an Thành phố T đã trưng cầu giám định đối với 02 cá thể rắn trong bình rượu thu giữ của Nguyễn Văn P.

Tại Kết luận giám định hình thái động vật số 267/SH ngày 22/12/2025 của V1 kết luận:

“Xác định tên loài cho mẫu vật:

- 01 cá thể động vật đã chết là loài Rắn hổ chúa có tên khoa học là O hannah, thuộc lớp Bò sát (Reptilia).

- 01 cá thể động vật đã chết là loài Rắn cạp nong có tên khoa học là B fasciatus, thuộc lớp Bò sát (Reptilia).

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

Loài Rắn hổ chúa là loại nguy cấp, quý, hiếm, được ưu tiên bảo vệ và loài thuộc nhóm IB, loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm trong Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm; Ban hành kèm theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ N1 quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Loài Rắn cạp nong không có tên Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm; Ban hành kèm theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ N1 quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp”

Tại Cơ quan điều tra, Nguyễn Văn P khai nhận: Khoảng tháng 3/2019, P đi rừng tại tỉnh Lào Cao (Không nhớ rõ địa chỉ, vị trí cụ thể) thì phát hiện 01 cá thể rắn hổ chúa nên P đã đập chết và mang về nhà tại khu A, xã Đ, tỉnh Phú Thọ. Sau đó, P cho 01 cá thể rắn hổ chúa trên cùng 01 cá thể rắn cạp nong mà P mua được ngoài chợ vào ngâm rượu chung trong 01 bình thủy tinh cao 35cm, đường kính 18cm, có đậy nắp. Tháng 12/2025, P tìm hiểu trên mạng Internet thấy có nhiều người có nhu cầu mua rượu ngâm động vật hoang dã nên P sử dụng tài khoản Facebook của P mang tên “Số Phận” chụp ảnh và đăng bán bình rượu trên Facebook. Đến ngày 19/12/2025, có 01 người sử dụng tài khoản Facebook tên “Khôi Vico” nhắn tin cho P hỏi mua bình rượu rắn trên. Sau khi thỏa thuận xong, P đồng ý bán bình rượu rắn cho “Khôi Vico” với giá 3.500.000 đồng (Ba triệu, năm trăm nghìn đồng). Sau đó, P nhận được 500.000 đồng tiền đặt cọc từ tài khoản Ngân hàng T1 chuyển đến số tài khoản 2345873222 thuộc Ngân hàng T1 của P. “Khôi V” yêu cầu P giao bình rượu rắn trên đến ngõ C L, phường B, Thành phố Hà Nội thì sẽ thanh toán số tiền còn lại, P đồng ý. Đến ngày 20/12/2025, do có công việc tại khu vực phường T, tỉnh Bắc Ninh nên P cho bình rượu rắn vào 01 thùng catton màu nâu, cao 46cm, ngang (21x25) cm mang đi theo để giao cho “Khôi Vico”. Khoảng 14 giờ 00 phút cùng ngày, sau khi xong công việc tại Bắc Ninh, P thuê Lê Xuân D1 (là bạn xã hội với P) lái xe taxi chở P ra Hà Nội. Khoảng 16 giờ 00 phút cùng ngày, D1 điều khiển xe ô tô Huyndai I10 mang BKS: 99A – 115.92 đón P tai xóm M, thôn P, phường T, tỉnh Bắc Ninh. Khi lên xe, P để thùng catton màu nâu bọc bình rượu rắn dưới chân ghế phụ phía trước. Trên đường di, P với D1 có nói chuyện với nhau, D1 chỉ biết việc P đang đi bán rượu tại ngõ C L, phường B, Thành phố Hà Nội, không biết cụ thể là rượu gì. Khoảng 19 giờ 00 phút ngày 20/12/2025, khi D1 chở P đến khu vực đầu ngõ C L, phường B, Thành phố Hà Nội và đang dừng đỗ xe để đợi “Khôi Vico” thì bị lực lượng Công an kiểm tra, phát hiện, thu giữ.

Đối với Lê Xuân D1, quá trình điều tra xác định: P thuê D1 chở ra Hà Nội và D1 không biết việc P đi bán bình rượu ngâm 02 cá thể rắn. Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra không có căn cứ để xem xét, xủ lý đối với Lê Xuân D1.

Đối với đối tượng sử dụng tài khoản Facbook “Khôi Vico” – Người đã đặt cọc mua bình rượu của P: Quá trình điều tra không xác định được chủ sở hữu của tài khoản Facebook này, do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra không có căn cứ để xác minh, xử lý.

