Bản án 23/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Theo quan điểm của anh D thì cháu P ở cùng anh D được hơn 01 năm, đã sinh hoạt, học tập ổn định, anh D có điều kiện kinh tế tốt, còn chị T điều kiện kinh tế khó khăn, nay không có thu nhập, bản thân chị T mắc bệnh Động Kinh và đang mang thai tháng thứ 7 nên anh D khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn và chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng đối với cháu Nông Ngọc P; anh D không yêu cầu chị T phải cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn.

Theo trình bày của chị T, việc chị T đưa con sang cho anh D trực tiếp nuôi dưỡng từ tháng 7/2022 là thực tế và trên cơ sở tự nguyện, không bị ai đe dọa, ép buộc. Lý do là chị T bận công việc, không đảm bảo về thời gian, điều kiện chăm sóc con nên mới đưa con sang cho anh D nuôi. Tuy nhiên, đến 24/10/2023, chị T đã đón cháu P về ở với chị T, do chị T đã nghỉ việc tại công ty, có đủ thời gian để chăm sóc con và trong thời gian cháu P ở tại gia đình anh D thì thấy cháu không tăng cân, thường bị ốm, anh D cũng làm nghề lao động tự do, gia đình anh D có xưởng đồ mộc, nhiều bụi gỗ, phun sơn hóa chất dễ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người, cạnh nhà anh D có 01 con suối, chị T lo cháu P có thể gặp rủi ro nếu chẳng may bị ngã xuống suối, ngoài ra anh D có giới tính nam còn cháu P có giới tính nữ nên anh D nuôi cháu là không phù hợp. Vì các lý do nêu trên, chị T không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của anh Nông Chính D, đề nghị được giữ nguyên quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con theo Quyết định CNTTLH số 58/2021/QĐST-HNGĐ ngày 20/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.

HĐXX xét thấy: Theo Quyết định CNTTLH, chị T là người được quyền trực tiếp nuôi dưỡng cháu Nông Ngọc P, sinh ngày 10/7/2019, tuy nhiên do điều kiện đi làm công nhân nên đã tự nguyện giao con lại cho anh D trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục từ tháng 7/2022. Chị T thừa nhận việc giao con cho anh D nuôi dưỡng là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai đe dọa, lừa dối, ép buộc (BL.39). Qua nội dung xác minh tại UBND xã Đ (BL.53), Trưởng thôn L, xã Đ (BL.51), Trường mầm non Đ, huyện Đ1, tỉnh Thái Nguyên (BL.52) thấy rằng cháu P được anh D trực tiếp nuôi dưỡng được hơn 01 năm (từ tháng 7/2022 đến ngày 23/10/2023), trong quá trình nuôi dưỡng cháu học tập ổn định, không nghỉ học thất thường, hàng ngày anh D và bố mẹ của anh D (ông Nông Chính H, bà Ma Thị T1) trực tiếp trông nom, đưa đón cháu đi học, hiện nay hồ sơ học tập của cháu P vẫn bảo lưu tại trường mầm non Đ và chị T cũng chưa đến rút hồ sơ để làm thủ tục chuyển trường cho cháu. Anh D hiện ở chung với bố mẹ đẻ đều trong độ tuổi lao động tại 01 nhà xây kiên cố 03 tầng, gia đình có điều kiện kinh tế khá, anh D chưa kết hôn với ai và không phải thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, cấp dưỡng với ai khác; bản thân anh D làm nghề lao động tự do, anh D xác nhận thu nhập khoảng 12.000.000 đồng/tháng và UBND xã Đ xác định thu nhập bình quân của công dân xã Đ là 44.600.000 đồng/người/năm (3.717.000 đồng/tháng). Ngoài ra, bản thân anh D có tài sản riêng có giá trị là 01 xe ô tô nhãn hiệu FORD mang biển kiểm soát 20C-271.77, mua vào đầu tháng 10/2023 với giá 380.000.000 đồng và 01 thửa đất (đất ở + đất vườn) với tổng diện tích 224,5m2.

