Bản án 24/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 10/4/2023, bản tự khai ngày 24/4/2023 và biên bản phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải tại Tòa án nguyên đơn anh Triệu Văn Đông trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Anh Đông xây dựng gia đình với chị Thân năm 2010, hai bên có được tự do tìm hiểu tự nguyện và làm thủ tục đăng ký kết hôn tại UBND xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Sau khi kết hôn tình cảm vợ chồng hòa thuận, hạnh phúc, vợ chồng chung sống cùng với gia đình bố mẹ anh Đông tại xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn. Do kinh tế gia đình khó khăn nên vợ chồng bàn với nhau để chị Thân đi làm công nhân ở Hà Nội. Đến khoảng năm 2015 vợ chồng có phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân do vợ chồng bất đồng quan điểm trong cuộc sống, trong làm ăn kinh tế, không hợp nhau về lời ăn tiếng nói, cách cư xử với nhau hàng ngày, chị Thân đi làm công nhân nên có mối quan hệ bên ngoài không trông nom gì đến gia đình, tình cảm vợ chồng ngày càng lạnh nhạt, từ đó vợ chồng có lời qua tiếng lại dẫn đến cãi nhau, xúc phạm nhau. Khi mâu thuẫn vợ chồng xẩy ra thì bố mẹ hai bên nội ngoại có biết, có khuyên bảo nhưng tình cảm vợ chồng không có cải thiện gì. Chính vì cuộc sống vợ chồng căng thẳng nên cả hai đã sống ly thân từ cuối năm 2015 đến nay mỗi người một nơi, ai cũng có cuộc sống riêng không ai còn quan tâm đến nhau nữa, khi làm đơn ly hôn anh Đông cũng có gọi điện, thông báo cho chị Thân biết, nhưng chị bảo lại với anh là bận đi làm ăn xa không xin nghỉ về để giải quyết ly hôn được. Nay anh Đông nhận thấy tình cảm với chị Thân không còn, hôn nhân không đem lại hạnh phúc nên anh đề nghị Tòa án giải quyết ly hôn để giải phóng cho nhau, ổn định cuộc sống mới.

Về con chung: Anh Triệu Văn Đông trình bày vợ chồng có 01 con chung là cháu Triệu Thị Hiểu Hàn, sinh ngày 31/7/2011, hiện con chung đang ở với anh Đông tại xóm Hạ Sơn, xã Yên Sơn từ nhỏ cho đến nay, được gia đình anh chăm sóc, nuôi dưỡng, ăn học đầy đủ. Từ khi sống ly thân năm 2015 đến nay chị Thân không chu cấp gì cho con, không quan tâm đến con chung. Nay ly hôn anh Đông xin được trực tiếp nuôi dưỡng con chung đến khi cháu thành niên, anh tự nguyện không yêu cầu chị Thân cấp dưỡng nuôi con chung. Hiện nay anh Đông đang làm lao động tự do gần nhà, làm công nhân tại xưởng ván bóc gỗ, ngoài ra anh còn làm đồi rừng cùng với bố mẹ có thu nhập ổn định, anh và con chung ở với bố mẹ đẻ có nhà ở kiên cố, rộng rãi, đàng hoàng. Anh Đông khẳng định sẽ đảm bảo điều kiện về kinh tế, học hành và môi trường sống tốt nhất cho con chung khôn lớn, trưởng thành.

Về tài sản chung, nợ chung, công sức đóng góp và tư trang riêng: Anh Triệu Văn Đông trình bày vợ chồng không có, ly hôn anh không có đề nghị gì.

Phía bị đơn: Chị Dương Thị Thân đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không đến Tòa án để làm việc, tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và tham gia phiên tòa.

Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã xác minh tại địa phương về tình trạng hôn nhân giữa chị Thân với anh Đông, lấy lời khai của bố đẻ chị Thân. Theo biên bản xác nhận thông tin cư trú ngày 26/4/2023 của Công an xã Yên Sơn xác định anh Đông và chị Thân đều có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại xóm Hạ Sơn, xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Tại biên bản lấy lời khai ngày 15/6/2023 của ông Dương Đức Kim là bố đẻ chị Thân cũng xác định như sau: Năm 2010 con gái ông Kim là chị Thân kết hôn với anh Triệu Văn Đông, hai bên có được tự do tìm hiểu tự nguyện, làm thủ tục cưới xin theo phong tục tập quán của địa phương, đăng ký kết hôn tại UBND xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Sau khi kết hôn vợ chồng anh Đông, chị Thân đã về sống chung với gia đình nhà bố mẹ đẻ anh Đông, vì là hai bên nội ngoại cùng xóm nên vợ chồng vẫn ở cả hai nơi khi thì bên nội, lúc thì bên ngoại. Trong cuộc sống chung vợ chồng anh chị có phát sinh mâu thuẫn, trực tiếp anh Đông, chị Thân có kể lại với ông lý do mâu thuẫn là: Vợ chồng bất đồng quan điểm trong mọi vấn đề, không chịu nhường nhịn, chia sẻ với nhau, chị Thân đi làm ăn xa nhà anh Đông ở nhà cũng có ghen tuông, nghi ngờ chị Thân có người khác thương yêu, từ đó dẫn đến vợ chồng hiểu lầm, cãi nhau, xúc phạm nhau. Khi mâu thuẫn vợ chồng anh chị xẩy ra hai bên gia đình có khuyên bảo, hòa giải nhưng chị Thân nhất quyết không về chung sống với anh Đông nữa, tình cảm vợ chồng ngày càng lạnh nhạt mâu thuẫn ngày càng trầm trọng. Anh Đông và chị Thân sống ly thân từ năm 2015 đến nay mỗi người một nơi, ai cũng có cuộc sống riêng không ai còn quan tâm đến nhau. Thực tế vợ chồng anh Đông, chị Thân không có hạnh phúc, không ăn ở với nhau từ rất lâu, ông Kim đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật để hai bên ổn định cuộc sống mới. Về con chung: Ông Kim cũng xác định vợ chồng anh Đông, chị Thân có với nhau một người con chung là cháu Triệu Thị Hiểu Hàn, sinh ngày 31/7/2011, hiện cháu đang ở với anh Đông và gia đình tại xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn. Quan điểm của ông Kim đề nghị Tòa án giao con chung cho anh Đông được tiếp tục nuôi dưỡng, vì con chung ở với anh Đông từ nhỏ đã quen, có chung hộ khẩu với anh Đông, được anh chăm sóc, nuôi dưỡng, ăn học ổn định. Từ khi ly thân chị Thân đi làm nhưng không có chu cấp hoặc thăm nom gì đến con chung. Về tài sản chung, nợ chung: Theo ông Kim thì vợ chồng lấy nhau xong về ở chung với gia đình bố mẹ anh Đông được mấy năm sau đó mâu thuẫn sống ly thân mỗi người một nơi nên chưa tạo lập được tài sản chung gì, nợ nần không có. Hiện tại ông Kim chỉ biết con gái đi làm ăn ở Hà Nội, còn cụ thể làm công việc gì, địa chỉ như thế nào, ăn ở ra sao ông không biết. Chị Thân đi làm nhưng thỉnh thoảng có về nhà chơi, khi bận không về được thì chị có gọi điện về hỏi thăm sức khỏe, công việc gia đình. Ông có nhận được thông báo về việc thụ lý vụ án, các văn bản tố tụng khác của Tòa án, ông có gọi điện trực tiếp thông báo đến chị Thân, khi chị về nhà chơi thì ông cũng đưa giấy tờ, nói về việc Tòa án giải quyết ly hôn, chị cũng có nói lại với ông là thực tế vợ chồng không ở với nhau một thời gian dài, không còn tình cảm nữa, chị nhất trí ly hôn để giải thoát cho nhau ổn định cuộc sống, con cái thì để anh Đông nuôi dưỡng vì cháu đang ở với anh, đang học hành ổn định, chị đi làm công nhân không có chỗ ở ổn định, không có điều kiện để nuôi con. Tài sản chung, nợ nần vợ chồng không có. Chị bận công việc đi làm ăn không xin nghỉ được nên không có thời gian về Tòa án để giải quyết ly hôn, chị đề nghị Tòa án giải quyết ly hôn vắng mặt chị theo quy định của pháp luật.

