Bản án 22

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Công ty Home Credit là Công ty tài chính có 100% vốn nước ngoài được phép hoạt động trên nhiều lĩnh vực tài chính tín dụng, trong đó có hoạt động cho vay mua hàng trả góp ở Việt Nam. Công ty Home Credit chưa có Văn phòng đại diện tại tỉnh Đồng Tháp nhưng Công ty có ký kết thỏa thuận hợp tác kinh doanh với Cửa hàng FPT, địa chỉ: Số 162- 164, đường Nguyễn Huệ, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Ngày 08- 8- 2015, Thái Bình Y đến Cửa hàng FPT tại địa chỉ: Số 162- 164, đường Nguyễn Huệ, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp sử dụng

Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô mang tên Huỳnh Ngọc N, sinh năm 1980, hộ khẩu thường trú: Số 10XX/X, xã Vĩnh T, huyện V1, tỉnh Đồng Tháp thay đổi hình ảnh của Thái Bình Y vào rồi thực hiện ký hợp đồng số 3544400926 để vay Công ty Home Credit số tiền 6.790.000 đồng, thời hạn vay là 12 tháng, trả góp hàng tháng 872.000 đồng, lãi suất vay 7,09%/01 tháng để mua điện thoại di động SamSung A5. Sau khi mua điện thoại xong, thì Thái Bình Y không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền cho Công ty mà bỏ trốn nhằm chiếm đoạt số tiền này. Ngày 21- 12- 2015, Công ty Home Credit ủy quyền cho ông Nguyễn Văn P gửi đơn tố giác Thái Bình Y vì cho rằng Y có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cơ quan điều tra đã tiến hành các hoạt động điều tra và ra Quyết định truy nã, đến ngày 02- 4- 2019 Thái Bình Y ra đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Quá trình điều tra, Thái Bình Y khai được một người đàn ông lạ mặt, không biết họ tên, địa chỉ cụ thể ở đâu thuê và hướng dẫn Y đưa ảnh của Y để người này làm Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô, hướng dẫn Y ký hợp đồng tín dụng vay tiền trả góp của Công ty Home Credit để mua điện thoại di động SamSung A5 rồi Y đưa điện thoại cho người này và Y được trả công 500.000 đồng, nhưng Y không cung cấp được thông tin người này ở đâu và không nhận dạng được người đàn ông lạ mặt này nên không có căn cứ để xem xét. Qua làm việc, anh Huỳnh Ngọc N khai là từ trước đến nay anh N đăng ký hộ khẩu thường trú tại số 10XX/X, ấp Hòa Đ, xã Vĩnh T, huyện V1, tỉnh Đồng Tháp. Khoảng đầu năm 2015, anh N làm mất Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe của anh trên Quốc lộ 54 đoạn từ huyện Bình T2, tỉnh Vĩnh Long đến xã Vĩnh T, huyện V1, tỉnh Đồng Tháp, anh có đi tìm nhưng không tìm được. Anh N không quen biết hay có quan hệ họ hàng gì với Thái Bình Y và cũng không có ký hợp đồng tín dụng vay tiền trả góp với Công ty Home Credit. Anh N khẳng định chữ ký và chữ viết trong hợp đồng không phải của anh. Tại Bản kết luận giám định số 302/KL-KTHS ngày 16- 4- 2019 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đồng Tháp kết luận: Chữ ký, chữ viết họ tên Huỳnh Ngọc N trên các tài liệu cần giám định ký hiệu từ A1 đến A5 so với chữ ký, chữ viết họ tên Huỳnh Ngọc N do Thái Bình Y ký, viết trên tài liệu mẫu ký hiệu M do cùng một người ký, viết ra. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 80/2019/KL-GĐTC ngày 10- 5- 2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ kết luận đối với Thái Bình Y như sau:

