Bản án 22/2021/DS-PT — Dân sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trần M Phương

Các Thẩm phán:

Ông Đặng M Hạnh

Bà Nguyễn Thị Thu Thuỷ

- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Hấn - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng tham gia phiên tòa: Bà Đỗ Thu Hương - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 4 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 88/2020/TLPT-DS ngày 18 tháng 11 năm 2020 về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Do Bản án Dân sự sơ thẩm số 13/2020/DS-ST ngày 07 tháng 10 năm 2020 của Toà án nhân dân quận KA, thành phố Hải Phòng bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 57/2021/QĐ-PT ngày 18 tháng 02 năm 2021 và Quyết định hoãn phiên toà số 97/QĐ-PT ngày 18 tháng 3 năm 2021, giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Đỗ Văn T, sinh năm 1960 và bà Vũ Thị N, sinh năm 1962; cùng nơi cư trú: Thôn QR, xã MĐ, huyện AL, thành phố Hải Phòng; bà N có mặt; ông T đề nghị xét xử vắng mặt;

- Bị đơn: Ông Nguyễn Văn Q, sinh năm 1961; nơi cư trú: Thôn TK, xã AT, huyện TK, tỉnh Hải Dương và bà Nguyễn Thanh M, sinh năm 1964; nơi cư trú: Tổ dân phố số 2 Khu tập thể HVCS, Tổng cục 2, phường CN, quận BTL, thành phố Hà Nội; có mặt;

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M: Bà Hoàng Thị D – Luật sư của Văn phòng Luật sư Hoàng D thuộc Đoàn luật sư thành phố Hải Phòng; có mặt.

- Người kháng cáo: Ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M là bị đơn.

NỘI D VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện nhận ngày 14/3/2019; bản tự khai và quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm, nguyên đơn ông Đỗ Văn T và bà Vũ Thị N thống nhất trình bày:

Ngày 22/8/2012, vợ chồng ông T, bà N nhận chuyển nhượng ngôi nhà xây 2,5 tầng trên toàn bộ diện tích đất đo thực tế là 96,01m2 (theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất do Uỷ ban nhân dân quận KA cấp ngày 15/9/2010 đứng tên người sử dụng đất, chủ sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là ông Nguyễn Văn Q và vợ là bà Nguyễn Thanh M), địa chỉ: Số 214 đường LD, Tổ dân phố số 16 phường BS, quận KA, thành phố Hải Phòng của vợ chồng ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M với giá là 1.100.000.000 đồng. Ông Q, bà M đã nhận đủ tiền và bàn giao nhà, giấy giấy tờ về nhà đất cho ông T, bà N. Khi chuyển nhượng nhà, đất cho nhau, các bên có tự nguyện lập Hợp đồng chuyển nhượng tại Văn phòng Công chứng AP, có sự chứng kiến của công chứng viên Nguyễn QH. Từ khi nhận chuyển nhượng cho đến nay, ông T, bà N quản lý, sử dụng nhà đất không có tranh chấp với ai. Năm 2019, ông T, bà N sửa chữa lại toàn bộ mặt tiền ngôi nhà, trát, sơn lại tường; làm lại nền nhà, xây tầng 3 ở phía sau. Năm 2018, Công an quận KAmời bà N đến làm việc thì bà N mới biết bà M đã làm đơn tố cáo bà N đến Công an với nội D bà N đã lừa đảo chiếm đoạt nhà và tài sản trong nhà của bà M. Công an quận KAđã tiến hành điều tra, xác M và đã có văn bản kết luận đơn tố cáo của bà M là không có căn cứ. Do nhận thức pháp luật hạn chế nên sau khi lập hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất thì ông T, bà N chưa làm thủ tục đăng ký chuyển tên quyền sử dụng nhà đất tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đến nay ông T, bà N muốn làm thủ tục sang tên nhưng ông Q, bà M không đồng ý mà còn gây khó khăn nên ông T, bà N làm đơn khởi kiện đề nghị Toà án công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 22/8/2012 được giao kết giữa ông T, bà N với ông Q, bà M; công nhận ông T, bà N có quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất và có quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền kê khai, làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại bản tự khai ngày 18, ngày 19 tháng 4 năm 2019 và quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm, bị đơn – ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M thống nhất trình bày:

