Bản án 21/2020/HS-PT — Hình sự

[1] Về thủ tục tố tụng: đơn kháng cáo của bị cáo và đại diện hợp pháp của bị hại gửi đến Tòa án trong thời hạn kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Tại phiên tòa phúc thẩm; người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại có đơn xin xét xử vắng mặt nhưng có cung cấp cho Hội đồng xét xử bài bảo vệ cho bị hại và được đại diện hợp pháp của bị hại đồng ý; bị cáo, người bào chữa cho bị cáo, đại diện hợp pháp của bị hại không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về nội dung: lời khai của bị cáo trong quá trình điều tra, tại phiên tòa sơ thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm không thống nhất với nhau về nguyên nhân gây ra thương tích cho bị hại. Cụ thể: có lúc bị cáo khai phóng đoạn tre trúng phần đầu xe mô tô do bị hại điều khiển, trúng khu vực mặt nạ trước của xe (bút lục số 637, 640) làm bị hại té ngã xe xuống đường gây thương tích, nhưng qua xem xét bản ảnh xe mô tô biển số xxLx-xxxx do bị hại điều khiển (ảnh số 11, 14) không thấy mặt nạ xe bị bể, mặc khác bị cáo có lời khai: tôi cầm đoạn tre trên tay phải phóng thẳng đoạn tre theo dạng đầu đoạn tre hướng về phía bị hại (giống như mũi tên bay về đích), tôi thấy đoạn tre bay ở phía trước bị hại, nghĩa là đoạn tre bay cao hơn phần xe mô tô (trên phần đầu xe) nhưng không trúng bị hại, lúc đó tôi thấy bị hại đảo tay lái và ngã xe xuống phần lề lộ (bút lục số 648), và qua xem xét bản ảnh thực nghiệm điều tra (ảnh số 13, 14, 15, 16, 17) thì thấy vị trí bị cáo cầm đoạn tre đứng ngang với vị trí xe mô tô do bị hại đang điều khiển chạy đến, vì vậy lời khai của bị cáo cho rằng phóng đoạn tre trúng mặt nạ xe của bị hại làm bị hại té ngã xuống đường gây thương tích là không có cơ sở; có lúc bị cáo khai: tôi khẳng định dùng khúc cây tre ném về hướng bị hại nhưng hoàn toàn không trúng vào người bị hại cũng không trúng vào xe của bị hại, vì lúc đó tôi thấy đoạn tre bay qua mặt bị hại, nghĩa là đoạn tre bay ở phía trước bị hại (bút lục số 644, 745), tại phiên tòa phúc thẩm bị cáo khai phóng đoạn tre thẳng về hướng bị hại nhưng không xác định được có trúng bị hại hay không do bị cáo có uống rượu say, nhưng qua xem xét biên bản thực nghiệm điều tra (bút lục số 594), bản ảnh thực nghiệm điều tra (ảnh số 13, 14, 15, 16, 17), biên bản khám nghiệm hiện trường và bản ảnh vật chứng (bút lục số 13, 695, 696) thì thấy vị trí bị cáo cầm đoạn tre đứng ngang với vị trí xe mô tô do bị hại đang điều khiển chạy đến và cách nhau là 2,1 mét, chiều dài đoạn tre là 142cm, vì vậy lời khai của bị cáo cho rằng phóng đoạn tre nhưng không trúng bị hại và cũng không trúng xe của bị hại là không có cơ sở; có lúc bị cáo khai: tôi chỉ nhìn thấy đoạn tre tôi ném trúng vào bị hại nhưng tôi không xác định được vị trí trúng cụ thể là ở người hay ở xe, tôi khẳng định là trúng vào bị hại, lúc đầu tôi định dùng đoạn cây này đánh nhưng nghĩ sẽ gây ra hậu quả nặng cho bị hại nên tôi mới ném cây vào bị hại cho hả cơn giận của tôi (bút lục số 471), khi tôi cầm đoạn tre ném về phía bị hại tôi xác định có trúng vào bị hại, nhưng trúng vào vị trí nào tôi không xác định được do lúc đó bị hại đang chạy xe và sự việc xảy ra nhanh tôi không quan sát kỹ (bút lục số 