Bản án 222/2024/DS-ST — Các tranh chấp dân sự trong trường hợp chưa có điều luật áp dụng

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Bích H khởi kiện bị đơn Công ty T yêu cầu Tòa án buộc bị đơn trả lại số tiền bị đơn đã nhận cùng số tiền lãi chậm trả. Khi thụ lý vụ án Toà án xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là đòi lại tài sản là chưa phù hợp. Do đó, Hội đồng xét xử xác định lại vụ án là “Tranh chấp dân sự về thỏa thuận về tiến độ và thực hiện hợp đồng mua bán” cho phù hợp. Bị đơn có trụ sở tại thành phố S nên căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố S.

[2] Người đại diện hợp pháp của bị đơn Công ty T là ông Nguyễn Đăng Anh D được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai, nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[3] Tại phiên tòa, nguyên đơn thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện về việc buộc bị đơn Công ty T trả lãi chậm trả trên số tiền 2.399.276.503 đồng với lãi suất 10,0%/năm, tính từ ngày 04 tháng 01 năm 2024 đến ngày 30 tháng 9 năm 2024 (08 tháng 26 ngày) là 176.570.755 đồng. Hội đồng xét xử xét thấy, việc nguyên đơn thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện cho nên căn cứ vào khoản 1 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận việc thay đổi yêu cầu của nguyên đơn.

[4] Xét văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hai hợp đồng mua bán số H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022. Mục đích thoả thuận là đặt tiền đảm bảo để mua hai nhà đất biệt thự song lập, mỗi căn là 3.985.434.347 đồng thuộc dự án khu dân cư L do Công ty T làm chủ đầu tư. Các bên đều có đủ tư cách chủ thể, có đủ năng lực hành vi dân sự nên chủ thể tham gia ký kết văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hợp đồng mua bán số H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022 là hợp pháp. Các bên đều tự nguyện ký tên, đóng dấu xác nhận nên hình thức hợp pháp. Các đương sự thoả thuận về toàn bộ các điều khoản trong nội dung văn bản, tự nguyện ký kết, không bị lừa dối, ép buộc nên nội dung của văn bản là hợp pháp.

[5] Xét yêu cầu của nguyên đơn về việc yêu cầu Tòa án buộc bị đơn trả lại số tiền bị đơn đã nhận, cùng số tiền phạt vi phạm thỏa thuận và tiền lãi chậm trả. Thấy rằng: Công ty T với bà Nguyễn Thị Bích H ký văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hợp đồng mua bán số: H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022 năm 2022 nhằm mục đích đảm bảo cho việc ký kết hợp đồng mua bán nhà đất biệt thự song lập thuộc dự án khu dân cư L. Theo thỏa thuận tại khoản 4.1 Điều 4 của văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hợp đồng mua bán số H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022 trên thì hợp đồng mua bán dự kiến ký kết ngày 30/6/2023 với điều kiện bên B là bà Nguyễn Thị Bích H đã thực hiện đầy đủ, đúng hạn các nghĩa vụ, trách nhiệm, cam kết được nêu tại thỏa thuận này. Thời gian ký kết hợp đồng có thể sớm hơn hoặc muộn hơn không quá 03 tháng so với thời hạn dự kiến. Sau khi ký vào văn bản thỏa thuận thì bà H đã chuyển khoản cho Công ty T số tiền 2.399.276.503 đồng tương đương với 30% giá trị của hợp đồng. Tuy nhiên, đã quá thời hạn theo thỏa thuận tại khoản 4.1 Điều 4 của văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hợp đồng mua bán số H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022, nhưng phía Công ty T không thực hiện ký kết hợp đồng mua bán nhà là vi phạm khoản 5.3 Điều 5 của văn bản thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện của hai hợp đồng mua bán trên nên bà H đã yêu cầu Công ty T trả lại tiền. Ngày 03/11/2023 ông Nguyễn Đăng Anh D, Giám đốc Công ty T có làm “Bản cam kết” đến ngày 03/01/2024 sẽ trả lại tiền cho bà H và lãi suất 1% trong thời gian đã giữ số tiền trên của bà H.

[6] Xét yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn Công ty T trả lại cho bà H số tiền đặt bảo đảm 2.399.276.503 đồng. Phía nguyên đơn đã cung cấp được các chứng từ Ngân hàng về việc chuyển cho bị đơn số tiền 2.399.276.503 đồng. Căn cứ khoản 5.3 Điều 5 của thỏa thuận về tiến độ và điều kiện thực hiện hợp đồng mua bán số H9/TTHĐMB-TTP/2022 và số H10/TTHĐMB-TTP/2022, thì trường hợp bên A là Công ty T vi phạm thỏa thuận thì sẽ phải trả cho bên B là bà Nguyễn Thị Bích H toàn bộ số tiền đảm bảo bên B đã đóng. Căn cứ Điều 427 Bộ luật dân sự năm 2015 Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn trả cho nguyên đơn số tiền đã nhận là 2.399.276.503 đồng.

[7] Xét yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn Công ty T trả cho bà H số tiền lãi với lãi suất 1%/tháng, trên số tiền 2.399.276.503 đồng, là 367.889.064 đồng. Theo “Bản cam kết” ngày 03/11/2023 thì Công ty T cam kết tại Điều 1 “Bên chủ đầu tư T thống nhất cam kết hoàn trả lại toàn bộ số tiền khách hàng đã đóng, chậm nhất 60 ngày kể từ ngày 03 tháng 11 năm 2022”. Điều 2 “Sau 60 ngày kể từ ngày ký bản cam kết công ty sẽ hoàn trả cho bên B theo số tiền mà khách hàng đã thanh toán, cộng thêm lãi suất ngân hàng là một phần trăm trên tháng kể từ ngày ký thoả thuận” (bút lục 11). Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn Công ty T trả cho bà H số tiền lãi: 2.399.276.503 đồng x 1%/tháng x 1 năm 3 tháng 10 ngày = 367.889.064 đồng là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.

[8] Xét yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bị đơn Công ty T trả lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trên số tiền 2.399.276.503 đồng với lãi suất 10%/năm (0,83%/tháng), tính từ ngày 04 tháng 01 năm 2024 đến ngày 30 tháng 9 năm 2024 là 176.570.755 đồng. Thấy rằng tại bản cam kết trên thì Công ty T thoả thuận sau 60 ngày kể từ ngày 03/11/2023, tức là ngày 03/01/2024 sẽ trả lại tiền cho khách hàng cùng lãi 1%/tháng nhưng đến nay Công ty Tân Thuận Phát vẫn chưa trả tiền cho bà H, nên việc bà H yêu cầu Công ty T trả lãi chậm thực hiện nghĩa vụ từ ngày 04 tháng 01 năm 2024 đến ngày xét xử (30/9/2024) trên số tiền 2.399.276.503 đồng x 0,83%/tháng x 08 tháng 26 ngày = 176.570.755 đồng là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận. Như vậy, tổng số tiền Công ty T phải trả cho bà H là 2.943.736.322 đồng.

[9] Xét đề nghị của nguyên đơn và đại diện Viện kiểm sát tại phiên toà là có căn cứ, nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án thì bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn đối với bị đơn được Tòa án chấp nhận.