Bản án 234/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

1. Theo đơn khởi kiện và quá trình tố tụng tại Toà án, người khởi kiện là ông Hoàng Văn V trình bày:

Ngày 17/4/2024, Uỷ ban nhân dân (UBND) huyện B ban hành Quyết định số 1092/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện dự án thủy điện Bảo Lạc A, hạng mục: Công trình chính, công trình phụ trợ và lòng hồ (giai đoạn 1). Quyết định này áp dụng điểm b khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013 để thu hồi của gia đình ông tổng diện tích 6.384,6m2 đất là không đúng vì đây không phải là dự án do Hội đồng nhân dân tỉnh chấp thuận quy định tại khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai 2013 hoặc nếu đúng thì quy định này cũng vi phạm khoản 1 Điều 67 Luật Đất đai 2013.

Cụ thể các thửa đất bị thu hồi theo Quyết định nêu trên bao gồm:

- Thửa đất số 428, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ địa chính (thửa đất số 14, tờ bản đồ số 1 theo bản đồ trích đo) thì tổng diện tích là 277,9m2, mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác. Trên đất có trồng cây dâu tằm.

- Thửa đất số 320, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ địa chính (thửa đất số 18, tờ bản đồ số 1 theo bản đồ trích đo), diện tích đo là 158,8m2, mục đích sử dụng: đất trồng cây hàng năm khác. Trên đất trồng cây dâu tằm.

- Thửa đất số 428, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ địa chính (thửa đất số 27, tờ bản đồ số 1 theo bản đồ trích đo), diện tích đo là 702,3m2.

- Thửa đất số 324, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ địa chính (thửa đất số 29, tờ bản đồ số 1 theo bản đồ trích đo), diện tích đo là 778,1m2.

- Thửa đất số 320, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ địa chính (thửa đất số 35, tờ bản đồ số 1 theo bản đồ trích đo), diện tích đo là 54,5m2.

- Thửa đất số 79, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ trích đo, diện tích đo 2.302,7m2.

- Thửa đất số 80, tờ bản đồ số 2 theo bản đồ trích đo, diện tích đo 2.110,3m2.

Do Quyết định số 1092/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 của UBND huyện B áp dụng điểm b khoản 3 Điều 62 Luật Đất đai để thu hồi đất của gia đình ông nên đơn giá bồi thường áp dụng theo giá hiện hành do UBND tỉnh C công bố là không phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường theo nguyên tắc định giá đất quy định tại Điều 112 Luật Đất đai nên gây nhiều thiệt hại cho gia đình ông nên đề nghị được áp dụng Điều 73 Luật Đất đai để gia đình chịu ít thiệt hại nhất.

Từ những vướng mắc đã nêu ở trên nên gia đình ông mới chưa bàn giao đất cho chính quyền. Tuy nhiên đến ngày 08/10/2024, Chủ tịch UBND huyện B đã ban hành Quyết định số 3157/QĐ-UBND về việc cưỡng chế thu hồi đất của gia đình ông là chưa thoả đáng. Do vậy, ông V khởi kiện yêu cầu Toà án huỷ các quyết định hành chính sau:

- Quyết định số 1092/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 của UBND huyện B về việc thu hồi đất để thực hiện dự án: Thủy điện Bảo Lạc A. Hạng mục: Công trình chính, công trình phụ trợ và lòng hồ (Giai đoạn 1);

- Quyết định số 1091/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 của UBND huyện B về việc Phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện dự án: Thủy điện Bảo Lạc A. Hạng mục: Công trình chính, công trình phụ và lòng hồ (Giai đoạn 1), địa điểm: Xã C, huyện B, tỉnh Cao Bằng;

- Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 của Chủ tịch UBND huyện B về việc Cưỡng chế thu hồi đất.

2. Người đại diện hợp pháp của người bị kiện UBND và Chủ tịch UBND huyện B trình bày:

Trình tự, thủ tục, căn cứ pháp lý để ban hành các Quyết định 1092/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 của UBND huyện B về việc thu hồi đất để thực hiện dự án: Thủy điện Bảo Lạc A. Hạng mục: Công trình chính, công trình phụ trợ và lòng hồ (Giai đoạn 1), địa điểm: Xã C, huyện B, tỉnh Cao Bằng (sau đây viết tắt là: Dự án); Quyết định số 1091/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 của UBND huyện B về việc Phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thực hiện Dự án; Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 của Chủ tịch UBND huyện B về việc Cưỡng chế thu hồi đất: Được thực hiện theo quy định tại Điều 69 và Điều 71 Luật đất đai 2013; Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và Quyết định số 14/2020/QĐ-UBND ngày 08/7/2020 của UBND tỉnh C.

