Bản án 237/2019/DS-PT — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Bà Phạm Thị N1 trình bày:

Theo Quyết định của bản án dân sự sơ thẩm số 71/2017/DS-ST ngày 29/9/2017 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi và bản án dân sự phúc thẩm số 14/2018/DS-PT ngày 15/01/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau tuyên xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của cụ Hà Thị Lưỡng. Buộc ông Phạm Thanh B cùng vợ là bà Thái Kim A2 và các con Phạm Thúy A3, Phạm Hoàng L, Phạm Thúy N3 giao lại diện tích đất 18.135m2 tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau đã phân chia cho cụ Hà Thị Lưỡng. Giao cho ông Phạm Thanh B tiếp tục quản lý diện tích đất 18.135m2 phân chia cho cụ Hà Thị Lưỡng.

Bà khởi kiện yêu cầu hộ gia đình ông Phạm Thanh B giao cho bà phần đất có diện tích 18.135m2 theo di chúc ngày 15/02/2013 của cụ Hà Thị Lưỡng cho bà được hưởng toàn bộ.

Hiện nay hộ gia đình ông B đang quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 18.135m2. Bà không yêu cầu thẩm định, định giá phần đất tranh chấp vì trước đây Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi có xem xét thẩm định và định giá phần đất tranh chấp. Bà nhớ phần đất có giá trị 22.000đ/m2. Bà đồng ý theo kết quả thẩm định, định giá trước đây của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi.

Trên phần đất tranh chấp chia di sản thừa kế không có nhà cửa, công trình xây dựng gì. Trường hợp Tòa án chia di sản thừa kế theo pháp luật bà yêu cầu được hưởng đất, không đồng ý hưởng bằng giá trị.

Ông Phạm Thanh B trình bày:

Ông khẳng định cụ Hà Thị Lưỡng không có lập di chúc. Di chúc ngày 15/02/2013 do bà N1 cung cấp cho Tòa án là do bên bà N1 tự làm, ông Giàu, ông Lợi không có ký tên hay chứng kiến việc lập di chúc. Phần đất tranh chấp do ông Phạm Văn Sanh đứng tên. Cha mẹ đã cho ông phần đất này, hiện nay chưa chuyển tên quyền sử dụng. Hiện nay gia đình ông đang quản lý sử dụng phần đất. Trên phần đất tranh chấp chia di sản thừa kế không có nhà cửa, công trình xây dựng gì. Ông đồng ý theo kết quả thẩm định, định giá trước đây của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi. Nay ông không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà N1, ông cũng không đồng ý chia thừa kế theo pháp luật. Trường hợp Tòa án giải quyết chia di sản thừa kế theo pháp luật thì ông đồng ý phân chia cho các hàng thừa kế bằng giá trị, ông yêu cầu được hưởng hiện vật là đất. Riêng đối với bà Phạm Thị X thì ông không đồng ý phân chia cho bà X vì bà X đã được cha mẹ cho đất rồi.

Bà Phạm Kim A1, bà Phạm Thị X thống nhất trình bày: Thống nhất nội dung và yêu cầu khởi kiện của bà N1. Trường hợp không chia theo di chúc thì yêu cầu chia theo pháp luật mỗi phần là 2015m2.

Bà Thái Kim A2, anh Phạm Hoàng L thống nhất trình bày: Thống nhất nội dung và yêu cầu của ông B, không có ý kiến hay yêu cầu gì khác.

Ông Phạm Văn H1 và ông Hồ Thanh H3 không đồng ý yêu cầu của bà N1, yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật. Ông H1 và ông H3 giao kỷ phần cho ông B hưởng.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 47/2019/DS-ST ngày 24 tháng 5 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành huyện Đầm Dơi đã quyết định:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị N1 về việc yêu cầu phân chia di sản thừa kế của cụ Hà Thị Lưỡng là phần đất có diện tích 18.135m2 (mười tám ngàn một trăm ba mươi lăm mét vuông) theo di chúc.

Chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Thanh B, ông Phạm Văn H1, bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1 và ông Hồ Thanh H3 về việc yêu cầu phân chia di sản thừa kế của cụ Hà Thị Lưỡng là phần đất có diện tích 18.135m2 (mười tám ngàn một trăm ba mươi lăm mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau theo quy định của pháp luật.

