Bản án 21/2020/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về áp dụng pháp luật tố tụng: Xét đơn khởi kiện của bà T, các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, nhận thấy đây là vụ án “Tranh chấp về hợp đồng vay tài sản”. Điều 429 của Bộ luật dân sự quy định thời hiệu để yêu cầu giải quyết tranh chấp về hợp đồng dân sự là 03 năm kể từ ngày quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Giấy vay tiền ngày 12/01/2017, thời hạn trả tiền ngày 12/02/2017; Giấy vay tiền ngày 09/3/2017, thời hạn trả tiền ngày 19/6/2017. Ngày 01/10/2018, bà T khởi kiện, nên thời hiệu khởi kiện vẫn còn. Bị đơn bà N có đăng ký hộ khẩu thường tại thôn S, xã A, huyện Đ, tỉnh Đắk Nông. Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil thụ lý và giải quyết vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” đúng thẩm quyền quy định tại điểm b khoản 1 Điều 39, khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Trong quá trình giải quyết vụ án, bà N đã được tống đạt trực tiếp và được niêm yết các văn bản tố tụng nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Tòa án tiến hành giải quyết vụ án vắng mặt bà N là đúng theo quy định tại Điều 227 và Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bà N vắng mặt, không cung cấp chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, cũng như đưa ra quan điểm để phán bác lại yêu cầu của bà T. Theo khoản 4 Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự “Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ việc”. Như vậy, bà N phải chịu hậu quả về việc không đưa ra được và không đưa ra đủ chứng cứ để bảo vệ cho quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

[3] Về nội dung: Bà T yêu cầu bà N trả nợ tiền gốc 150.000.000 đồng (một trăm năm mươi triệu đồng), theo giấy vay tiền ngày 12/01/2017 và ngày 09/3/2017. Hai giấy vay tiền đều có chữ ký của bà N. Hai giấy vay tiền thể hiện tổng số tiền vay là 170.000.000 đồng, bà N đã trả được 20.000.000 đồng (ngày trả 09/3/2017) và còn nợ lại số tiền gốc 150.000.000 đồng.

[3.1] Biên bản tự khai và biên bản lấy lời khai của bà N: Bà N thừa nhận có vay tiền của bà T với số tiền 150.000.000 đồng vào ngày 12/01/2017 và ngày 09/3/2017. Tình tiết nêu trên, các bên đều thừa nhận nên không cần chứng minh, phù hợp với khoản 2 Điều 92 của Bộ luật tố tụng dân sự: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”. Như vậy, giao dịch vay tài sản giữa bà N với bà T có ký xác nhận nợ, có thời hạn thanh toán, có đầy đủ chữ ký của bà N, đã thể hiện ý chí tự nguyện của các bên trong việc vay tài sản. Giao dịch dân sự về vay tài sản giữa bà N với bà T là có thật.

[3.2] Bà N cam kết đến ngày 12/2/2017 và ngày 19/6/2017 thanh toán tiền cho bà T nhưng bà N không thực hiện đúng cam kết. Khi đến hạn thanh toán nợ, bà N không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ cho bà T là vi phạm thực hiện nghĩa vụ dân sự và nghĩa vụ trả tiền. Khoản 1 Điều 466 của Bộ Luật dân sự quy định “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn….”.

[3.3] Hội đồng xét xử xét thấy, cần công nhận hợp đồng vay tài sản giữa bà N và bà T theo giấy vay tiền ngày 12/1/2017 và ngày 09/3/2017. Về cơ bản nội dung các bên thỏa thuận là phù hợp với các quy định của pháp luật về hợp đồng vay tài sản nói riêng và hợp đồng dân sự nói chung. Điều 463 Bộ luật dân sự quy định: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy đình”.

[3.4] Ngày 18/6/2019, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Đắk Nông đã có kết luật giám định “Chữ ký, chữ viết mang tên N dưới mục người vay tiền, đã nhận đủ tiền trên tài liệu và dưới mục người vay trên tài liệu so với chữ ký, chữ viết của N trên tài liệu mẫu so sánh là do cùng một người ký, viết ra”. Như vậy, chữ ký, chữ viết trên giấy vay tiền do bà T cung cấp làm căn cứ khởi kiện là đúng chữ ký, chữ viết của bà N ký nên bà N phải chịu trách nhiệm với nội dung mình đã ký xác nhận.