54, 75); căn cứ vào Biên bản trích sao dữ liệu camera ghi hình, thể hiện: “quá trình rượt đuổi giữa Phạm Quốc T và Phan Văn L, hành động của L khi cầm cây ném vào hướng T” (bút lục số 08); căn cứ vào Kết luận giám định số: 3176/C09B ngày 22/7/2019 của Phân Viện khoa học hình sự tại Thành phố Hồ Chí Minh: “phát hiện thấy nội dung tập tin hình ảnh (video) gửi giám định có tên: “tn.mp4” (tại thời gian hiển thị 17 giờ 30 phút 15 giây ngày 03/5/2018) ghi nhận hình ảnh một người đứng trên đường có hành vi vung tay phóng/ném 01 vật (không rõ vật gì) hướng vào người điều khiển xe mô tô, sau đó người điều khiển xe mô tô này gục đầu xuống tay lái xe mô tô và lao vào lề đường bên trái hướng đang di chuyển” (bút lục số 603); căn cứ vào Bản kết luận giám định pháp y về thương tích số: 145/19/TgT ngày 09/10/2019 của Phân Viện pháp y quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh kết luận: “thương tích vùng đầu nạn nhân Phạm Quốc T phù hợp với do bị tác động bằng khúc tre mẫu vật gửi giám định gây ra. Nếu anh Phan Văn L đánh trúng hoặc phóng trúng thì đều gây ra thương tích nêu trên” (bút lục số 607, 608). Căn cứ vào lời khai nêu trên của bị cáo (tại các bút lục số 471, 54, 75) kết hợp với các tài liệu, chứng cứ thu thập được (tại các bút lục số 08, 603, 607, 608), với lời khai của bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm có cơ sở xác định chính bị cáo đã cầm đoạn tre phóng trúng vào vùng đầu của bị hại làm bị hại gục đầu xuống tay lái xe mô tô và xe lao ngã vào lề đường bên trái hướng đang di chuyển, hậu quả bị hại bị thương tích. Việc bị cáo có lúc khai phóng đoạn tre nhưng không trúng xe của bị hại và cũng không trúng bị hại, có lúc khai phóng đoạn tre trúng xe bị hại làm bị hại ngã xuống đường gây thương tích, có lúc khai phóng đoạn tre làm bị hại hoảng sợ té ngã xe gây thương tích còn đoạn tre có trúng bị hại hay không thì bị cáo không xác định được; đây là những lời khai không có cơ sở nhằm né tránh trách nhiệm hình sự của bị cáo. Tuy nhiên; trong quá trình điều tra và tại phiên tòa sơ thẩm bị cáo đều thừa nhận có phóng đoạn tre về hướng của bị hại, tại phiên tòa phúc thẩm bị cáo thừa nhận phóng đoạn tre về hướng bị hại nhằm mục đích gây thương tích cho bị hại trong khi bị hại đang điều khiển xe mô tô là nguồn nguy hiểm cao độ thì bị cáo cũng phải chịu trách nhiệm về hành vi và hậu quả do bị cáo gây ra cho bị hại. Từ các tài liệu, chứng cứ nêu trên có cơ sở xác định: vào khoảng 17 giờ 30 phút ngày 03/5/2018, tại ấp P, xã PT, huyện B, tỉnh Bến Tre. Xuất phát từ nguyên cớ nhỏ nhen rượt đuổi xe mô tô với nhau trên đường, bị cáo Phan Văn L đã dùng đoạn cây tre phóng trúng vào vùng đầu của anh Phạm Quốc T trong khi anh T đang điều khiển xe mô tô, hậu quả gây tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể do thương tích cho anh Phạm Quốc T là 90%. Với ý thức, hành vi, hung khí gây án và hậu quả xảy ra, Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử và tuyên bố bị cáo Phan Văn L phạm “Tội cố ý gây thương tích” với tình tiết định khung tăng nặng “dùng hung khí nguy hiểm” và “có tính chất côn đồ” theo quy định tại điểm d khoản 4 (thuộc điểm a, i khoản 1) Điều 134 của Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

