Bản án 213/2018/QĐDS-PT — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

NHÂN!DANH!

NƯỚC!CỘNG!HÒA!XÃ!HỘI!CHỦ!NGHĨA!VIỆT!NAM!

TÒA!ÁN!NHÂN!DÂN!THÀNH!PHỐ!HỒ!CHÍ!MINH!

Với thành phần giải quyết việc dân sự:

Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Kim Quy - Thẩm phán

Thẩm phán: Ông Trịnh Đắc Phú

Thẩm phán: Bà Phan Thị Tú Oanh

Thư ký phiên họp: Bà Huỳnh Thụy Yến Vy - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Yến Oanh - Kiểm sát viên.

Trong ngày 07 tháng 02 năm 2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự thụ lý số 12/2018/TLPT-DS ngày 10 tháng 01 năm 2018 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người đã chết” theo Quyết định mở phiên họp số 270/2018/QĐ-PT ngày 16 tháng 01 năm 2018.

1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:"Ông Trần Ngọc T, sinh năm 1955

Địa chỉ: Số 133/21 Đường R, Phường E, Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh.

2."Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

2.1 Bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1957

2.2 Ông Trần Quốc D, sinh năm 1983

2.3 Ông Trần Quốc H, sinh năm 1984

2.4 Bà Trần Thị Thúy A, sinh năm 1986

2.5 Ông Trần Quốc O, sinh năm 1987

Cùng địa chỉ: Số 133/21 Đường R, Phường E, Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Những vấn đề yêu cầu Tòa án giải quyết: Ông Trần Ngọc T yêu cầu Tòa án nhân dân Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết việc dân sự về việc tuyên bố ông Trần Quốc H, sinh năm 1992; nơi cư trú cuối cùng tại số 115B Đường R, Phường E, Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh là đã chết.!!

NHẬN!ĐỊNH:!

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên họp, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Về hình thức: Ngày 20/12/2017, Viện kiểm sát nhân dân Quận Q có quyết định kháng nghị Quyết định giải quyết việc dân sự số 349/2017/QĐDS-ST ngày 18/12/2017 của Tòa án nhân dân Quận Q theo thủ tục phúc thẩm. Căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì việc kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận Q là còn trong thời hạn kháng nghị. Về nội dung:

- Theo Khoản 1 Điều 392 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định “Trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết, Tòa án ra quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết”. Như vậy, Tòa án nhân dân Quận Q có nghĩa vụ phải ra quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố chết đăng tải trên phường tiện thông tin đại chúng chứ không phải người yêu cầu. Đồng thời theo Khoản 2 Điều 388 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định thời hạn thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố mất tích là 04 tháng, kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên. Tuy nhiên chưa hết thời hạn này mà Tòa án nhân dân Quận Q đã mở phiên họp tuyên bố chết đối với ông Trần Quốc H là không phù hợp với quy định của pháp luật.

- Việc ông Trần Ngọc T đăng tải thông tin “TÌM NGƯỜI TÊN LÀ: TRẦN QUỐC H. Sinh năm 1992. Đi lạc vào năm 1997. Hiện ai đang biết hoặc nuôi dưỡng cháu xin liên hệ về gia đình xin hậu tạ. Anh T (xxxxxxxxxx)” trên báo Tuổi trẻ ngày 27/7/2017 là chỉ thể hiện tìm người tên là Trần Quốc H chứ không có những nội dung quy định tại Điều 388 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

- Việc Tòa án nhân dân Quận Q nhận định: Ông Trần Quốc H bị thất lạc từ năm 1997 đến nay, lẽ ra tại thời điểm từ năm 1997 đến năm 2008 ông Trần Ngọc T phải có nghĩa vụ thông báo với Công an Phường E nơi ông H đăng ký thường trú để được xóa tên trong sổ hộ khẩu và tiến hành đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng để tìm kiếm tung tích của ông H nhưng ông T không thực hiện. Nhận định trên của Tòa án nhân dân Quận Q là không đúng quy định của pháp luật vì luật không quy định ông T có nghĩa vụ phải thông báo cho Công an Phường nơi cư trú để xóa tên ông H trong sổ hộ khẩu và tiến hành đăng tải trên các phương tiện đại chúng để tìm kiếm tung tích của ông H.

2

- Tại trang 3 của Quyết định giải quyết việc dân sự số 349/2017/QĐDS-ST ngày 18/12/2017 của Tòa án nhân dân Quận Q có nội dung: “Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến và đề nghị: Về thủ tục tố tụng Thẩm phán đã thực hiện đúng trình tự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Về nội dung đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông T.”

Theo Quyết định nêu trên, Tòa án nhân dân Quận Q ghi nhận việc phát biểu ý kiến của đại diện Viện kiểm sát về thủ tục tố tụng, tuy nhiên trong biên bản phiên họp ngày 18/12/2017 lại ghi nhận kiểm sát viên không đọc bài phát biểu và không phát biểu về nội dung tố tụng theo quy định của pháp luật. Cũng như, sự sai sót của Tòa án nhân dân Quận Q khi ghi nhận Thẩm phán đã thực hiện trình tự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự mà không phải là tuân theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 .

Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm Phán, Hội đồng phúc thẩm đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Về nội dung:

Nhận định của Tòa án nhân dân Quận Q là không đúng quy định của pháp luật vì luật không quy định ông T có nghĩa vụ phải thông báo cho Công an Phường nơi cư trú để xóa tên ông H trong sổ hộ khẩu. Tòa án áp dụng Điều 388 Tố tụng dân sự để xét đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là không chính xác.

Tòa án không thực hiện việc ra quyết định thông báo tìm kiếm ông H trên phương tiện thông tin đại chúng là trái quy định của pháp luật, vi phạm nghiêm trong về thủ tục tố tụng. Tòa án áp dụng Điều 393, Điều 68 để ra quyết định trong trường hợp tuyên bố chết là trái quy định của pháp luật.

Đề nghị Hội đồng phúc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh. Hủy Quyết định giải quyết việc dân sự số 349/2017/QĐDS-ST ngày 18/12/2017 của Tòa án nhân dân Quận Q.

Từ những nhận định nêu trên và đề nghị của đại diện viện kiểm sát là có cơ sở;

Căn cứ điểm c Khoản 2 Điều 375 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, hủy Quyết định giải quyết việc dân sự số 349/2017/QĐDS-ST ngày 18/12/2017 của Tòa án nhân dân Quận Q.

Bởi các lẽ trên;

QUYẾT!ĐỊNH:!

Căn cứ điểm c Khoản 2 Điều 375 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Tuyên!xử:!!!!!!!!!!

3 1. Chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Quận Q. Hủy Quyết định giải quyết việc dân sự số 349/2017/QĐDS-ST ngày 18/12/2017 của Tòa án nhân dân Quận Q, Thành phố Hồ Chí Minh. Giao hồ sơ về cho Tòa án nhân dân Quận Q để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. 2. Về lệ phí: Lệ phí dân sự sơ thẩm: Sẽ được quyết định khi vụ án được giải quyết lại. 3. Quyết định phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.