Bản án 220/2023/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Theo đơn khởi kiện và các lời khai nguyên đơn chị Đặng Thị Htrình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Chị và anh Tướng Văn Y tự do tìm hiểu nhau, được hai bên gia đình tổ chức lễ cưới theo phong tục địa phương vào năm 2011 nhưng không đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thời gian đầu chung sống hạnh phúc, đến năm 2015 bắt đầu phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân do tính tình không hợp nhau, bất đồng quan điểm sống nên thường xuyên cãi chửi nhau, anh Yên khi uống rượu có đánh chửi vợ con, hai người cũng ly thân từ đó, không còn quan tâm, chăm sóc gì đến nhau. Nay, chị xác định tình cảm giữa chị và anh Yên đã hết, không thể tồn tại gia đình hạnh phúc nên chị đề nghị Tòa án không công nhận chị với anh Tướng Văn Y là vợ chồng.

Về con chung: Chị và anh Tướng Văn Y có 02 con chung là cháu Tướng Văn L, sinh ngày 30/12/2012 hiện đang ở với anh Yên; cháu Tướng Kim T, sinh ngày 27/7/2015 hiện đang ở với chị. Sau khi Tòa án giải quyết không công nhận vợ chồng, chị có nguyện vọng được trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tướng Kim T, để anh Y trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tướng Văn L; hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Về tài sản, đất đai, công nợ chung: Chị và anh Y không có tài sản, đất đai chung, không có nợ chung nên không đề nghị Toà án giải quyết.

* Tại biên bản lấy lời khai, biên bản hòa giải bị đơn là anh Tướng Văn Y trình bày:

Anh và chị Đặng Thị H có được tìm hiểu và được hai bên gia đình tổ chức cưới hỏi theo phong tục địa phương, tuy nhiên không đăng ký kết hôn. Cuộc sống chung ban đầu hạnh phúc, từ năm 2015 thì thường xuyên mâu thuẫn nên hai người đã sống ly thân, không còn quan tâm, chăm sóc gì đến nhau. Nay, anh xác định không còn tình cảm với chị Đặng Thị H nên nhất trí quan điểm của chị H đề nghị Tòa án không công nhận anh, chị là vợ chồng.

Về con chung: Anh và chị Đặng Thị H có 02 con chung như chị H khai là đúng, sau khi ly hôn, anh nhất trí để chị H trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tướng Kim T, anh trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tướng Văn L; hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Về tài sản, đất đai, công nợ chung: Anh chị không có tài sản chung, không có nợ chung nên không đề nghị Toà án giải quyết.

- Tại các biên bản ghi ý kiến con chung cháu Tướng Văn L và Tướng Kim T xác định các cháu là con chung của bố Tướng Văn Y và mẹ Đặng Thị H. Trường hợp bố mẹ không còn chung sống, cháu L có nguyện vọng ở với bố là anh Tướng Văn Y, cháu Thủy có nguyện vọng ở với mẹ là chị Đặng Thị H. Việc các cháu lựa chọn ở với bố hoặc mẹ là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai xúi giục, ép buộc.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và việc chấp hành pháp luật của đương sự trong quá trình giải quyết vụ án đều đảm bảo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về việc giải quyết vụ án, đại diện Viện kiểm sát đề nghị áp dụng các Điều 28, 35, 39, 147, 228, 235, 238, 266, 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Nghị quyết số 35/2000/QH10, ngày 09/6/2000 của Quốc hội; các Điều 15, 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lývàsử dụng ánphívàlệ phí Tòaán.

+ Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận chị Đặng Thị H và anh Tướng Văn Y là vợ chồng.

+ Về con chung: Giao cháu Tướng Văn L, sinh ngày 30/12/2012 cho anh Tướng Văn Y trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; giao cháu Tướng Kim T, sinh ngày 27/7/2015 cho chị Đặng Thị H trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; các đương sự không phải cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung; quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con chung theo quy định.

+ Về án phí và quyền kháng cáo: Miễn án phí ly hôn sơ thẩm cho chị Đặng Thị H; các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Tại điểm c khoản 3 Nghị quyết số 35/2000/QH10, ngày 09/6/2000 của Quốc hội và khoản 1 Điều 11- Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2001) quy định: “Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chồng; nếu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng”..; “Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền (sau đây gọi là cơ quan đăng ký kết hôn) thực hiện theo nghi thức quy định tại Điều 14 của Luật này. Mọi nghi thức kết hôn không theo quy định tại Điều 14 của Luật này đều không có giá trị pháp lý. Nam, nữ không đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng”.

Như vậy, chị Đặng Thị H và anh Tướng Văn Y chung sống với nhau từ năm 2011 đến nay không có đăng ký kết hôn mặc dù họ đã có đủ điều kiện kết hôn, đây là hôn nhân bất hợp pháp, không được pháp luật công nhận. Do vậy HĐXX cần xử không công nhận chị Đặng Thị H và anh Tướng Văn Y là vợ chồng.

Tại Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Quyền, nghĩa vụ giữa nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng và con được giải quyết theo quy định của Luật này về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con”. Tại các lời khai, chị H đề nghị được trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cháu Tướng Kim T; anh Y đề nghị được trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cháu Tướng Văn L, hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng nhau. Xét nguyện vọng của con chung, cháu L có nguyện vọng được sống cùng bố, cháu T có nguyện vọng được sống cùng mẹ nên HĐXX cần giao cháu Tướng Kim T cho chị Đặng Thị H trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; giao cháu Tướng Văn L cho anh Tướng Văn Y trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở; các đương sự có quyền đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 28, 35, 39, 147, 228, 235, 238, 266, 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000; Nghị quyết số 35/2000/QH10, ngày 09/6/2000 của Quốc hội; các Điều 15, 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyênxử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận chị Đặng Thị H và anh Tướng Văn Y là vợ chồng.

2. Về con chung: Giao cháu Tướng Văn L, sinh ngày 30/12/2012 cho anh Tướng Văn Y trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; giao cháu Tướng Kim T, sinh ngày 27/7/2015 cho chị Đặng Thị H trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở; các đương sự có quyền đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định.

3. Về án phí ly hôn sơ thẩm: Miễn toàn bộ án phí ly hôn sơ thẩm cho chị Đặng Thị H. Anh Tướng Văn Y không phải nộp án phí.

4. Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (Mười lăm) kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết./.

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM