Bản án 22/2018/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về tố tụng: Chị H khởi kiện xin ly hôn với anh T và yêu cầu nuôi con, chia tài sản, chia nợ được Tòa án thụ lý số 368/2017/TLST-HNGĐ ngày 11/10/2017. Quá trình giải quyết vụ án những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà N, bà C, chị K có đơn khởi kiện độc lập đòi lại tài sản. Ngày 01/12/2018 chị H tự nguyện rút lại toàn bộ yêu cầu khởi kiện xin ly hôn, yêu cầu nuôi con, chia tài sản và nợ với anh Phạm Đức T; bà N, bà C và chị K không rút yêu cầu khởi kiện độc lập, nên ngày 12/12/2017 Tòa án ban hành quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị H và xác định lại tư cách tham gia tố tụng của đương sự trong vụ án là đúng quy định tại điểm c khoản 2 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Xét việc vắng mặt của anh T đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ 02 nhưng vắng mặt không có lý do. Căn cứ khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt anh T là đúng quy định.

[3] Chị H và chị K, bà C, bà N trình bày phù hợp với nhau về việc tham gia các dây hụi, đóng hụi, hốt hụi, lãnh tiền hụi, tiền nợ hụi và tiền vay của bà N, chị H đồng ý trả và các bên không đặt ra tranh chấp. Tuy nhiên, đối với dây hụi do chị K, bà C làm chủ đầu thảo, chị H là hụi viên tham gia và hốt hụi xong nhưng không thanh toán lại tiền hụi chết hàng tháng theo thỏa thuận, chị H là người đã vi phạm hợp đồng nên bà C, chị K khởi kiện đòi lại toàn bộ số tiền nợ hụi là có căn cứ được chấp nhận. Tuy nhiên, các dây hụi này chưa mãn nên Hội đồng xét xử cần tính lại lãi suất trong việc tham gia giao dịch hụi cho phù hợp với Điều 10 Nghị định số 144/2006/NĐ – CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường quy định: “Trong trường hợp họ có lãi thì lãi suất đối với phần họ được thực hiện theo quy định tại Điều 476 của Bộ Luật Dân sự”. Cụ thể lấy số tiền chị H hốt được nhân với mức lãi suất theo quy định của pháp luật (1,125%/tháng tính đến ngày 31/12/2016 và tiếp tục tính lãi suất 20%/năm đến ngày xét xử) tương ứng thời gian từ ngày hốt đến ngày xét xử sơ thẩm. Sau đó

[4] Dây hụi 500.000đ của chị K làm đầu thảo mở ngày 14/7/2016âl gồm 47 chưng, một tháng khui 02 lần, chị H tham gia 01 chưng hốt kỳ thứ 02 ngày 29/7/2016âl được số tiền 15.300.000 đồng. Lãi suất từ ngày 31/8/2016 (là ngày 29/7/2016âl) đến ngày 31/12/2016 được tính: 15.300.000 đồng x 1,125%/tháng x 04 tháng = 688.500 đồng. Lãi suất từ ngày 01/01/2017 đến ngày xét xử được tính: 15.300.000 đồng x 1,66%/tháng x 15 tháng 10 ngày = 3.894.360 đồng. Tổng vốn và lãi bằng 19.882.860 đồng (15.300.000 đồng + 688.500 đồng + 3.894.360 đồng), đối trừ tiền chị H đã trả (góp hụi sống kỳ thứ 01 bằng 365.000 đồng và tiền hụi chết đã góp 10 tháng bằng 10.000.000 đồng), còn lại 9.517.860 đồng (19.882.860 đồng - 10.365.000 đồng) chị H có nghĩa vụ thanh toán cho chị K. Số tiền chị K không được chấp nhận bằng 2.982.140 đồng.