[3.5] Lãi trong hạn: Bà T không yêu cầu nên không đặt ra giải quyết.

[3.6] Lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền: Bà T yêu cầu bà N phải chịu lãi suất chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền là 10%/năm, theo quy định tại khoản 2 Điều 357 và khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự. Khoản 4 Điều 466 của Bộ Luật dân sự năm 2015 quy đinh “Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi với mức lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của bộ luật này trên số tiền châm trả tương ứng với thời gian châm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác”. Yêu cầu của bà T là có cơ sở nên hội đồng xét xử xét thấy cần chấp nhận. Cụ thể như sau:

[4] Từ những căn cứ, lập luận nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy cần chấp nhận đơn khởi kiện của bà T và buộc bà N có nghĩa vụ trả số tiền gốc 150.000.000 đồng (một trăm năm mươi triệu đồng) và tiền lãi đến ngày 30/7/2020 là 48,055,000 đồng (bốn tám triệu không trăm năm mươi lăm ngàn đồng) cho bà T là có cơ sở. Từ ngày 31/7/2020, bà N phải tiếp tục chịu lãi suất theo khoản 2 Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự đối với số tiền nợ gốc là 150,000,000 đồng do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền.

[5] Tại phiên tòa xét xử, nguyên đơn bà T (đã nộp đơn) xin rút đơn yêu cầu và hủy bỏ Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT, ngày 28/01/2019, về cấm thực hiện hành vi nhất định đối với thửa đất số 215, tờ bản đồ số 8, diện tích 589 m2, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CE 099303 do UBND huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông cấp ngày 31/3/2017, đứng tên N, lô đất tọa lạc xã A, huyện Đ, tỉnh Đắk Nông. Người yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đề nghị hủy bỏ, quy định tại điểm a khoản 1 Điều 138 Bộ luật tố tụng dân sự. Hội đồng xét xử xét thấy nên cần chấp nhận.

[6] Trong quá trình giải quyết, bà T chỉ yêu cầu một mình bà N phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền theo giấy vay tiền. Qua xác minh Ban quản T thôn và Ban tư pháp xã A, chồng bà N là ông K đã chết từ năm 2014. Nên yêu cầu của bà T là có cơ sở.

[7] Về án phí dân sự: Yêu cầu của bà T được chấp nhận nên bà N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, cụ thể như sau: 198,055,000 đồng x 5% = 9,903,000 đồng. Hoàn trả 3.750.000 đồng (ba triệu bảy trăm năm mươi ngàn đồng) tiền tạm ứng án phí cho bà T, theo biên lai thu tạm ứng án phí lệ phí số 0003216, ngày 01/10/2018 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông.

[8] Chi phí tố tụng: Bà T có đơn và đóng tạm ứng chi phí giám định chữ ký, chữ viết với số tiền 4.600.000 đồng. Chi phí thực tế giám định chữ ký hết 4.600.000 đồng. Bà T yêu cầu Trưng cầu giám định và có kết quả đúng với yêu cầu của bà T nên không phải chịu chí phí giám định, bị đơn bà N phải chịu chi phí giám định với số tiền 4.600.000 đồng. Do đó, Hội đồng xét xử buộc bà N phải hoàn trả cho bà T số tiền 4.600.000 đồng là có cơ sở.

[9] Trong giấy vay tiền ngày 12/01/2017, bên trái và bên dưới của tờ giấy có ghi: “Số tiền 50 mượn triệu N mượn đem sang cho M” và “Đã làm giấy cho chị T không liên quan đến N” không ai ký xác nhận. Tuy nhiên, tại phiên tòa bà T không thừa nhận nôi dụng trên. Bà N được quyền khởi kiện bà T nếu có đủ chứng cứ để chứng minh bà M đã trả cho bà T số tiền 50 triệu đồng được ghi nội dung bên trái và bên dưới tờ giấy vay tiền ngày 12/1/2017, tại phiên tòa bà T đồng ý.

[10] Xét quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đắk Mil tại phiên toà là có căn cứ, Hội đồng xét xử chấp nhận.