Đối với tài khoản Ngân hàng T1 chuyển đến số tài khoản 2345873222 thuộc Ngân hàng T1 của P, qua điều tra xác định được: Chủ sở hữu đăng ký sử dụng tài khoản trên là anh Nguyễn Hoàng N (Sinh năm 1982; Địa chỉ: A M, phường H, Thành phố Hà Nội). Quá trình điều tra, anh Nguyễn Hoàng N trình bày: Khoảng 13 giờ 50 phút ngày 19/12/2025, có một nam thanh niên không quen biết đến cửa hàng của anh N tại A M, phường H, Thành phố Hà Nội và nhờ anh N chuyển khoản 500.000 đồng vào số tài khoản 2345873222 thuộc Ngân hàng T1. Anh N không biết người thanh niên này, không biết người này nhờ chuyển khoản mục đích để làm gì. Do đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra không có căn cứ để điều tra, xử lý đối với anh Nguyễn Hoàng N.

Đối với số tiền 500.000 đồng do “Khôi Vico” chuyển đặt cọc để mua bình rượu rắn, P đã rút tiền mặt và tiêu xài cá nhân hết.

Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 14 plus màu đen đã qua sử dụng: Quá trình điều tra xác định đây là tài sản cá nhân của P, sử dụng để liên lạc, trao đổi với “Khôi Vico” thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, Cơ quan Điều tra đã chuyển vật chứng đến Cơ quan Thi hành án để xử lý theo quy định pháp luật.

Tại bản cáo trạng số 45/CT-VKSKV3 ngày 27/3/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Nội truy tố bị cáo về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2025.

* Tại phiên tòa: Bị cáo Nguyễn Văn P thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội và thừa nhận Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Nội truy tố các bị cáo về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” là đúng người, đúng tội. Bị cáo xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Kiểm sát viên giữ quyền công tố tại phiên tòa, giữ nguyên quan điểm truy tố bị cáo như bản cáo trạng. Bị cáo Nguyễn Văn P nhân thân chưa có tiền án, tiền sự. Hơn nữa, trong quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm nay, bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, ăn năn hối cải. Xét về hoàn cảnh gia đình, bị cáo là trụ cột chính trong gia đình, nuôi 02 con nhỏ, con thứ 2 của bị cáo bị tật hai bàn tay, bố mẹ già yếu, vợ bị cáo là người dân tộc không có thu nhập ổn định.

Sau khi phân tích, đánh giá tính chất, mức độ của hành vi phạm tội; nhân thân của bị cáo, Kiểm sát viên đề nghị Hồi đồng xét xử:

- Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Nguyễn Văn P mức hình phạt từ 12 tháng tù đến 18 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 24 tháng đến 36 tháng. Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 47 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự; Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ N1 quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

- Tịch thu bàn giao 01 bình rượu có ngâm 02 cá thể rắn cho cơ quan chuyên môn có chức năng là Viện sinh học – Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam để phục vụ nghiên cứu khoa học.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước: 01 điện thoại Iphone 14 plus màu đen đã qua sử dụng và truy thu số tiền 500.000 đồng bị cáo nhận đặt cọc để bán bình rượu.

[3] Phần tranh luận tại phiên tòa: Bị cáo thừa nhận Kiểm sát viên luận tội đối với hành vi phạm tội của mình là đúng người đúng tội, đúng pháp luật, nên không có tranh luận với Kiểm sát viên.

[4] Lời nói sau cùng: Bị cáo rất hối hận về hành vi phạm tội của mình, xin Hội đồng xét xử cho bị cáo giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo được hưởng án treo, cải tạo tại địa phương.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên tòa bị cáo khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội phù hợp với nội dung cáo trạng đã nêu. Xét lời khai của bị cáo thống nhất với lời khai tại cơ quan điều tra, cũng như tại biên bản kiểm tra hành chính, vật chứng thu được của vụ án, cùng các tài liệu chứng cứ khác có tại hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận:

Khoảng 19 giờ 00 phút ngày 20/12/2025, tại khu vực đầu ngõ C phố L, phường B, Thành phố Hà Nội, Nguyễn Văn P có hành vi buôn bán trái phép 01 bình rượu có ngâm 02 cá thể rắn, trong đó có 01 cá thể Rắn hổ chúa đã chết (có tên khoa học là Ophiphagus H1, thuộc nhóm IB trong danh mục loài động vật rừng nguy cấp, quý, hiểm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ N1 quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp) nhằm hưởng lợi số tiền 3.500.000 đồng thì bị Tổ công tác Công an phường B, Thành phố Hà Nội phát hiện, bắt giữ.