-Về y học: Trước, trong, sau khi phạm tội và hiện tại: Đương sự có bệnh lý tâm thần: Rối loạn nhân cách, hành vi do sử dụng rượu (F10.71 – ICD10). - Về năng lực: Tại thời điểm phạm tội và hiện tại: Đương sự hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi do bệnh lý tâm thần. Tại Công văn số 80.0/PYTT ngày 10- 5- 2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ có ý kiến về trách nhiệm hình sự của Thái Bình Y: Tại thời điểm phạm tội và hiện tại: Đương sự có năng lực chịu trách nhiệm hình sự nhưng có bệnh lý tâm thần làm hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Về trách nhiệm dân sự: Trong quá trình điều tra, Thái Bình Y đã tích cực tác động gia đình bồi thường cho Công ty Home Credit toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt là 6.790.000 đồng, đại diện Công ty đã nhận lại toàn bộ số tiền nên không yêu cầu về dân sự mà chỉ yêu cầu xử lý Thái Bình Y theo quy định của pháp luật. Tại cáo trạng số: 10/CT-VKS ngày 14 tháng 6 năm 2019 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp truy tố bị cáo Thái Bình Y về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 1 Điều 174 của Bộ luật hình sự 2015- sửa đổi, bổ sung năm 2017 (viết tắt là Bộ luật hình sự). Tại phiên tòa sơ thẩm, bị cáo Thái Bình Y đã thừa nhận toàn bộ hành vi của bị cáo như nội dung bản Cáo trạng truy tố, bị cáo khai nhận vào ngày 08- 8- 2015 bị cáo đến Cửa hàng FPT tại địa chỉ số 162-164, đường Nguyễn Huệ, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp để tìm mua điện thoại, tại đây bị cáo mua một điện thoại SamSung A5. Để có tiền trả tiền mua điện thoại, bị cáo đã ký hợp đồng số 3544400926 với Công ty Home Credit để vay số tiền 6.790.000 đồng, lãi suất vay là 7,09%/1 tháng, thời hạn vay là 12 tháng, trả góp mỗi tháng là 872.000 đồng. Tuy nhiên, bị cáo đã sử dụng Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô mang tên Huỳnh Ngọc N, sinh năm 1980, hộ khẩu thường trú tại số 10XX/X, xã Vĩnh T, huyện V1, tỉnh Đồng Tháp để làm thủ tục ký hợp đồng vay tiền mua điện thoại trả góp, hình ảnh trong Giấy Chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô nói trên không phải của anh N mà là hình ảnh của bị cáo, bị cáo ký hợp đồng với tên của anh N chứ không phải bằng tên của bị cáo, bị cáo khai rằng có một người ở thành phố Đ2, tỉnh Đồng Tháp kêu bị cáo đưa hình ảnh của bị cáo cho người này và người này đưa lại cho bị cáo Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô mang tên anh N nhưng dán hình ảnh của bị cáo, người này thuê bị cáo đến Cửa hàng FPT ký hợp đồng vay tiền để mua điện thoại trả góp, khi bị cáo mua được điện thoại thì bị cáo đã đưa điện thoại cho người này, người này trả cho bị cáo 500.000 đồng, nhưng bị cáo khai không biết người này là ai, không biết họ tên, không biết địa chỉ và cũng không nhớ hình dạng của người

này. Sau khi vay tiền của Công ty Home Credit, bị cáo không thực hiện nghĩa vụ trả lãi, trả nợ mà bỏ trốn nhằm chiếm đoạt số tiền vay, tuy nhiên trong quá trình điều tra bị cáo đã tác động gia đình bồi thường cho Công ty Home Credit toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt là 6.790.000 đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm mở ngày 31- 7- 2019, ông Nguyễn Văn P là đại diện hợp pháp của bị hại có đơn xin xét xử vắng mặt (đề ngày 29- 7- 2019). Tại đơn xin vắng mặt này, ông P yêu cầu bị cáo Thái Bình Y bồi thường thêm cho Công ty Home Credit tiền lãi từ hợp đồng 3544400926 là 4.074.000 đồng. Đến ngày 06- 8- 2019, ông Nguyễn Văn P có đơn xin xét xử vắng mặt, tại đơn này ông P rút lại yêu cầu, ông không còn yêu cầu bị cáo bồi thường số tiền 4.074.000 đồng. Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp giữ nguY Cáo trạng truy tố bị cáo Thái Bình Y về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự. Kiểm sát viên cho rằng tình tiết tăng nặng áp dụng cho bị cáo là không có, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo do bị cáo đã tác động gia đình bồi thường thiệt hại cho bị hại; bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bị cáo có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức; bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo đầu thú và bị cáo có thời gian phục vụ trong Quân đội