Bà Phạm Thị N1 được hưởng phần đất có diện tích 7.388m2 (bảy ngàn ba trăm tám mươi tám mét vuông). Giao kỷ phần thừa kế của bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1, chị Phạm Thanh T5 và chị Phạm Thanh P cho bà Phạm Thị N1 được hưởng.

Buộc ông Phạm Thanh B, bà Thái Kim A2, chị Phạm Thúy A3, anh Phạm Hoàng L, chị Phạm Thúy N3 và chị Hồ Thị N4 phải có nghĩa vụ giao cho bà Phạm Thị N1 phần đất có diện tích 7.388m2 (bảy ngàn ba trăm tám mươi tám mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, có vị trí và kích thước theo sơ đồ đo đạc.

Ông Phạm Thanh B được hưởng phần đất 10.746,7m2 (mười ngàn bảy trăm bốn mươi sáu phẩy bảy mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, có vị trí và kích thước theo sơ đồ đo đạc.

Ngoài ra án sơ thẩm còn tuyên về chi phí xem xét thẩm định, giám định, nghĩa vụ thi hành án, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 04/6/2019 bà Phạm Thị N1, bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1 kháng cáo với nội dung cấp sơ thẩm nhận định buộc các đương sự cung cấp chứng cứ về tình trạng sức khỏe cũng như trạng thái tinh thần của cụ Lưỡng là không phù hợp; Chưa xác minh làm rõ lời khai của người làm chứng là ông Ngô Văn Lợi và ông Phạm Văn Giàu mà bác yêu cầu khởi kiện của các đương sự là không có căn cứ. Đề nghị sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận đơn khởi kiện của các đương sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau phát biểu quan điểm:

Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử tiến hành đúng theo quy định của pháp luật tố tụng và các đương sự cũng chấp hành đúng với quyền và nghĩa vụ của các đương sự được pháp luật quy định.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị N1, bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1. Giữ nguyên bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi với lý do ông Lợi và ông Giàu không thừa nhận cụ Lưỡng đưa cho hai ông ký và viết; Kết quả giám định không có căn cứ xác định có phải chữ ký của ông Lợi và ông Giàu hay không; Không giám định được dấu vân tay của cụ Lưỡng; Di chúc không được công chứng, chứng thực theo quy định pháp luật, không có giấy chứng nhận về sức khỏe tinh thần của cụ Lưỡng.

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa phúc thẩm; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của những người tham gia tố tụng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị Hội đồng xét xử không giải quyết, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 649; Điều 652 và Điều 660 của Bộ luật dân sự; Điều 12, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Phạm Thị N1, bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1. Giữ nguyên bản án sơ thẩm số 47/2019/DS-ST ngày 24 tháng 5 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đầm Dơi.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị N1 về việc yêu cầu phân chia di sản thừa kế của cụ Hà Thị Lưỡng là phần đất có diện tích 18.135m2 (mười tám ngàn một trăm ba mươi lăm mét vuông) theo di chúc.

Chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Thanh B, ông Phạm Văn H1, bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1 và ông Hồ Thanh H3 về việc yêu cầu phân chia di sản thừa kế của cụ Hà Thị Lưỡng là phần đất có diện tích 18.135m2 (mười tám ngàn một trăm ba mươi lăm mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau theo quy định của pháp luật.

Bà Phạm Thị N1 được hưởng phần đất có diện tích 7.388m2 (bảy ngàn ba trăm tám mươi tám mét vuông). Giao kỷ phần thừa kế của bà Phạm Thị X, bà Phạm Kim A1, chị Phạm Thanh T5 và chị Phạm Thanh P cho bà Phạm Thị N1 được hưởng.

Buộc ông Phạm Thanh B, bà Thái Kim A2, chị Phạm Thúy A3, anh Phạm Hoàng L, chị Phạm Thúy N3 và chị Hồ Thị N4 phải có nghĩa vụ giao cho bà Phạm Thị N1 phần đất có diện tích 7.388m2 (bảy ngàn ba trăm tám mươi tám mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau (có sơ đồ đo đạc ngày 03/5/2019 kèm theo)

- Hướng Đông giáp phần đất của ông Diệp Thanh D3 điểm M1M2, dài 13m; điểm M2M3, dài 84m; điểm M3M4, dài 119,8m;

- Hướng Tây đo từ điểm M1 hướng đến điểm M6, dài 31,18m rồi kéo một đường thẳng về hướng Nam đến điểm giao nhau đo từ điểm M4 đến điểm M5, dài 31,17m giáp với phần đất là di sản thừa kế giao cho ông B hưởng;

- Hướng Nam đo từ điểm M4 hướng đến điểm M5, dài 31,17m giáp với phần đất của ông Phạm Thanh B;

- Hướng Bắc đo từ điểm M1 hướng đến điểm M6, dài 31,18m giáp với phần đất của ông Lê Văn Bắc và Đồng Xuân Y.