Hành vi của bị cáo là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định trong Bộ luật Hình sự. Bị cáo là người trưởng thành, có đầy đủ khả năng nhận thức hành vi của mình là hành vi nguy hiểm cho xã hội và có khả năng tự điều khiển hành vi của mình. Vì vậy, khi thực hiện hành vi phạm tội này, bị cáo là người có năng lực trách nhiệm hình sự. Hành vi của bị cáo không những xâm phạm khách thể là chế độ quản lý của nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, là nguyên nhân dẫn đến những hành vi vi phạm pháp luật khác, gây ảnh hưởng tới trật tự trị an xã hội ở địa phương. Bị cáo biết hành vi buôn bán động vật nguy cấp, quý, hiểm được ưu tiên bảo vệ là vi phạm pháp luật hình sự, nhận thức được hậu quả của hành vi và có khả năng tự điều khiển hành vi của mình những vẫn cố ý thực hiện nhằm mục đích thu lợi bất chính. Khi thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Văn P thực hiện hành vi phạm tội với hành vi khách quan là hành vi buôn bán trái phép 01 bình rượu ngâm 02 cá thể rắn đã chết, là sản phẩm của động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiểm được ưu tiên bảo vệ (Cụ thể là cá thể Rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiphagus H1). Hành vi buôn bán của bị cáo Nguyễn Văn P được coi là trái phép bởi hành vi đó được thực hiện mà không có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền đã thỏa mãn dấu hiệu khách quan của tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

Từ những căn cứ trên về yếu tố chủ thể, yếu tố khách thể, yếu tố mặt chủ quan, yếu tố mặt khách quan, hành vi của bị cáo Nguyễn Văn P đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, tội danh và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Nội truy tố bị cáo ra trước Tòa án để xét xử theo tội danh và điều luật đã viện dẫn là đúng người, đúng tội và có căn cứ pháp luật.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo Nguyễn Văn P không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Xét nhân thân bị cáo Nguyễn Văn P chưa có tiền án, tiền sự. Hơn nữa, trong suốt quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm nay, bị cáo đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, ăn năn hối cải. Xét về hoàn cảnh gia đình, bị cáo là trụ cột chính trong gia đình, nuôi 02 con nhỏ, con thứ 2 của bị cáo bị tật hai bàn tay, bố mẹ già yếu, vợ bị cáo là người dân tộc không có thu nhập ổn định. Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của các bị cáo, Hội đồng xét xử xét thấy, bị cáo Nguyễn Văn P là người có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, có khả năng tự cải tạo và việc bị cáo cải tạo ngoài xã hội không gây nguy hiểm cho xã hội. Xét thấy, không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015, cho bị cáo được hưởng án treo như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Nội cũng đủ tác dụng giáo dục, răn de bị cáo nói riêng và phòng ngừa tội phạm nói chung. Giao bị cáo cho chính quyền địa phương theo dõi, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách của án treo.

- Đối với 01 thùng catton màu nâu không có giá trị sử dụng nên tịch thu tiêu hủy.

- Đối với 01 bình rượu có ngâm 02 cá thể rắn tịch thu bàn cho cơ quan chuyên môn có chức năng là Viện sinh học – Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam để phục vụ nghiên cứu khoa học.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước: 01 điện thoại Iphone 14 plus màu đen đã qua sử dụng là tài sản bị cáo sử dụng để liên lạc, trao đổi mua bán rượu nên tịch thu sung vào Ngân sách Nhà nước. Truy thu số tiền 500.000 đồng bị cáo nhận đặt cọc để bán bình rượu.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ vào điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 65; Điều 47 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025;

- Căn cứ vào Điều 106, Điều 136, Điều 331, Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự;

- Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Căn cứ Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ N1 quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

1. Tuyên bố bị cáo Nguyễn Văn P phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

2. Xử phạt: Xử phạt Nguyễn Văn P 12 (Mười hai) tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 24 (Hai mươi tư) tháng tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo cho Chính quyền địa phương là UBND xã Đ, tỉnh Phú Thọ để giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách án treo.

Trong trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

3. Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

4. Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu tiêu hủy 01 thùng catton màu nâu, kích thước 46cm x 21cm x 25cm do không có giá trị sử dụng.

- Tịch thu bàn giao 01 bình rượu có ngâm 02 cá thể rắn cho cơ quan chuyên môn có chức năng là Viện sinh học – Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam để phục vụ nghiên cứu khoa học.

- Tịch thu sung vào Ngân sách Nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 14 plus màu đen đã qua sử dụng thu giữ của bị cáo.

(Vật chứng hiện đang lưu giữ tại kho vật chứng Cục Thi hành án dân sự, thành phố Hà Nội theo Biên bản về việc giao nhận vật chứng, tài sản số: 2026/KV3-333- GN/THA-CA ngày 26 tháng 3 năm 2026).

- Truy thu số tiền 500.000 đồng của bị cáo là tiền bị cáo nhận đặt cọc để bán bình rượu.

5. Về án phí: Bị cáo Nguyễn Văn P phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

6. Về quyền kháng cáo: Bị cáo Nguyễn Văn P có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.