[3] Xét kháng cáo của bị cáo Phan Văn L yêu cầu giảm nhẹ hình phạt và kháng cáo của đại diện hợp pháp của bị hại yêu cầu tăng nặng hình phạt đối với bị cáo, thấy rằng: Tòa án cấp sơ thẩm đã cân nhắc tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo như: bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; bị cáo có các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự, sau khi phạm tội đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã bồi thường cho đại diện hợp pháp của bị hại 250.000.000 đồng, đại diện hợp pháp của bị hại có yêu cầu giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo, gia đình bị cáo có người thân có công với đất nước; các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo được quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54 của Bộ luật Hình sự, đã xử phạt bị cáo 05 năm tù. Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy: mặc dù bị cáo được Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54 của Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên thấy rằng; bị cáo là người thành niên, có năng lực trách nhiệm hình sự, chỉ vì nguyên cớ nhỏ nhen rượt đuổi xe trên đường nhưng bị cáo đã dùng đoạn cây tre là hung khí nguy hiểm đứng chặn đường bị hại, bị hại thấy sợ nên quay đầu xe bỏ chạy theo hướng ngược lại thì bị cáo tiếp tục đuổi theo vượt qua mặt bị hại rồi đứng chờ, khi bị hại điều khiển xe mô tô là nguồn nguy hiểm cao độ chạy đến thì bị cáo cầm đoạn cây tre phóng trúng vùng đầu bị hại, hậu quả gây tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể do thương tích cho bị hại là 90%; sau khi phóng đoạn cây tre trúng bị hại thì bị cáo lên xe chạy trốn bỏ mặc cho bị hại đang trong tình trạng nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng mà thương tích của bị hại nếu không được cấp cứu kịp thời có thể tử vong, cho đến khi Cơ quan điều tra trích xuất camera an ninh mới phát hiện bị cáo là người gây thương tích cho bị hại; trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo có lời khai không phù hợp nhau nhằm né tránh trách nhiệm hình sự của mình, đã gây khó khăn cho các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải quyết vụ án; tại phiên tòa phúc thẩm bị cáo thừa nhận câu nói “mày hết thời rồi” là có ý cảnh báo sẽ gây thương tích cho bị hại; bị cáo thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý, hành vi phạm tội của bị cáo là rất nghiêm trọng, gây nguy hại rất lớn cho xã hội, đã xâm hại đến sức khỏe của bị hại dẫn đến bị hại phải sống đời sống thực vật, gây bất bình, phẫn nộ trong nhân dân, gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội, từ khi xét xử sơ thẩm đến nay bị cáo cũng chưa bồi thường thêm khoản tiền nào cho bị hại trong khi bị hại rất cần tiền để điều trị thương tích cũng như chi phí trong cuộc sống. Từ những tình tiết nêu trên, xét thấy hành vi phạm tội của bị cáo cần phải xử lý thật nghiêm mới đủ sức răn đe bị cáo và phòng ngừa chung; bị cáo phạm tội có 02 tình tiết định khung tăng nặng, gây tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể do thương tích cho bị hại rất cao nhưng Tòa án cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng là không đúng với tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội; tại cấp phúc thẩm bị cáo không phát sinh tình tiết mới có ý nghĩa giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đại diện hợp pháp của bị hại cung cấp giấy ra viện đề ngày 25/02/2020 chứng minh bị hại bị động kinh, viêm phổi, không xác định vi sinh vật, di chứng tổn thương nội sọ G40, J18, T90.5 để yêu cầu tăng nặng hình phạt đối với bị cáo. Xét thấy quyết định của Bản án sơ thẩm về phần hình phạt đối với bị cáo là chưa nghiêm, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy không có căn cứ để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo nên không chấp nhận kháng cáo yêu cầu giảm nhẹ hình phạt của bị cáo, mà có căn cứ để tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo nên cần áp dụng điểm a khoản 2 Điều 357 của Bộ luật Tố tụng hình sự, chấp nhận kháng cáo của đại diện hợp pháp của bị hại, sửa Bản án sơ thẩm, tăng hình phạt đối với bị cáo là phù hợp.

[4] Kiểm sát viên đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị cáo và đại diện hợp pháp của bị hại, giữ nguyên Bản án sơ thẩm là không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử phúc thẩm nên không được chấp nhận.

[5] Người bào chữa cho bị cáo đề nghị chấp nhận kháng cáo yêu cầu giảm nhẹ hình phạt của bị cáo, xử phạt bị cáo 04 năm tù là chưa nghiêm, không đúng với tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội nên không được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[6] Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại đề nghị chấp nhận kháng cáo của đại diện hợp pháp của bị hại, tăng mức hình phạt đối với bị cáo là có căn cứ pháp luật nên được Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận.

[7] Về án phí: do kháng cáo không được chấp nhận nên bị cáo phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.