Bản án 24/2023/HNGĐ-PT — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Nguyễn Văn D trình bày: Ông và bà H chung sống như vợ chồng từ năm 1991, nhưng không đăng ký kết hôn vì chưa đủ tuổi. Ngày 06/02/2018 Tòa án nhân dân huyện V đã giải quyết không công nhận là quan hệ vợ chồng giữa ông và bà H, nhưng chưa giải quyết về vấn đề tài sản. Do vậy ông yêu cầu Tòa án phân chia tài sản giữa ông với bà H theo quy định của pháp luật; tài sản gồm: Quyền sử dụng đất thổ cư diện tích 205m2, thực tế thẩm định là 209,5m2, thửa đất số 199, tờ bản đồ số 02, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi tên ông Nguyễn Văn D năm 2001, tại thôn H, xã M, huyện V, tỉnh H; trên đất có một ngôi nhà mái bằng một tầng, diện tích khoảng 50m2 do ông và bà H xây dựng, giá trị ngôi nhà hiện còn là 50.000.000 đồng (năm mươi triệu đồng). Đối với tài sản trên đất, quá trình sau này ông và bà Th đã tôn tạo thêm như sửa, trát lại tường, lát nền, làm mái lợp tôn, làm lán với tổng giá trị tạo lập hiện nay còn khoảng 200.000.000 đồng (hai trăm triệu đồng). Ông yêu cầu được quản lý, sử dụng tài sản và thanh toán trả bà H bằng tiền tương ứng với giá trị 68m2 đất, trường hợp bà H không đồng ý chia bằng tiền thì chia cho bà H 68m2 đất ở phía sau.

Bị đơn bà Nguyễn Thị H công nhận lời khai của ông D về nguồn gốc tài sản và trình bày: Bà H yêu cầu chia tài sản bằng hiện vật hoặc giá trị bằng tiền, ban đầu bà đề nghị chia làm hai phần mỗi người một phần; sau đó bà đề nghị chia làm ba phần gồm bà một phần, ông D một phần, ba con gái là chị Nguyễn Thị D, chị Giang và chị Nguyễn Thị Thùy D được một phần. Do lợi thế ở phía Nam thửa đất có mặt đường rộng hơn, nên có lợi thế hơn, bà yêu cầu ai được phần tài sản ở phía mặt đường rộng phải thanh toán cho người phía trong một phần giá trị. Hiện nay, bà cũng đã kết hôn và ở cùng xã, nhưng vẫn đi lại chăm sóc các con.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị D, chị Nguyễn Thị G, và chị Nguyễn Thị Thùy D đều xác định tài sản là của bố mẹ, các chị không có công sức đóng góp nhưng đều nhất trí với ý kiến của bà Hoa, chia tài sản làm ba phần, các chị được một phần.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Th trình bày: Thời gian sống cùng ông D tại nhà đất đang tranh chấp, bà đã cùng ông D tôn tạo như ông D trình bày. Giá trị tài sản tạo lập ban đầu là khoảng 400.000.000 đồng, hiện nay còn khoảng 200.000.000 đồng (hai trăm triệu đồng). Việc tôn tạo, sửa chữa tài sản là để các con riêng của ông D cùng ở, sử dụng do đó không có yêu cầu gì.

Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản xác định: Đất ở diện tích 205m2 giá trị 563.750.000 đồng; Tài sản trên đất gồm: Nhà 01 tầng giá trị 80.184.000 đồng mái lợp tôn chống nóng giá trị 33.816.000 đồng, 01 lán cửa cuốn giá trị 12.006.000 đồng, bếp mái vẩy nối giá trị 11.412.900 đồng, Bể nước giá trị 2.146.800 đồng. Lán, công trình bán kiên cố hết khấu hao.

Kết quả định giá lại tài sản xác định: Đất ở diện tích 205m2 giá trị 563.750.000 đồng; Tài sản trên đất gồm: Nhà 01 tầng giá trị 116.661.000 đồng, chống nóng mái bằng tôn giá trị 4.096620 đồng, 01 lán diện tích 20m2 giá trị 1.382.000 đồng/1m2 hết khấu hao, mái vẩy nối công trình chính giá trị 8.445.600 đồng, Bếp mái vẩy nối với công trình chính giá trị 7.462.800 đồng, Bể nước giá trị 1.451.200 đồng.

