Bản án 22/2025/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện ngày 20/01/2025 và trong quá trình giải quyết nguyên đơn - bà Lê Phan Anh T trình bày:

Bà và ông Thái Hoàng N kết hôn năm 2019 và có 01 người con chung tên Thái Yến V, sinh ngày 21/12/2019. Do thời gian chung sống nảy sinh mâu thuẫn nên bà và ông N thuận tình ly hôn, các bên thỏa thuận giao cháu V cho ông N trực tiếp nuôi dưỡng theo quyết định số 53/2023/QĐ-HNGĐ ngày 26/4/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ. Mặt khác, nội dung Quyết định còn thể hiện bà được quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục cháu Thái Yến V theo quy định pháp luật, không ai được quyền cản trở.

Tuy nhiên, trong thời gian ông N trực tiếp nuôi con thì ông N đã không tạo điều kiện cho bà thăm gặp, đưa đón con. Dù là mẹ ruột của cháu V nhưng mỗi lần muốn thăm con, chở con đi chơi, chở con về nhà thăm ông bà ngoại thì đều bị ông N và gia đình ông N không cho phép. Việc cản trở này thể hiện rõ ở việc bà chỉ có thể đến thăm cháu V ở Trường mầm non trong vài phút ngắn ngủi, cháu V luôn nói nhớ bà và muốn được bà chở đi chơi nhưng bà lại không thể làm được việc đó vì bà không được đưa đón cháu đi học, không được đón ra khỏi trường do ông N dặn dò cô giáo và Nhà trường không cho bà đón con.

Ngoài ra, trong suốt gần 02 năm nay mặc cho bà có năn nỉ, van xin cở nào ông N luôn viện cớ, dùng mọi lý do khác nhau để không cho bà đón con, không cho con về thăm bà ngoại cho dù bà đã trình bày việc bà ngoại cháu V đang bệnh và rất nhớ cháu, rất muốn gặp cháu thì cũng hoàn toàn vô ích.

Hiện nay, công việc của ông N luôn bận rộn và không ở nhà thường xuyên. Mọi việc chăm sóc cháu V đều do ông bà nội phụ trách. Bà rất lo lắng vì ông bà đã cao tuổi, sức khỏe có thể không đảm bảo để chăm sóc một đứa trẻ nhỏ. Mặt khác, ông N đã lập gia đình mới, nên việc dành quyền trực tiếp nuôi cháu V cho bà là rất cần thiết, bà có nhiều thời gian để chăm sóc cho con, việc ông N muốn đến thăm con cũng sẽ thuận tiện. Bà đã có công việc ổn định hoàn toàn có thể đảm bảo cuộc sống đầy đủ cho con, bà sẵn sàng dành toàn bộ thời gian, tâm huyết để chăm sóc và giáo dục con.

Việc giao cháu V cho bà trực tiếp nuôi dưỡng không những phù hợp với thực tế, phù hợp với đạo đức xã hội và tình cảm đặc biệt thiêng liêng giữa mẹ và con, phù hợp với diễn biến tâm lí của trẻ nhỏ ở tuổi ăn, tuổi lớn mà còn là một việc hết sức nhân văn, đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho cháu, đồng thời cũng đảm bảo không ai cản trở quyền và nghĩa vụ thăm nom con chung.

Chính vì những lý do trên, bà yêu cầu Tòa án thay đổi quyền nuôi con từ người trực tiếp nuôi dưỡng là ông Thái Hoàng N đối với con Thái Yến V sang cho bà.

* Tại Đơn tường trình ngày 27/4/2025 và quá trình giải quyết vụ án bị đơn

- ông Thái Hoàng N trình bày:

Ông và bà Lê Phan Anh T đăng ký kết hôn vào ngày 10/6/2019 và có 01 con chung là cháu Thái Yến V, sinh năm 2019. Do thời gian chung sống có nhiều sự bất đồng quan điểm trong cuộc sống nên đã ly hôn. Tại Quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 53 ngày 26/4/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thủy, hai bên thống nhất giao cháu V cho ông trực tiếp nuôi dưỡng, bà T không phải cấp dưỡng nuôi con. Sau khi ly hôn, khoảng nữa năm đầu thì ông có tạo điều kiện cho bà T đón con về ngoại chơi nhưng khi về cháu V có biểu hiện sợ hãi, không muốn đi cùng mẹ nên ông muốn để con lớn hơn xíu nữa rồi sẽ cho bà T đưa đón đi chơi.

Ông thừa nhận hiện tại đã có gia đình mới và vợ mới của ông cũng có một con riêng. Cả ông và vợ mới của ông đều yêu thương chăm sóc con của nhau nên không ảnh hưởng việc ông nuôi dưỡng cháu V. Việc hai tuần ông mới cho bà T thăm con một lần là do bà T tự nói khi làm việc với Thi hành án (việc này thi hành án không lặp thành văn bản).

Hiện tại, công việc của ông có thu nhập ổn định, việc ăn ở, học tập của cháu V cũng đều rất tốt nên ông không đồng ý giao cháu V cho bà T nuôi dưỡng.

- Tại Bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 33/2025/HNGĐ-ST ngày 22 tháng 4 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Thới Lai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Cần Thơ) đã tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Phan Anh T đối với ông Thái Hoàng N về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Giao cháu Thái Yến V (nữ), sinh ngày 21/12/2019 cho bà Lê Phan Anh T trực tiếp nuôi dưỡng đến khi trưởng thành. Ông Thái Hoàng N không phải cấp dưỡng nuôi con.