Quan điểm của ông Bùi Đức Dũng - Trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Phú Thọ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn anh Triệu Văn Đông trình bày: Anh Đông xây dựng gia đình với chị Dương Thị Thân năm 2010, hai bên làm thủ tục đăng ký kết hôn tại UBND xã Yên Sơn, huyện Thanh Sơn theo quy định của Luật Hôn nhân gia đình. Trong cuộc sống chung vợ chồng có phát sinh mâu thuẫn, qua lời trình bày của anh Đông, các tài liệu chứng cứ xác minh tại địa phương, lấy lời khai của gia đình hai bên cũng thể hiện điều đó, tại Tòa án anh Đông cũng thừa nhận không còn tình cảm với chị Thân, mâu thuẫn vợ chồng đã trầm trọng, kéo dài nhiều năm nay, vợ chồng ly thân đã lâu, cuộc sống hôn nhân không có hạnh phúc. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện ly hôn của anh Triệu Văn Đông, xử cho anh Đông được ly hôn chị Dương Thị Thân. Về con chung: Đề nghị Hội đồng xét xử giao con chung của anh chị là cháu Triệu Thị Hiểu Hàn, sinh ngày 31/7/2011 cho anh Triệu Văn Đông được trực tiếp nuôi dưỡng đến khi con chung thành niên, chị Thân không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì anh Đông tự nguyện không yêu cầu. Về tài sản chung, nợ chung, công sức đóng góp, tư trang riêng: Anh Đông xác định vợ chồng không có, ly hôn anh không có đề nghị gì nên không xem xét. Chị Thân không đến Tòa án làm việc nên không có quan điểm gì về các vấn đề trên. Về án phí: Anh Đông phải chịu án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát:

Về việc tuân theo pháp luật: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên tòa Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng quy định của pháp luật, không có vi phạm gì. Các đương sự: Nguyên đơn đã chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, nguyên đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, đơn đề ngày 03/7/2023. Bị đơn chưa chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án đã triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt không có lý do nên Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt nguyên đơn, bị đơn là đúng theo quy định của pháp luật.

Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Triệu Văn Đông, xử cho anh Đông được ly hôn chị Dương Thị Thân. Về con chung: Giao con chung của anh chị là cháu Triệu Thị Hiểu Hàn, sinh ngày 31/7/2011 cho anh Đông được trực tiếp nuôi dưỡng đến khi cháu thành niên. Chị Thân không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì anh Đông tự nguyện không yêu cầu. Các vấn đề khác đương sự không yêu cầu nên không xem xét. Về án phí: Anh Triệu Văn Đông phải chịu án phí Hôn nhân gia đình sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội

đồng xét xử nhận định:

Về sự vắng mặt của các đương sự: Anh Triệu Văn Đông có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, đơn đề ngày 03/7/2023, chị Dương Thị Thân được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng vẫn vắng mặt không có lý do nên đây là vụ án không thể tiến hành hòa giải được, vì vậy Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt anh Đông, chị Thân là phù hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào: Khoản 1 Điều 51, Khoản 1 Điều 56, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 4 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1 Điều 228, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu ly hôn của anh Triệu Văn Đông đối với chị Dương Thị Thân. Xử cho anh Triệu Văn Đông được ly hôn chị Dương Thị Thân.

2. Về con chung: Giao con chung của anh chị là cháu Triệu Thị Hiểu Hàn, sinh ngày 31/7/2011 cho anh Triệu Văn Đông được tiếp tục trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi cháu thành niên. Chị Dương Thị Thân không phải cấp dưỡng nuôi con chung vì anh Đông tự nguyện không yêu cầu.

Sau khi ly hôn chị Dương Thị Thân không trực tiếp nuôi con chung có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung, không ai được quyền ngăn cấm, cản trở.

3. Về án phí: Anh Triệu Văn Đông phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí Hôn nhân và gia đình sơ thẩm. Xác nhận anh Đông đã nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí theo Biên lai thu số: AA/2020/0007140 ngày 17/4/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Nay chuyển thành án phí.

"Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 - Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7 và 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 luật thi hành án dân sự."

4. Về quyền kháng cáo: Các đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết tại trụ sở UBND xã nơi các đương sự thường trú để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử phúc thẩm.