Bản án 227/2025/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn trả lại số tiền đã mượn vào ngày 08/11/2023 theo “Giấy xác nhận”. Xét nội dung “Giấy xác nhận” thể hiện việc bị đơn có vay tiền của nguyên đơn nên về bản chất giữa nguyên đơn và các bị đơn đã giao kết hợp đồng theo quy định tại Điều 385 và Điều 463 của Bộ luật Dân sự. Quá trình thực hiện hợp đồng do các bị đơn vi phạm nghĩa vụ nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp. Do đó, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp hợp đồng vay tài sản theo quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Bị đơn có nơi cư trú tại xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang cũ, nay là xã V, thành phố Cần Thơ. Căn cứ vào quan hệ pháp luật tranh chấp và quy định tại khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số: 81/2025/UBTVQH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; Nghị quyết số: 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của các Tòa án nhân dân xác định vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 11 - Cần Thơ.

[3] Về thủ tục tố tụng: Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn vắng mặt và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn anh Nguyễn Lâm V đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt tại phiên tòa, không chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Do đó, căn cứ vào quy định tại Điều 227 và Điều 228 và Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt tất cả những người tham gia tố tụng.

[4] Về pháp luật áp dụng: Hợp đồng vay tài sản (tiền) giữa các bên được xác lập vào ngày 08/11/2023 nên áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết tranh chấp.

[5] Về hiệu lực của hợp đồng: Nguyên đơn anh Nguyễn Quang N yêu cầu bị đơn anh Nguyễn Lâm V trả số tiền đã vay (mượn) là 300.000.000 đồng. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, nguyên đơn đã cung cấp cho Tòa án bản gốc “Giấy xác nhận” ngày 08/11/2023. Nội dung “Giấy xác nhận” thể hiện: “Tôi tên Nguyễn Lâm V SN 1990. Tôi xác nhận số tiền 300.000.000 (ba trăm triệu đồng) của ông N cho tôi mượn ngày 8/11/2023 để lấy gạo của Nhà máy G. Nay tôi xác nhận số tiền trên là của ông N”, có chữ ký và chữ viết tên Nguyễn Lâm V. Kèm theo “Giấy xác nhận” là bản photo Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx, tên Nguyễn Lâm V; ngày sinh: 27/02/1990; nơi thường trú: Ấp F, xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang. Theo Văn bản xác minh (tháng 7 năm 2025) của Công an xã V, thành phố Cần Thơ thì “Trên địa bàn xã V hiện tại là xã V 1 có người tên Nguyễn Lâm V; sinh năm: 1990; đăng ký thường trú: Ấp F, xã V, thành phố Cần Thơ. Trong hộ có 03 người là: Nguyễn Thị L, SN: 1970 (mẹ V) có mặt ở địa phương, Nguyễn Lâm B, S: 1992 (em V) không có mặt ở địa phương, Nguyễn lâm V. Hiện tại Nguyễn Lâm V không có mặt tại địa phương không rõ đi đâu, làm gì”. Xét thấy, khi khởi kiện, nguyên đơn đã gửi “Thông báo về việc khởi kiện” qua dịch vụ bưu chính cho bị đơn và nguyên đơn cung cấp được chứng cứ chứng minh bị đơn đã nhận được “Thông báo về việc khởi kiện” vào ngày 19/12/2024 tại địa chỉ Ấp F, xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang (Bút lục 04-05, 42-45). Nguyên đơn cũng cung cấp được chứng cứ chứng minh bị đơn đã nhận được “Đề nghị về việc đối thoại, thương lượng hòa giải ngoài Tòa án” vào ngày 24/5/2025 tại địa chỉ Ấp F, xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang (Bút lục 50-54). Như vậy, nguyên đơn đã ghi đầy đủ và đúng địa chỉ nơi cư trú của bị đơn theo địa chỉ được ghi trong giao dịch, hợp đồng bằng văn bản nhưng bị đơn thay đổi nơi cư trú mà không thông báo cho nguyên đơn biết về nơi cư trú mới nên được coi là bị đơn cố tình giấu địa chỉ. Bên cạnh đó, có chứng cứ chứng minh bị đơn biết được việc nguyên đơn khởi kiện bị đơn tại Tòa án nhưng bị đơn vẫn không liên hệ với Tòa án và với nguyên đơn (theo đề nghị của nguyên đơn) để giải quyết tranh chấp. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thông báo, triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng bị đơn vắng mặt không có lý do và không thể hiện ý kiến hay phản đối đối với yêu cầu khởi kiện cũng như tài liệu, chứng cứ mà nguyên đơn đưa ra. Theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì: “Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó” và “đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ việc”. Do đó, căn cứ vào tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp, có cơ sở xác định giữa nguyên đơn và bị đơn có xác lập hợp đồng vay tài sản vào ngày 08/11/2023 với nội dung thỏa thuận về tài sản nguyên đơn cho bị đơn vay là số tiền 300.000.000 đồng, không thỏa thuận về lãi suất và thời hạn vay. Bên cạnh đó, xét thấy hợp đồng vay tài sản giữa các bên đáp ứng đủ các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo quy định tại Điều 117 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm giao kết.

[6] Về nợ gốc: Theo thỏa thuận trong hợp đồng, bị đơn vay của nguyên đơn số tiền 300.000.000 đồng, tính đến ngày xét xử, bị đơn không chứng minh được đã trả đủ nợ gốc cho nguyên đơn. Tại khoản 1 Điều 466 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Vì vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn trả nợ gốc là số tiền 300.000.000 đồng.

[7] Về nợ lãi: Nguyên đơn không yêu cầu buộc bị đơn trả lãi nên Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[8] Về án phí: Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm do toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận theo quy định tại khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

[9] Về quyền kháng cáo: Đương sự được quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

[10] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 11 - Cần Thơ tại phiên tòa là có căn cứ và phù hợp với quy định của pháp luật cũng như nhận định của Hội đồng xét xử nên Hội đồng xét xử chấp nhận.