Xác minh tại Công an xã P1 (BL.36) và Trưởng thôn P, xã P1 (BL.37) xác định chị Ma Thị T có cùng hộ khẩu với mẹ đẻ là bà Bùi Thị T2, gia đình bà T2 có 01 nhà gỗ, mái lợp Pluximang, nền đất, tường trát xi, hoàn cảnh rất khó khăn, thuộc diện hộ nghèo năm 2023, thu nhập bình quân của công dân thuộc diện hộ nghèo là dưới 1.500.000 đồng/tháng, bản thân chị T xác nhận hiện nay nghề nghiệp là làm ruộng, thu nhập khoảng 1.000.000 đồng/tháng (BL.34). Theo ý kiến của đại diện thôn P cho rằng do chị T chưa có nhà riêng, thu nhập thấp và không ổn định, chưa kết hôn với ai nhưng đang mang thai, nên để cháu P cho anh D nuôi dưỡng sẽ đảm bảo hơn. Xác minh tại Phòng khám đa khoa M xác định chị T hiện đang mắc bệnh động kinh, mỗi tháng phải khám và xin cấp phát thuốc 01 lần, tình trạng bệnh ảnh hưởng nhiều đến thể chất và tinh thần của người bệnh, khi phát bệnh không có thuốc kịp thời có thể co giật, không kiểm soát được hành vi (BL.49); bản thân chị T thừa nhận hiện đang mang thai kỳ tháng thứ 7 (đến ngày xét xử thai kỳ là tháng thứ 8), dự kiến tháng 12/2023 sẽ sinh con (BL.33). Chị T có xuất trình 01 Sổ tiết kiệm về số tiền gửi 80.000.000 đồng và 01 đăng ký xe mô tô nhãn hiệu HONDA Wave là tài sản riêng của chị T nhưng xét thấy số tài sản này không phải là điều kiện để đảm bảo tốt nhất việc chăm sóc, nuôi dưỡng con. Như vậy, anh Nông Chính D có thu nhập và có nơi ở ổn định, gia đình thuộc diện bình thường (không thuộc diện nghèo, cận nghèo), còn chị T hiện không có nghề nghiệp và thu nhập ổn định, điều kiện kinh tế rất khó khăn (thuộc diện hộ nghèo), bản thân chị T đang mang thai chuẩn bị sinh con, sức khỏe yếu, có bệnh Động Kinh phải dùng thuốc định kỳ nên xét điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung của anh D là đảm bảo và có nhiều thuận lợi hơn so với chị T. Việc chị T cho rằng anh D là giới tính nam nuôi con gái có giới tính nữ sẽ không phù hợp, hoặc lo sợ cháu bị ngã suối, tuy nhiên anh D đã trực tiếp nuôi dưỡng cháu P được hơn 01 năm mà không để bất cứ một rủi ro nào xảy ra với cháu.

Từ những căn cứ trên, căn cứ các Điều 81, 82, 83, 84 của Luật hôn nhân và gia đình, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nông Chính D, giao cháu Nông Ngọc P, sinh ngày 10/7/2019 cho anh Nông Chính D là người trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu đủ 18 tuổi hoặc có thay đổi khác. Chị Ma Thị T không phải cấp dưỡng nuôi con chung sau ly hôn và có quyền và nghĩa vụ đi lại thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung sau ly hôn mà không ai được cản trở.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các khoản 3, khoản 5 Điều 28; điểm a khoản 1 Điều 35, Điều 39, Điều 143, 144, 147; các Điều 227, 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Các Điều 81, 82, 83, 84, 118 của Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nông Chính D về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn và chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn.

Giao cháu Nông Ngọc P, sinh ngày 10/7/2019 cho anh Nông Chính D trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu đủ 18 tuổi hoặc có thay đổi khác.

Chấm dứt nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung sau khi ly hôn của anh Nông Chính D đối với cháu Nông Ngọc P, sinh ngày 10/7/2019 được ghi nhận tại Quyết định CNTTLH số 58/2021/QĐST-HNGĐ ngày 20/4/2021 của Tòa án nhân dân huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang.

Chị Ma Thị T không phải cấp dưỡng nuôi con và có quyền, nghĩa vụ được đi lại, thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung sau ly hôn mà không ai được cản trở.

Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.

2. Về án phí: Anh Nông Chính D nhận chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm hôn nhân và gia đình là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) và được trừ vào số tiền 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) đã nộp tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lâm Bình theo biên lai số 0000705 ngày 26/10/2023 (Anh D đã nộp đủ tiền án phí). Chị Ma Thị T không phải chịu án phí.

3. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án (24/11/2023).