[5] Dây hụi 1.000.000đ của bà C làm đầu thảo mở ngày 10/4/2015âl gồm 50 chưng, một tháng khui 01 lần, chị H tham gia 01 chưng hốt ngày 10/9/2016âl được số tiền 39.820.000 đồng. Lãi suất từ ngày 10/10/2016dl (ngày 10/9/2016âl) đến ngày 31/12/2016 được tính: 39.820.000 đồng x 1,125%/tháng x 02 tháng 21 ngày = 1.209.532 đồng. Lãi suất từ ngày 01/01/2017 đến ngày xét xử được tính: 39.820.000 đồng x 1,66%/tháng x 15 tháng 10 ngày = 10.135.517 đồng. Tổng vốn và lãi bằng 51.165.049 đồng (39.820.000 đồng + 1.209.532 đồng + 10.135.517 đồng), đối trừ tiền chị H đã góp hụi sống 17 tháng bằng 11.775.000đồng, góp hụi chết 08 kỳ tính đến ngày 10/4/2017âl bằng 7.000.000đồng, còn lại 32.390.049 đồng (51.165.049 đồng - 18.775.000đồng) chị H có nghĩa vụ thanh toán cho bà C.

[6] Dây hụi 1.000.000đ của bà C làm đầu thảo mở ngày 25/01/2016âl gồm 46 chưng, một tháng khui 01 lần, chị H tham gia 02 chưng hốt ngày 25/4/2016âl được số tiền 28.540.000 đồng. Lãi suất từ ngày 31/5/2016dl (ngày 25/4/2016âl) đến ngày 31/12/2016 được tính: 28.540.000 đồng x 1,125%/tháng x 07 tháng = 2.247.525 đồng. Lãi suất từ ngày 01/01/2017 đến ngày xét xử được tính: 28.540.000 đồng x 1,66%/tháng x 15 tháng 10 ngày = 7.264.381 đồng. Tổng vốn và lãi bằng 38.051.906 đồng (28.540.000 đồng + 2.247.525 đồng + 7.264.381 đồng), đối trừ tiền chị H đã góp hụi sống 03 kỳ bằng 2.045.000 đồng, hụi chết 11 kỳ bằng 11.000.000 đồng, còn lại 25.006.906 đồng (38.051.906 đồng - 13.045.000 đồng) chị H có nghĩa vụ thanh toán cho bà C.

[7] Hốt chưng thứ 2 ngày 25/02/2017âl được số tiền 33.580.000 đồng. Lãi suất từ ngày 22/3/2017dl (ngày 25/02/2017âl) đến ngày xét xử được tính: 33.580.000 đồng x 1,66%/tháng x 12 tháng 20 ngày = 7.060.000 đồng. Tổng vốn và lãi bằng 40.640.000 đồng (33.580.000 đồng + 7.060.000 đồng, đối trừ tiền chị H đã góp hụi sống 13 kỳ bằng 8.630.000 đồng, hụi chết 01 kỳ bằng 1.000.000 đồng, còn lại 31.010.000 đồng (40.640.000 đồng - 9.630.000 đồng) chị H có nghĩa vụ thanh toán cho bà C.

[8] Xét thấy việc chị H nợ bà C 03 chưng hụi trên bằng 88.406.955 đồng nên việc bà C khởi kiện đòi lại 86.000.000 đồng là không vượt quá lãi suất theo

[9] Đối với số nợ tiền vay của bà N 10.000.000 đồng vào năm 2017 được chị H thừa nhận. Do đó, chị H có trách nhiệm trả lại cho bà N 10.000.000 đồng tiền vay là có căn cứ. Đối với lãi suất bà N không yêu cầu và việc trả lãi của chị H 03 tháng bằng 1.500.000 đồng các đương sự cũng không đặt ra yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét là phù hợp.