theo quy định tại các điểm b, i, q, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Từ đó, Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử xử phạt bị cáo Thái Bình Y mức án từ 06 tháng tù đến 09 tháng tù. Do bị cáo bị hạn chế khả năng về nhận thức và có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên không đề nghị áp dụng hình phạt bổ sung cho bị cáo. Về phần dân sự đã giải quyết xong nên không đặt ra xem xét. Người bào chữa cho bị cáo Thái Bình Y phát biểu thống nhất với tội danh mà Cáo trạng đã truy tố bị cáo. Tuy nhiên xét thấy số tiền mà bị cáo chiếm đoạt của bị hại là không lớn, nay bị cáo cũng đã bồi thường thiệt hại cho bị hại xong, bị cáo có nhân thân tốt, cũng có thời gian đi bộ đội, mặc dù thống nhất với quan điểm của Kiểm sát viên áp dụng các tình tiết giảm nhẹ ở các điểm b, i, q, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự cho bị cáo và thống nhất quan điểm không áp dụng hình phạt bổ sung cho bị cáo, nhưng đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 54 Bộ luật hình sự, xét xử bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt, tuyên phạt bị cáo bằng với thời gian tạm giữ, tạm giam để sớm trả tự do cho bị cáo về với gia đình. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Thái Thị Thu T3 thừa nhận bị cáo Thái Bình Y sau khi được cơ quan tiến hành tố tụng triệu tập làm việc đã tác động gia đình bồi thường thiệt hại cho Công ty Home Credit số tiền 6.790.000 đồng, chị T3 và gia đình không ai yêu cầu bị cáo trả lại số tiền này.

Bị cáo Thái Bình Y không tham gia tranh luận. Trong lời nói sau cùng, bị cáo Y xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt để bị cáo sớm về với gia đình, có cơ hội làm lại cuộc đời.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau: [1] Trong quá trình điều tra, truy tố, các cơ quan và người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Giai đoạn điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa, những người tham gia tố tụng trong vụ án không có ý kiến, khiếu nại gì về hành vi, quyết định của các cơ quan, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi tố tụng, quyết định tố tụng của các cơ quan, người tiến hành tố tụng là hợp pháp. Trong vụ án này, bị hại là Công ty Home Credit là doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài nên đây là vụ án có yếu tố nước ngoài được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 268 Bộ luật tố tụng hình sự nên thẩm quyền xét xử sơ thẩm thuộc Tòa án nhân dân cấp tỉnh. [2] Xét thấy tại phiên tòa hôm nay, bị cáo Thái Bình Y đã thừa nhận toàn bộ hành vi của bị cáo như nội dung Cáo trạng truy tố, lời khai nhận tội của bị cáo phù hợp với kết luận giám định, lời khai của bị cáo, lời khai của đại diện bị hại tại Cơ quan điều tra và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Bị cáo đã dùng thủ đoạn gian dối là sử dụng Giấy chứng minh nhân dân và Giấy phép lái xe mô tô mang tên của anh Huỳnh Ngọc N nhưng hình ảnh trên các giấy tờ này là của bị cáo chứ không phải của anh N để làm thủ tục ký kết hợp đồng vay tiền trả góp của Công ty Home Credit và bị cáo ký hợp đồng không phải bằng tên của bị cáo mà ký với tên anh N nhằm có tiền để mua điện thoại di động SamSung A5 tại Cửa hàng FPT số 162- 164 Nguyễn Huệ, phường 2, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Sau khi nhận số tiền vay là 6.790.000 đồng bị cáo không thanh toán lại cho Công ty Home Credit mà bỏ trốn và bị truy nã, sau đó thì ra đầu thú. Khi thực hiện hành vi trên, bị cáo là người đã thành niên, thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp, việc bị cáo khai có người chỉ dẫn trình tự, cung cấp giấy tờ và thuê bị cáo ký hợp đồng vay tiền mua điện thoại nhưng bị cáo không xác định được người đó là ai? Ở đâu? nên không có cơ sở để xác định người đó là có thật để xử lý và cũng không có cơ sở để loại trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý của bị cáo. Như vậy, hành vi của bị cáo Thái Bình Y đã cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự. [3] Xét về nhân thân, bị cáo Thái Bình Y chưa có tiền án, tiền sự, gia đình bị cáo thuộc thành phần lao động có điều kiện kinh tế khó khăn, bị cáo phải đi