Ông Hoàng Văn V có 07 thửa đất bị thu hồi thuộc tờ bản đồ số 1 và 2 (được ghi rõ tại Quyết định số 1092/QĐ-UBND ngày 17/4/2024 và Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 của UBND huyện B), trong đó:

- Thửa đất số 27, tờ bản đồ số 01, loại đất bằng trồng cây hàng năm khác, hiện trạng trên đất có: Nhà trông coi nương rẫy, xây tường gạch xi măng 200, cửa nhôm kính, nền vữa xi măng, mái phibroximang, lắp điện chiếu sáng.

- Thửa đất số 29, tờ bản đồ số 01, loại đất trồng cây lâu năm, hiện trạng trên đất có: Nhà khung cột gỗ mái phibroximang, vách văn gỗ, cửa gỗ, nền bê tông; mái hiên khung cột thép mái phibroximang; bể nước xây gạch chỉ, nền bê tông, nắp bê tông; chuồng lợn tường xây gạch vỡ, cột kèo gỗ, nền vữa xi măng, mái phibroximang; bếp khung cột gỗ, mái phibroximang, vách ván gỗ, cửa gỗ, nền bê tông; nhà vệ sinh tạm khung cột thép, vách tôn, mái tôn, nền bê tông, bệ xí xổm, tự hoại; nhà kho để củi, khung cột gỗ, mái phibroximang; nhà khung cột thép, xà gồ thép, vách tôn, mái tôn, nền gạch men.

- Các thửa đất còn lại của ông V đều là đất nông nghiệp, hiện trạng trên đất trồng cây dâu tằm, 6 trụ thanh long, 102 cây bưởi.

Ngày 08/11/2024, UBND huyện B nhận được đơn khiếu nại của ông Hoàng Văn V. Sau khi xem xét đơn khiếu nại, đến ngày 11/11/2024 UBND huyện B đã ban hành Thông báo số 94/TB-UBND về việc đơn chưa đủ điều kiện thụ lý giải quyết khiếu nại. Hiện nay các Quyết định số 1091/QĐ-UBND ngày 17/4/2024; Quyết định số 1092/QĐ-UBND ngày 17/4/2024; Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 đã được thi hành xong. UBND huyện B không nhất trí với các yêu cầu khởi kiện của ông V, do UBND huyện đã thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách, các quy định về thu hồi đất theo quy định của Luật đất đai.

3. Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 05/2025/HC-ST ngày 13 tháng 6 năm 2025, Tòa án nhân dân tỉnh Cao Bằng đã quyết định: Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V.

4. Kháng cáo: Ngày 25/6/2025, người khởi kiện là ông Hoàng Văn V có đơn kháng cáo đối với toàn bộ bản án sơ thẩm; đề nghị Toà án cấp phúc thẩm tuyên sửa Bản án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông.

5. Tại phiên tòa phúc thẩm:

5.1. Ông Hoàng Văn V giữ nguyên đơn khởi kiện, đơn kháng cáo.

5.2. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Hoàng Văn V là Luật sư Nguyễn Đức T phát biểu ý kiến: Gia đình ông V bị thu hồi diện tích đất rất lớn, ông V nhất trí việc thu hồi đất nhưng có nguyện vọng được bồi thường, hỗ trợ thỏa đáng. Tuy nhiên, ngay từ khi bị thu hồi đất thì UBND huyện B đã không bố trí tái định cư, việc áp giá đối với cây dâu tằm không đúng quy định làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của gia đình ông V. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V.