[10] Đối với số nợ hụi do chị H, anh T làm chủ đầu thảo và nợ bà N dây hụi 500.000đồng mở ngày 25/02/2016 và ngày 20/8/2016. Bà N, chị H trình bày phù hợp nhau hai dây hụi đã đình hụi và xác định được các lần bà N đã góp vào. Mặc dù giữa bà N, chị H thống nhất chị H hoàn trả lại số tiền bà N được hưởng 500.000đồng/01 lần góp tiền là chưa phù hợp với quy định tại Điều 10 Nghị định số 144/2006/NĐ – CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường. Do đó, Tòa án cần điều chỉnh lại mức lãi suất bà N được hưởng từ ngày góp tiền cho đến ngày xét xử, lãi suất dây hụi 500.000đồng mở ngày 25/02/2016 được tính như sau: Dây hụi 500.000đồng mở ngày 25/02/2016âl, một tháng khui 02 lần gồm 39 phần, bà N tham gia 01 phần góp được 18 lần theo trình bày của chị H đình hụi ngày 25/11/2016âl là có căn cứ, phù hợp với sổ theo dõi hụi chị H cung cấp. Lãi suất từ ngày 02/4/2016dl (ngày 25/02/2016âl) đến ngày 31/12/2016 được tính: góp lần thứ nhất 340.000 đồng x 1,125%/tháng x 09 tháng (tính tròn tháng) = 34.425 đồng; góp lần thứ hai 325.000 đồng x 1,125%/tháng x 08 tháng 15 ngày = 31.078 đồng; góp lần thứ ba 385.000 đồng x 1,125%/tháng x 08 tháng = 34.650 đồng; góp lần thứ tư 300.000 đồng x 1,125%/tháng x 07 tháng 15 ngày = 23.626đồng; góp lần thứ năm 315.000 đồng x 1,125%/tháng x 07 tháng = 24.806đồng; góp lần thứ sáu 310.000 đồng x 1,125%/tháng x 06 tháng 15 ngày = 22.668 đồng; góp lần thứ bảy 295.000 đồng x 1,125%/tháng x 06 tháng = 19.912đồng; góp lần thứ tám 320.000 đồng x 1,125%/tháng x 05 tháng 15 ngày = 19.800đồng; góp lần thứ chín 315.000 đồng x 1,125%/tháng x 05 tháng = 17.718 đồng; góp lần thứ mười 315.000 đồng x 1,125%/tháng x 04 tháng 15 ngày = 15.946 đồng; góp lần thứ mười một 300.000 đồng x 1,125%/tháng x 04 tháng = 13.500đồng; góp lần thứ mười hai 295.000 đồng x 1,125%/tháng x 03 tháng 15 ngày = 11.615 đồng; góp lần thứ mười ba 310.000 đồng x 1,125%/tháng x 03 tháng = 10.462 đồng; góp lần thứ mười bốn 290.000 đồng x 1,125%/tháng x 02 tháng 15 ngày = 8.156 đồng; góp lần thứ mười lăm 340.000 đồng x 1,125%/tháng x 02 tháng = 7.650đồng; góp lần thứ mười sáu 305.000 đồng x 1,125%/tháng x 01 tháng 15 ngày = 5.146 đồng; góp lần thứ mười bảy 330.000 đồng x 1,125%/tháng x 01 tháng = 3.712đồng. Lãi suất từ ngày 01/01/2017 đến ngày xét xử được tính tổng vốn góp 18 kỳ bằng 5.710.000 đồng x 1,66%/tháng x 15 tháng 10 ngày = 1.453.385 đồng. Tổng vốn và tổng số lãi trên bằng 7.468.255 đồng (5.710.000 đồng + 1.758.255 đồng) chị H phải hoàn trả lại cho bà N.

[11] Hụi 500.000đồng mở ngày 30/8/2016âl, một tháng khui 02 lần gồm 35 chưng. Lãi suất từ ngày 30/9/2016dl (ngày 30/8/2016âl) đến ngày 31/12/2016

[12] Như vậy, tổng tiền vay và tiền vốn lãi hụi chị H phải trả cho bà N bằng 19.901.339 đồng. Số tiền bà N không được chấp nhận bằng 2.598.661 đồng.

[13] Số nợ trên của chị H phát sinh trong thời kỳ hôn nhân với anh T và việc chị H tham gia hụi, mượn nợ nhằm mục đích chi phí sinh hoạt trong gia đình, nuôi con nên anh T cũng phải có trách nhiệm trả số nợ trên là phù hợp.

[14] Án phí dân sự sơ thẩm: Chị H và anh T thuộc hộ nghèo và có đơn xin miễn án nên được Hội đồng xét xử xem xét miễn toàn bộ. Bà N và chị K mỗi người phải chịu 300.000 đồng tiền án phí trên số tiền không được chấp nhận.