Bản án 227/2022/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về tố tụng:

[1.1] Về thẩm quyền giải quyết: Bà Nguyễn Thị T khởi kiện tranh chấp về hụi đối với bà Lý Thị H, Ngô Văn Ch có địa chỉ cư trú tại huyện Châu Phú nên Tòa án nhân dân huyện Châu Phú thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo qui định tại Điều 26, Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[1.2]Về thủ tục tố tụng: Bị đơn bà Lý Thị H, Ngô Văn Ch đã được triệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt không có lý do tại phiên tòa lần thứ hai nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bà H, ông Ch là phù hợp với qui định pháp luật tại Điều 227, khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung giải quyết vụ án:

[2.1] Bà Phạm Thị Thoại khởi kiện yêu cầu bà H và ông Ch cùng có nghĩa vụ liên đới trả cho bà số tiền nợ hụi, ông Ch bà H vắng mặt và không gửi tự khai nên không ghi nhận được ý kiến. Qua xác minh ngày 17/8/2022, ông Ch và bà H có đăng ký hộ khẩu thường trú ở ấp Bình Thành, xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang. Khoảng 01 tháng nay không thấy ông Ch, bà H ở địa phương, ông bà đi đâu không rõ. Hiện vẫn còn con trai và con dâu của bà H, ông Ch sinh sống trong căn nhà của ông bà tại địa phương.

[2.2] Thời điểm vụ án được thụ lý, bà H ông Ch vẫn còn sinh sống ở địa phương và nay vẫn còn người thân sinh sống cùnng nhà ông bà. Theo đó, ông bà đã được Toà án thực hiện, cấp, tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cũng như thông báo kết quả phiên họp cùng toàn bộ tài liệu chứng cứ do nguyên đơn cung cấp để ông bà thực hiện quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình cũng như trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện và chứng cứ của nguyên đơn. Tuy nhiên ông bà vắng mặt không tham gia phiên họp, hòa giải, xét xử và không gửi văn bản trình bày ý kiến, xem như ông bà tự từ bỏ quyền lợi của bản thân cũng như không bác bỏ yêu cầu khởi kiện và chứng cứ do nguyên đơn cung cấp. Hội đồng xét xử căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ để giải quyết vụ án.

[2.3] Bà T trình bày bà T tham gia 03 dây hụi 2.000.000đ/tháng do bà H làm chủ hụi, khởi sự vào các ngày 15/10/2020, ngày 15/12/2020, ngày 15/6/2021; mỗi dây hụi có 20 phần. Trong đó, dây hụi ngày 15/10/2020 bà T đóng được 17 lần; dây hụi ngày 15/12/2020, đóng được 15 lần và dây hụi ngày 15/6/2021, đóng được 09 lần. Tất cả dây hụi bà T chưa hốt lần nào thì bà H tuyên bố bể hụi vào ngày 15/3/2022 và ngưng cho đến nay chưa trả cho bà các số tiền hụi.

[2.4] Bà T cung cấp 03 giấy tham gia dây hụi có chữ viết, chữ ký xác nhận của bà H cùng giấy ghi số dây hụi và số lần hụi “sống” mà bà T đã đóng do bà H viết đối với 03 dây hụi đang tranh chấp. Ngoài ra, bà T còn cung cấp các giấy giao hụi của những lần hụi trước do bà H viết giao cho bà khi bà hốt hụi và bà T có yêu cầu Toà án triệu tập lấy lời khai người làm chứng là Nguyễn Thị Minh Trang. Theo đó, lời khai của bà Trang phù hợp với lời trình bày của bà T, bà Trang cũng cung cấp bản photo các giấy giao hụi có chữ ký của bà H khi bà hốt hụi và bản photo hợp đồng uỷ quyền chứng nhận ngày 08/7/2022 giữa bà H, ông Ch.

[2.5] Đối với các tài liệu chứng cứ nêu trên bà H, ông Ch vẫn không có ý kiến phản bác. Hội đồng xét xử căn cứ vào bản chính 03 giấy tham gia dây hụi có chữ viết, chữ ký xác nhận của bà H cùng giấy ghi số dây hụi và số lần hụi “sống” mà bà T đã đóng do bà H viết cùng các tài liệu chứng cứ khác có tại hồ sơ xác định việc bà T tham gia 03 dây hụi 2.000.000đ/tháng do bà H làm chủ và các tình tiết tham gia dây hụi như bà T trình bày là sự thật. Giao dịch này là tự nguyện và phù hợp với Điều 471 Bộ luật dân sự 2015 nên làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa chủ hụi và thành viên.

[2.6] Bà T đóng hụi đầy đủ nhưng chưa hốt mà bà H tuyên bố ngưng hụi cũng không trả số tiền hụi mà bà T đã đóng, do đó Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 18, Điều 23 Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính Phủ quy định về nghĩa vụ của chủ hụi chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà T, buộc bà H trả cho bà T số tiền vốn 63.550.000đ (sáu mươi ba triệu, năm trăm năm mươi ngàn đồng)

[2.7] Đối với số tiền lãi suất từ việc tham gia chơi hụi: Theo Điều 21 Nghị định 19/2019/NĐ-CP quy định thì lãi suất thoả thuận không được vượt quá 20%/năm của tổng giá trị các phần hụi phải góp trừ đi giá trị các phần hụi đã góp trên thời gian còn lại của dây hụi. Tại phiên toà hôm nay, bà T rút một phần yêu cầu khởi kiện, theo đó bà chỉ yêu cầu số tiền lãi 10.000.000đ (mười triệu đồng), rút yêu cầu đối với số tiền 8.450.000đ (tám triệu, bốn trăm năm mươi ngàn đồng). Xét thấy, việc rút yêu cầu này của bà T là tự nguyện và phù hợp với quy định pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận, buộc bà H trả tiền lãi cho bà T số tiền 10.000.000đ (mười triệu đồng). Đình chỉ yêu cầu khởi kiện đối với số tiền 8.450.000đ (tám triệu, bốn trăm năm mươi ngàn đồng).

[2.8] Về nghĩa vụ liên đới: Tuy tại 03 giấy tham gia dây hụi không có chữ viết, chữ ký của ông Ch nhưng ông Ch có biết việc bà T tham gia chơi hụi và nhiều lần chở bà H đi gom hụi, khi hụi ngưng thì ông có hứa sẽ trả tiền cho bà T. Việc giao dịch hụi phát sinh thời kỳ hôn nhân, đây là số tiền lớn và được sử dụng chung trong gia đình. Ông Ch đã được Toà án thông báo về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng ông không có ý kiến phản bác. Do đó căn cứ vào Điều 27 Luật hôn nhân gia đình năm 2014, buộc ông Ch cùng có nghĩa vụ liên đới với bà H trả cho bà T tổng số tiền 73.550.000đ (bảy mươi ba triệu năm trăm năm mươi ngàn đồng).

[2.9] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà T không phải chịu án phí do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận. Bà Lý Thị H và ông Ngô Văn Ch phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu khởi kiện được chấp nhận.