5.3. Người đại diện hợp pháp của người bị kiện phát biểu ý kiến đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của ông Hoàng Văn V và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

5.4. Kiểm sát viên đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng tại Tòa án cấp phúc thẩm: Trong quá trình giải quyết vụ án, những người tiến hành tố tụng đã thực hiện đầy đủ, đúng các thủ tục theo quy định của Luật Tố tụng hành chính. Những người tham gia tố tụng có mặt chấp hành nội quy phiên tòa và đã thực hiện đầy đủ các quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Về việc giải quyết vụ án: Sau khi đánh giá nội dung, các tình tiết của vụ án và nội dung kháng cáo của ông V, Kiểm sát viên kết luận Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V là có căn cứ pháp luật. Ông Hoàng Văn V kháng cáo toàn bộ bản án hành chính sơ thẩm nhưng không giao nộp được thêm tài liệu, chứng cứ nào mới và cũng không đưa ra được căn cứ pháp luật của việc kháng cáo. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 1 Điều 241 của Luật Tố tụng hành chính, bác đơn kháng cáo của ông Hoàng Văn V và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Trên cơ sở các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm định tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến của các đương sự, của người đại diện hợp pháp và của người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đương sự; ý kiến của Kiểm sát viên và nghị án,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Hồ sơ vụ án thể hiện Dự án thủy điện Bảo Lạc A đã được Hội đồng nhân dân tỉnh C chấp thuận tại Nghị quyết số 95/NQ-HĐND ngày 09/12/2022 thông qua danh mục các dự án, công trình cần thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng năm 2023 và Nghị quyết số 96/NQ-HĐND cùng ngày 09/12/2022 thông qua danh mục các dự án, công trình đăng ký nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng năm 2023 và đã được UBND tỉnh Cao Bằng phê duyệt Kế hoạch sử dụng đất năm 2023 huyện B tại Quyết định số 2014/QĐ-UBND ngày 31/12/2022.

Do đó, Dự án thủy điện B là “Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật của địa phương gồm… điện lực,…” do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận nên việc thu hồi đất thực hiện Dự án này thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng quy định tại điểm b khoản 3 Điều 62 của Luật Đất đai năm 2013. Ông V cho rằng việc thu hồi đất của gia đình ông thuộc trường hợp áp dụng Điều 73 của Luật Đất đai năm 2013 “Sử dụng đất thông qua hình thức nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất để sản xuất, kinh doanh” là có sự nhầm lẫn, không phù hợp với quy định của pháp luật.

Theo Phương án chi tiết kèm theo Quyết định số 1091/QĐ-UBND thể hiện gia đình ông V được bồi thường, hỗ trợ tổng số tiền 2.033.222.644 đồng, trong đó: bồi thường đất là 354.649.130 đồng; bồi thường cây trồng là 56.454.966 đồng; hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm là 806.020.750 đồng, bồi thường vật kiến trúc là 804.597.798 đồng; các khoản hỗ trợ khác là 11.500.000 đồng.

Tiếp sau đó, ngày 06/9/2024 UBND huyện B tiếp tục ban hành Quyết định số 2683/QĐ-UBND điều chỉnh bổ sung phương án dự toán bồi thường, đã điều chỉnh giá bồi thường cho hộ gia đình ông V là 2.025.709.838 đồng.

Trong quá trình thực hiện chi trả cho gia đình, UBND huyện B đã xác định tài sản trên đất của ông V gồm 01 căn nhà xây móng đá, tường gạch xi măng, cửa nhôm kính, nền vữa xi măng, mái phibroximang, lắp điện chiếu sáng có kích thước 4,3m x 3,1m không phải là tài sản của gia đình nằm trong dự toán đã được phê duyệt tại Quyết định số 1091/QĐ-UBND với giá trị là. 42.547.041 đồng nên hộ gia đình ông V được nhận số tiền là 1.983.162.797 đồng.

Quyết định số 1092/QĐ-UBND về việc thu hồi đất và Quyết định số 1091/QĐ-UBND cùng ngày 17/4/2024 về việc phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (đối với hộ gia đình ông Hoàng Văn V) đã được UBND huyện B ban hành đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 66, khoản 1 Điều 67, khoản 3 Điều 69 của Luật đất đai năm 2013.