Kết quả thẩm định giá ngày 26 tháng 04 năm 2023 của Công ty Cổ phần Thẩm định giá T - Chi nhánh tại H như sau: Quyền sử dụng đất thửa số 199, tờ bản đồ số 02 giá trị 5.678.500.000 đồng; Nhà một tầng giá trị 139.200.000 đồng; Mái lợp tôn chống nóng giá trị 21.528.000 đồng; Lán sau giá trị 2.494.000 đồng; Lán vẩy giá trị 19.044.000 đồng; Bếp giá trị 37.206.000 đồng; Bể nước giá trị 3.800.000 đồng. Giá trị quyền sử dụng đất thửa đất số 199, tờ bản đồ số 02 mặt trước đơn giá 35.500.000 đồng/m2, mặt sau đơn giá 18.500.000 đồng/m2.

Bản án dân sự sơ thẩm số 122/2021/DS-ST ngày 24 tháng 9 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện V, tỉnh H đã quyết định áp dụng Điều 16 Luật hôn nhân và gia đình. Khoản 2 Điều 26; Điểm a Khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự. Điều 207; Điều 219 Bộ luật Dân sự.

Xử: Chấp nhận đơn khởi kiện của ông Nguyễn Văn D.

Chia cho ông Nguyễn Văn D 106,1m2 đất ở phía Nam thửa đất số 199, tờ bản đồ số 02, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 04/12/2001, địa chỉ thửa đất tại thôn H, xã M, huyện V, tỉnh H và 01 ngôi nhà mái bằng một tầng diện tích 60 m2 xây năm 1997 trên đất.

Chia cho bà Nguyễn Thị H (tức Q) 103,4 m2 đất còn lại tại phía Bắc thửa đất số 199, tờ bản đồ số 02, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 04/12/2001, địa chỉ thửa đất tại thôn H, xã M, huyện V, tỉnh H.

Tài sản trên phần đất giao cho ai người đó được quyền quản lý, sử dụng. Việc phân chia có sơ đồ kèm theo.

Khi án có hiệu lực pháp luật các bên đương sự có quyền đăng ký, điều chỉnh quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Buộc ông Nguyễn Văn D phải thanh toán trả bà Nguyễn Thị H số tiền chênh lệch tài sản là 26.387.500 đồng.

Ghi nhận sự tự nguyện của bà Th và ông D để chị Nguyễn Thị Thùy D quản lý, sử dụng nhà đất cho đến khi chị Thùy D kết hôn và chuyển đi ở nơi khác.

Bản án còn quyết định về án phí, lãi suất chậm thi hành án, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 08 tháng 10 năm 2021 bị đơn bà Nguyễn Thị H kháng cáo đề nghị hủy kết quả định giá tài sản, yêu cầu chia tài sản làm ba phần cho các con một phần và yêu cầu được nhận phần đất có ngôi nhà để mẹ con sinh sống.

Ngày 08 tháng 10 năm 2021 nguyên đơn ông Nguyễn Văn D kháng cáo yêu cầu được nhận nhà đất và trả chênh lệch bằng tiền, nếu phải chia bằng hiện vật thì nhất trí chia bà H 1/3 tài sản bằng 68m2 đất phía sau.

Tại phiên tòa:

Nguyên đơn và bị đơn đều giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án và đều nhất trí với kết quả thẩm định giá của Công ty Cổ phần Thẩm định giá T - Chi nhánh H và thống nhất phần tài sản chung của ông D, bà H tại nhà ở giá trị 70.000.000 đồng, các tài sản khác do ông D tạo lập.

Ông D trình bày: Nguồn gốc đất là do ông trực tiếp hỏi mua và trả tiền cho ông Kh, năm 2001 ông đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho riêng ông nên không phải là tài sản chung. Tài sản chung chỉ có ngôi nhà nhưng quá trình sử dụng ông đã phải sửa chữa, tu bổ nhưng vì các con nên chấp nhận chia cho bà H một phần đất ở phía sau. Nếu bà H không chấp nhận ông yêu cầu được sử dụng đất và nhà và chia chênh lệch tài sản cho bà H theo quy định của pháp luật.

Bà H và người đại diện theo ủy quyền trình bày: Đất là hai người cùng đi hỏi mua nhưng ông Dũng là người trả tiền, lần trả tiền cuối cùng là tiền do bà đi làm việc tại Đài Loan gửi về. Hai người chung sống đến năm 2001 thì bà đi làm việc tại Đài Loan đến năm 2017, trong thời gian này bà hai lần về nước khoảng 3 tháng. Do các con không có đóng góp vào tài sản chung nên đề nghị được chia đôi tài sản chung và yêu cầu được nhận đất cùng nhà ở gắn liền với đất.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Trên cơ sở xem xét, đánh giá toàn diện, khách quan, đầy đủ các chứng cứ, lời trình bầy của đương sự và quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Chi phí tố tụng: Quan điểm chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, chi phí định giá tài sản số tiền 4.650.000 đồng của ông D và quan điểm chịu toàn bộ chi phí chi phí định giá tài sản lại, chi phí thẩm định giá của bà H là tự nguyện và phù hợp pháp luật nên được chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn D và bà Nguyễn Thị H, sửa bản án dân sự sơ thẩm số 121/2021/DS-ST ngày 24 tháng 9 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên.

Áp dụng Khoản 7 Điều 28, Điều 147, Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự. Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình. Điều 208, Điều 219 Bộ luật Dân sự. Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, xử:

1. Xác nhận tài sản chung của ông Nguyễn Văn D và bà Nguyễn Thị H (còn có tên gọi khác là Q) gồm quyền sử dụng đất thửa 199, tờ bản đồ 02 diện tích đo thực tế 209,5m2 giá trị 5.678.500.000 đồng và phần sở hữu đối với nhà ở mái bằng giá trị 70.000.000 đồng, tổng trị giá 5.748.500.000 đồng.

2. Chia cho ông Nguyễn Văn D quyền sử dụng đất diện tích 106,1m2 thuộc thửa 199, tờ bản đồ 02, diện tích 106,1m2; địa chỉ thửa đất: thôn H, xã M, huyện V, tỉnh H vị trí phía Nam giáp đường kích thước 6.09m, phía Đông kích thước 17.01m, phía Bắc giáp đất giao bà H kích thước 6.06m, phía Tây kích thước 18.10m (hình CDEF trong sơ đồ kèm theo bản án) và sở hữu nhà ở diện tích 60m2 mái lợp tôn chống nóng cùng tài sản gắn liền với đất.

3. Chia cho bà Nguyễn Thị H quyền sử dụng đất diện tích 103,4 m2 thuộc thửa số 199, tờ bản đồ số 02; địa chỉ thửa đất: thôn H, xã M, huyện V, tỉnh H vị trí phía Bắc giáp đường kích thước 6.08m, phía Đông kích thước 17.31m, phía Nam giáp đất giao ông D kích thước 6.06m, phía Tây kích thước 16.78m (hình ABCF trong sơ đồ kèm theo bản án) và sở hữu tài sản gắn liền với đất là bếp, bể nước, lán sau.

(Vị trí, kích thước và ranh giới đất chia cho ông Nguyễn Văn D, bà Nguyễn Thị H xác định theo sơ đồ kèm theo Bản án và là phần không tách rời của bản án).

Buộc ông Nguyễn Văn D phải thanh toán trả bà Nguyễn Thị H số tiền chênh lệch tài sản là 343.000.000 đồng (Ba trăm bốn mươi ba triệu đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

4. Án phí: Ông Nguyễn Văn D, bà Nguyễn Thị H không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; hoàn trả lại ông D, bà H số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng mỗi người đã nộp theo Biên lai số 0011514 ngày 11 tháng 10 năm 2021 và Biên lai số 0011506 ngày 08 tháng 10 năm 2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Văn Lâm.

Ông Nguyễn Văn D phải chịu 100.982.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 5.637.000 đã nộp theo Biên lai số 0000617 ngày 31 tháng 12 năm 2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Văn Lâm; ông D còn phải nộp tiếp 95.345.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị H phải chịu 77.988.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Chi phí tố tụng: Công nhận thỏa thuận ông Nguyễn Văn D chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản số tiền 4.650.000 đồng, được trừ vào số tiền tạm ứng chi phí tố tụng 10.000.000 đồng đã nộp; hoàn trả lại ông D số tiền chênh lệch 5.350.000 đồng (Năm triệu ba trăm năm mươi nghìn đồng). Bà Nguyễn Thị H tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định tại chỗ lại, chi phí định giá lại và chi phí thẩm định giá.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.