Dành quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung cho ông Thái Hoàng N, không ai được quyền cản trở. Vì lợi ích của con chưa thành niên, theo yêu cầu của một hoặc cả hai bên, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con.

2. Về án phí: Bà Lê Phan Anh T phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân sơ thẩm. Chuyển 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí bà T đã nộp theo biên lai thu số 0004754 ngày 11/02/2025 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ thành án phí.

Bản án sơ thẩm còn tuyên quyền kháng cáo của các bên theo luật định.

Tại đơn kháng cáo đề ngày 06 tháng 5 năm 2025, bị đơn Thái Hoàng N nộp đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Phan Anh T.

Tại phiên toà phúc thẩm,

Bị đơn ông Thái Hoàng N vẫn giữ nguyên kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Phan Anh T. Vì lý do nguyên đơn đưa ra là không chính đáng, phía bị đơn vẫn tạo điều kiện cho nguyên đơn đến thăm cháu V thường xuyên; có cho đón cháu V về thăm bà ngoại thời gian đầu nhưng sau khi cháu V về nhà có biểu hiện sợ hãi, không muốn đi cùng mẹ nên ông muốn để cháu V lớn hơn xíu mới cho đón về thăm bà ngoại. Ông thừa nhận đã có gia đình mới nhưng việc ông có gia đình mới không ảnh hưởng đến việc ông chăm sóc, yêu thương, nuôi dưỡng cháu V. Hiện tại, công việc của ông có thu nhập ổn định, việc ăn ở, học tập của cháu V cũng đều rất tốt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn Luật sư Phan Nguyễn Hoa T1 phát biểu quan điểm:

Thứ nhất, Ông N cho rằng cháu V hoảng sợ sau khi về nên không cho bà T rước cháu V là hoàn toàn không có. Cháu V luôn nói nhớ mẹ và muốn được mẹ chở đi chơi, muốn ôm mẹ ngủ, muốn ở với mẹ nhưng bà T lại không thể làm được việc đó vì bà T không được đón cháu ra khỏi trường, không được đón cháu V đi đâu hết, thậm chí là khi bà ngoại cháu V bệnh, bà T xin đón cháu V về thăm bà thì ông N vẫn không đồng ý.

Đồng thời ông N cho rằng lo sợ bà T bắt cóc con bỏ trốn (ghi nhận trong Biên bản làm việc ngày 21/03/2025 tại Hội liên hiệp phụ nữ xã Đ) do bà T có quen với người Trung Quốc. Đây là lý do vô lý, không chính đáng, vì thông qua các hình ảnh khi cháu V gặp mẹ thì cháu đều cười nói rất vui vẻ và bản thân bà T là mẹ ruột của bé không thể nào làm gì có hại cho đứa con mà mình đứt ruột sinh ra.

Hiện ông N cũng đã lập gia đình mới, vợ ông N cũng có một người con riêng và đang mang thai con chung của cả hai nên việc lo sợ của bà T về vấn đề mẹ kế con chồng là có cơ sở và việc chăm sóc cháu V sẽ không được như trước. Còn phía bà T hiện nay vẫn đang độc thân và sinh sống cùng mẹ nên việc giao cháu V cho bà T trực tiếp nuôi dưỡng là hoàn toàn phù hợp.

Thứ hai, ông N đang phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ trong 1 bản án dân sự, vừa phải chăm lo cho gia đình mới và chuẩn bị chào đón con chung của ông N và vợ mới nên về vấn đề tài chính sẽ bị ảnh hưởng; còn bà T hoàn toàn có đủ điều kiện kinh tế để chăm lo cho cháu V với nguồn thu nhập ổn định từ công việc HLV dạy yoga và dịch thuật Tiếng Trung. Việc dạy học là dạy tại nhà, thời gian do bà T chủ động sắp xếp nên bà có thể dành nhiều thời gian để chăm sóc cháu V hơn.

Từ những luận cứ đã trình bày nêu trên, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của phía nguyên đơn, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của phía bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

* Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ tại phiên tòa như sau:

Về thủ tục tố tụng, người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về nội dung vụ án, sau khi phân tích các tình tiết của vụ án, các quy định pháp luật liên quan, đại diện Viện kiểm sát cho rằng ông Thái Hoàng N hiện là người trực tiếp nuôi dưỡng cháu Thái Yến V theo Quyết định số 53/2023/QĐ-HNGĐ ngày 26/4/2023 của Tòa án nhân dân quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ nhưng có hành vi gây cản trở việc bà T trong việc thăm nom, chăm sóc cháu V thể hiện qua các chứng cứ có trong hồ sơ. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Giữ nguyên bản án sơ thẩm.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Phan Anh T đối với ông Thái Hoàng N về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Giao cháu Thái Yến V (nữ), sinh ngày 21/12/2019 cho bà Lê Phan Anh T trực tiếp nuôi dưỡng đến khi trưởng thành. Ông Thái Hoàng N không phải cấp dưỡng nuôi con.

Dành quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung cho ông Thái Hoàng N, không ai được quyền cản trở. Vì lợi ích của con chưa thành niên, theo yêu cầu của một hoặc cả hai bên, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con.

2. Về án phí hôn nhân sơ thẩm: Bà Lê Phan Anh T phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân sơ thẩm. Chuyển 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí bà T đã nộp theo biên lai thu số 0004754 ngày 11/02/2025 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 – Cần Thơ) thành án phí.

3.Về án phí hôn nhân phúc thẩm: Ông Thái Hoàng N phải chịu 300.000 đồng án phí hôn nhân phúc thẩm. Chuyển 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí ông N đã nộp theo biên lai thu số 0004934 ngày 06/05/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 – Cần Thơ) thành án phí.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.