làm thuê kiếm sống, đã ly hôn vợ và đang nuôi con nhỏ. Trong vụ án này không có tình tiết tăng nặng để áp dụng đối với bị cáo, nhưng bị cáo được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ do trong quá trình điều tra bị cáo đã tích cực tác động gia đình bồi thường cho Công ty Home Credit toàn bộ số tiền đã chiếm đoạt là 6.790.000 đồng, bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, bị cáo có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, các tình tiết giảm nhẹ này phù hợp với quy định tại các điểm b, i, q, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự; bị cáo có thời gian đi bộ đội bảo vệ an ninh tổ quốc và trong vụ án này bị cáo đã ra đầu thú nên bị cáo còn được hưởng tình tiết giảm nhẹ tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. [4] Hành vi phạm tội của bị cáo Thái Bình Y là nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó đã xâm phạm đến quyền sở hữu hợp pháp của Công ty Home Credit, gây mất trật tự trị an tại địa phương, gây ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư kinh doanh của các Doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam, do đó hành vi này cần phải được xử lý nghiêm minh để giữ gìn sự tôn nghiêm của pháp luật, bảo đảm cho các hoạt động kinh tế được diễn ra an toàn, thông suốt và cũng nhằm giáo dục bị cáo, răn đe và phòng ngừa chung. Do đó để xử lý đúng quy định của pháp luật hình sự, phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội mà bị cáo gây ra, nhân thân bị cáo, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, xét thấy cần cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội trong một khoảng một thời gian nhất định để có điều kiện giáo dục bị cáo trở thành công dân có ích. Xét thấy, bị cáo bị hạn chế về khả năng nhận thức và có hoàn cảnh khó khăn nên không buộc bị cáo phải chịu hình phạt bổ sung. [5] Về trách nhiệm dân sự: Bị cáo đã bồi thường xong cho bị hại toàn bộ số tiền chiếm đoạt, bị hại không còn yêu cầu bị cáo bồi thường thêm, nên không đặt ra để xem xét giải quyết. [6] Về án phí: Bị cáo Thái Bình Y phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. [7] Xét thấy phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa là đúng quy định của pháp luật nên chấp nhận, xét thấy phát biểu của Luật sư tại phiên tòa là cơ sở để Hội đồng xét xử xem xét giải quyết vụ án. Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 174; điểm b, i, q, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Tuyên bố: Bị cáo Thái Bình Y phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Xử phạt bị cáo Thái Bình Y 06 (sáu) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày tạm giữ bị cáo (ngày 02- 4- 2019). Về án phí: Áp dụng Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30- 12- 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo Thái Bình Y phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm. Bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án lên Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (12- 8- 2019). Bị hại có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án do được tống đạt đúng quy định của pháp luật. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án được thực hiện theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.