Ông Phạm Thanh B được hưởng phần đất 10.746,7m2 (mười ngàn bảy trăm bốn mươi sáu phẩy bảy mét vuông) tọa lạc ấp Tân Long A, xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau (có sơ đồ đo đạc ngày 03/5/2019 kèm theo)

- Hướng Đông giáp phần đất thuộc hướng Tây giao cho bà Phạm Thị N1 được hưởng đo từ điểm M1 đến hướng điểm M6, dài 31,18m kéo một đường thẳng về hướng Nam đến điểm giao nhau đo từ điểm M4 đến điểm M5, dài 31,17m;

- Hướng Tây giáp phần đất Lê Phúc T2 điểm M5M6, dài 22,6m;

- Hướng Nam từ điểm M4 đo ra 31,17m kéo đến vị trí điểm M5 (131,4m – 31,17m = 100,23m) giáp với phần đất của ông Phạm Thanh B;

- Hướng Bắc từ điểm M1 đo ra 31,18m kéo đến vị trí điểm M6 (227m – 31,18m = 195,82m) giáp với phần đất của Lê Văn Bắc và Đồng Xuân Y.

Về chi phí giám định, xem xét, thẩm định tại chỗ:

Ông Phạm Thanh B phải chịu chi phí giám định là 7.820.000 đồng (bảy triệu tám trăm hai mươi ngàn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng chi phí đã nộp là 2.940.000 đồng (hai triệu chín trăm bốn mươi ngàn đồng). Buộc ông Phạm Thanh B phải có nghĩa vụ nộp số tiền 4.880.000 đồng (bốn triệu tám trăm tám mươi ngàn đồng) tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi để hoàn trả cho bà Phạm Thị N1.

Bà Phạm Thị N1 phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.050.000 đồng (một triệu không trăm năm mươi ngàn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng chi phí đã nộp là 3.000.000 đồng (ba triệu đồng); bà N1 được hoàn trả lại khoản tiền chênh lệch là 1.950.000 đồng (một triệu chín trăm năm mươi ngàn đồng).

Ông Phạm Thanh B phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.950.000 đồng (một triệu chín trăm năm mươi ngàn đồng). Buộc ông Phạm Thanh B phải có nghĩa vụ nộp số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.950.000 đồng (một triệu chín trăm năm mươi ngàn đồng) tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi để hoàn trả cho bà Phạm Thị N1.

Kể từ ngày bà phạm Thị N1 có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí giám định. Nếu ông Phạm Thanh B chậm thi hành đối với các khoản tiền nêu trên, thì hàng tháng ông B còn phải chịu thêm khoản lãi suất chậm thi hành theo mức lãi suất chậm thực hiện nghĩa vụ được quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự tương ứng số tiền và thời gian chậm thi hành.

Về án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Phạm Thị N1 phải chịu án phí dân sự sơ thẩm với số tiền là 8.126.800 đồng (tám triệu một trăm hai mươi sáu ngàn tám trăm đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 6.800.000đ (sáu triệu tám trăm ngàn đồng) theo biên lai số 0009750 ngày 04/4/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đầm Dơi; bà Phạm Thị N1 phải nộp tiếp số tiền là 1.326.800 đồng (một triệu ba trăm hai mươi sáu ngàn tám trăm đồng).

Ông Phạm Thanh B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 11.821.000 đồng (mười một triệu tám trăm hai mươi mốt ngàn đồng).

Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Phạm Thị N1 phải chịu là 300.000 đồng, đã dự nộp 300.000 đồng theo biên lai thu tiền số 0009319 ngày 04/6/2019 tại Chi cục Thi hành án huyện Đầm Dơi được chuyển thu đối trừ; Bà Phạm Thị X và bà Phạm Kim A1 được miễn.

Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị, có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.