Nhà, đất tại số 214 đường LD, phường BS, quận KAlà của bố mẹ đẻ ông Nguyễn Văn Q tặng cho vợ chồng ông Q, bà M từ năm 1990, diện tích khoảng trên 90,0m2. Đến năm 2005, ông Q, bà M xây dựng nhà 2,5 tầng trên toàn bộ diện tích (tầng 2, phía sau xây một phòng nhỏ khoảng 40m2, trong đó 20m2 lợp mái bằng, 20m2 lợp mái tôn kẽm). Đến năm 2010, ông Q, bà M làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng do không có tiền nên chỉ làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với diện tích đất 72,0m2 và theo giấy chứng nhận thì nhà chỉ có 02 tầng. Do cần tiền để trang trải nợ nên thông qua một người quen, ông Q, bà M vay của ông T, bà N số tiền là 1.100.000.000 đồng, vay có thế chấp bằng hình thức hai bên ra Văn phòng công chứng AP làm hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất để làm tin. Thời hạn vay tiền 03 tháng. Số tiền vay bằng số tiền ghi trong hợp đồng chuyển nhượng. Cả ông T, bà N và ông Q, bà M đều có mặt tại Văn phòng công chứng và đều ký vào hợp đồng chuyển nhượng nhưng Văn phòng công chứng chỉ giao cho ông T, bà N bản hợp đồng mà không giao cho ông Q, bà M. Sau khi làm thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng, ông Q, bà M có viết giấy vay nợ số tiền trên và ghi thế chấp tài sản là nhà, đất của ông Q, bà M. Bà N nói vay thế chấp thì gia đình bà M vẫn được ở nhà bình thường, hợp đồng chỉ để làm tin; hết hạn 03 tháng trả xong thì xoá thế chấp. Nhưng thực tế sau khi làm xong thủ tục, Ny chiều hôm đó bà N đã cho người khoá cửa, không cho gia đình bà M ở. Do vậy, ông Q, bà M đã làm đơn đề nghị Công an quận KAgiải quyết, nhưng cho đến nay thì ông Q, bà M chưa nhận được phản hồi từ Công an quận KA. Ông Q, bà M cũng làm đơn gửi Uỷ ban nhân dân quận KAđề nghị dừng thủ tục sang tên nhà, đất theo hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất cho ông T, bà N. Tại Biên bản năm 2013 do ông Phan Lương Thuỵ Giám đốc Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất lập, ông Q, bà M có xác nhận việc đã chuyển nhượng nhà, đất cho ông T, bà N và các bên đã làm thủ tục tại Văn phòng công chứng, đã giao tiền và tài sản cho nhau. Lý do ông Q, bà M trình bày như vậy là vì thời điểm đó bà M còn nợ tiền của người khác và họ đã ép bà M viết giấy bán nhà. Bà N đã hứa trả thêm cho bà M một tỷ đồng nữa nên bà M mới xác nhận như vậy.

Nay bị đơn không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì: Bản chất của sự việc là do vay nợ có thế chấp tài sản bằng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để làm tin chứ không phải là giao dịch chuyển nhượng nhà, đất. Trị giá nhà, đất của bị đơn tại thời điểm đó lớn hơn nhiều so với số tiền vay đã ghi tại hợp đồng chuyển nhượng. Phần diện tích đất thực tế và diện tích xây dựng lớn hơn diện tích ghi tại hợp đồng nên đề nghị Toà án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Với nội D như trên, tại Bản án Dân sự sơ thẩm số 13/2020/DS-ST ngày 07/10/2020, Tòa án nhân dân quận KA, thành phố Hải Phòng đã căn cứ vào các Điều 255, 280, 401, 439, 450, 451, 452, 453, 454, 689, 692, 697, 698, 699, 700, 701, 702 của Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 429, Điều 688 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất lập ngày 22/8/2012 giữa ông Đỗ Văn T, bà Vũ Thị N với ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M đối với căn nhà số 214 đường LD, phường BS, quận KA, thành phố Hải Phòng có hiệu lực pháp luật. Ông T, bà N có quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất nêu trên và có quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí sơ thẩm; tuyên quyền kháng cáo đối với các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 20/10/2020, ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thanh M kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xét xử lại theo trình tự phúc thẩm. Lý do kháng cáo: Toà án cấp sơ thẩm giải quyết không đúng bản chất sự việc, không khách quan.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn ông T, bà N giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, nhất trí với quyết định của bản án sơ thẩm nên không đồng ý với nội D kháng cáo của bị đơn.

Bị đơn giữ nguyên nội D kháng cáo và xác nhận bà M là người đã viết giấy chuyển nhượng ngày 22/8/2012; xác nhận chữ ký tại Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 22/8/2012 đúng chữ ký của họ. Bị đơn và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn thống nhất trình bày: Thời hiệu khởi kiện của vụ án không còn. Việc ông Q, bà M ký hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất với ông T, bà N là do vay nợ của họ. Việc ký hợp đồng này chỉ để làm tin. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xác định hợp đồng chuyển nhượng này là vô hiệu, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tuy nhiên, bị đơn cũng xác nhận không xuất trình được chứng cứ chứng M có việc ông Q, bà M vay nợ của ông T, bà N.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phát biểu ý kiến:

Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã chấp hành và thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự.

Quan điểm của Kiểm sát viên đối với kháng cáo của bị đơn: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 22/8/2012 ký kết giữa nguyên đơn và bị đơn bảo đảm về nội D và hình thức nên có hiệu lực pháp luật. Bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ. Do vậy, căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn giữ nguyên bản án sơ thẩm.