Về nội dung, Quyết định số 1092/QĐ-UBND về việc thu hồi đất đúng với diện tích các thửa đất, loại đất đã được gia đình ông V xác nhận. Quyết định số 1091/QĐ-UBND về việc phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã áp dụng đúng các quy định của Luật Đất đai năm 2013, các Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai và các Quyết định của UBND tỉnh C tại thời điểm thu hồi đất và phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (Quyết định số 28/2021/QĐ-UBND ngày 15/10/2021 về việc ban hành bảng giá các loại đất giai đoạn 2020-2024 trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, Quyết định số 36/2022/QĐ-UBND ngày 19/12/2022 về việc ban hành bảng giá nhà và các công trình xây dựng gắn liền với đất để tính bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, Quyết định số 02/2023/QĐ-UBND ngày 28/11/2023 về việc ban hành quy định bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, Quyết định số 23/2024/QĐ-UBND ngày 23/7/2024 sửa đổi đơn giá bồi thường cây dâu tằm loại A). Đối với việc ông V yêu cầu bồi thường cây dâu tằm loại A theo đơn giá 39.843 đồng/cây (tại Quyết định số 02/2023/QĐ-UBND ngày 07/3/2023), Tòa án cấp sơ thẩm xác định giá cây dâu tằm loại A đã được điều chỉnh tại Quyết định số 23/2024/QĐ-UBND ngày 23/7/2024 của UBND tỉnh C sửa đổi đơn giá bồi thường thành 4.593 đồng/cây nên yêu cầu này của ông V là không có căn cứ chấp nhận.

Trên cơ sở những nội dung nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định bác yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V đối với yêu cầu hủy Quyết định số 1092/QĐ-UBND về việc thu hồi đất và Quyết định số 1091/QĐ-UBND về việc phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của UBND huyện B ban hành cùng ngày 17/4/2024 là có căn cứ, đúng quy định tại điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính.

Theo những nội dung phân tích ở trên đã có đủ căn cứ xác định quá trình thu hồi đất và phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để thực hiện Dự án đã được UBND huyện B thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định của pháp luật.

Căn cứ vào Báo cáo số 101/BC-UBND ngày 30/9/2024 của UBND xã C về kết quả triển khai thực hiện sau khi Tổ công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân chấp hành chủ trương thu hồi đất thực hiện Dự án; Biên bản tuyên tuyền, vận động các hộ dân chấp hành chủ trương thu hồi đất ngày 08/9/2024; Công văn số 1796/CV-HĐBT ngày 02/10/2024 của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư về việc xem xét ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đối với 13 hộ gia đình thuộc Dự án. Chủ tịch UBND huyện B ban hành Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ gia đình ông Hoàng Văn V là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền và căn cứ pháp luật theo quy định tại Điều 71 Luật Đất đai, Điều 17 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và Luật Tổ chức Chính quyền địa phương. Mặt khác, Quyết định số 3157/QĐ-UBND về việc cưỡng chế thu hồi đất nêu trên thực tế cũng không phải thi hành do ông V đã tự nguyện chấp hành việc bàn giao đất theo Biên bản lập ngày 12/11/2024 và ông V cũng đã nhận tiền đền bù đối với diện tích đất bị thu hồi.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã bác yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V về việc hủy Quyết định số 3157/QĐ-UBND ngày 08/10/2024 của Chủ tịch UBND huyện B là có căn cứ, đúng quy định tại điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính.

Việc ban hành quyết định thu hồi đất; quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ gia đình ông Hoàng Văn V đã được UBND và Chủ tịch UBND huyện B, tỉnh Cao Bằng thực hiện bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền và đúng căn cứ pháp luật. Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn V là đúng quy định tại điểm a khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính.

Ông Hoàng Văn V kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm nhưng những lý do, ý kiến của ông V và của Luật sư bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ông V trình bày tại đơn kháng cáo cũng như phát biểu tại phiên tòa hầu hết đã được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, đánh giá không phù hợp với quy định của pháp luật là đúng; ngoài ra ông V không giao nộp được thêm tài liệu, chứng cứ nào mới làm căn cứ pháp luật chứng minh cho nội dung kháng cáo của mình. Do đó, Hội đồng xét xử không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của ông Hoàng Văn V.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào khoản 1 Điều 241 của Luật Tố tụng hành chính: Bác kháng cáo của người khởi kiện ông Hoàng Văn V; giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 05/2025/HC-ST ngày 13 tháng 6 năm 2025 của Toà án nhân dân tỉnh Cao Bằng.

2. Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 6 Điều 15 và khoản 1 Điều 34 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án: Ông Hoàng Văn V được miễn toàn bộ án phí hành chính phúc thẩm.

Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 03 tháng 11 năm 2025).

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM