Bản án 21/2020/DS-ST — Dân sự

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L khởi kiện yêu cầu ông Hồ Xuân H phải thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận mua bán xe ô tô. Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp về giao dịch dân sự, hợp đồng dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn ông Hồ Xuân H trú tại quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Bị đơn ông Hồ Xuân H đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Quốc E và Văn phòng công chứng N đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai để tham gia tố tụng tại phiên tòa, nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 227 và 228 Bộ luật Tố tụng dân sự để tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Ngày 19.6.2017, tại Văn phòng công chứng N ông Hồ Xuân H đã lập hợp đồng mua bán xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 với ông Lê Quốc E theo hồ sơ số công chứng: 4000 quyển số 06/TP-CC-SCC/HĐGD. Hành vi lừa bán chiếc xe ô tô nói trên của ông Hồ Xuân H cho ông Lê Quốc E đã cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và tại Bản án số 223/2019/HS-PT ngày 12.8.2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã xác định ông Hồ Xuân H chiếm đoạt của ông Lê Quốc E số tiền 400.000.000 đồng; việc làm thủ tục công chứng chuyển nhượng ngày 19.6.2017 tại Văn phòng công chứng N là thủ đoạn để chiếm đoạt tài sản đồng thời buộc ông Hồ Xuân H phải bồi thường cho ông Lê Quốc E số tiền 400.000.000 đồng. Đây là sự việc đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Do đó, hợp đồng mua bán xe lập ngày 19.6.2017 giữa ông Hồ Xuân H và ông Lê Quốc E là vô hiệu theo quy định tại Điều 127, 407 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập theo quy định tại Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Việc ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng mua bán xe giữa ông Hồ Xuân H với ông Lê Quốc E vô hiệu là có căn cứ, cần được chấp nhận.

Ông Hồ Xuân H xác nhận, khi lập hợp đồng mua bán xe ngày 19.6.2017 tại Văn phòng công chứng N, ông H đã giao Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số: 034913 do Phòng cảnh sát giao thông - Công an Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 10.3.2017 cho ông Lê Quốc E. Ông E vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án nhưng căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ thu thập được, trong đó có Biên bản ghi lời khai ngày 13.11.2017 (bút lục 104), thì ông E cũng thừa nhận ông H đã giao cho mình giấy đăng ký xe ô tô nói trên. Do hợp đồng mua bán xe giữa ông Hồ Xuân H và ông Lê Quốc E bị vô hiệu, nên theo quy định tại khoản 2 Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015, ông Lê Quốc E phải hoàn trả lại cho ông Hồ Xuân H giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô đã nhận; đối với số tiền mua bán xe giữa ông Hồ Xuân H và ông Lê Quốc E đã được giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Cả ông Hồ Xuân H, ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L đều thống nhất xác nhận vào tháng 3 năm 2017, ông Hồ Xuân H đã bán cho vợ chồng ông Bảo T chiếc xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 với giá 300.000.000 đồng. Hai bên chỉ giao kết bằng lời nói mà không lập hợp đồng mua bán bằng văn bản, ông H đã nhận đủ tiền bán xe, vợ chồng ông T đã nhận xe để sử dụng. Như vậy, có căn cứ để xác định giữa ông Hồ Xuân H với ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L đã xác lập giao dịch dân sự là hợp đồng mua bán tài sản theo quy định tại Điều 116, 119, 385, 430 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Tại khoản 2 Điều 117 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định”. Để đăng ký sang tên xe, theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 10 Thông tư số 15/2014/TT-BCA ngày 04.4.2014 của Bộ Công an thì: “Giấy bán xe, cho, tặng xe của cá nhân phải có công chứng theo quy định của pháp luật về công chứng hoặc chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đối với chữ ký của người bán, cho tặng xe theo quy định của pháp luật về chứng thực”. Như vậy, giấy mua bán xe của cá nhân phải được lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực chữ ký của bên bán. Việc các bên chỉ thỏa thuận mua bán bằng lời nói mà không lập thành văn bản là chưa đảm bảo về mặt hình thức của giao dịch dân sự, chưa đảm bảo chứng từ chuyển quyền sở hữu xe để làm thủ tục đăng ký sang tên xe theo quy định tại Điều 11 Mục B Thông tư số 15/2014/TT-BCA ngày 04.4.2014 của Bộ Công an quy định về đăng ký xe.

Tuy nhiên, bên mua là vợ chồng ông Bảo T đã trả đủ tiền mua xe, bên bán là ông Hồ Xuân H đã nhận đủ tiền và giao xe cho vợ chồng ông Bảo T sử dụng sau thời điểm các bên xác lập thỏa thuận mua bán và hợp đồng đã được thực hiện trên thực tế. Vì vậy, ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L yêu cầu Tòa án công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 với ông Hồ Xuân H có hiệu lực pháp luật là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 129 của Bộ luật Dân sự năm 2015 cần được chấp nhận.

Khi bán xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 cho vợ chồng ông Bảo T, ông Hồ Xuân H chỉ giao xe mà chưa giao giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản (giấy đăng ký xe ô tô) cho bên mua là vi phạm nghĩa vụ của bên bán. Do đó, ông Hồ Xuân H phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ là giao lại giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô cho vợ chồng ông Bảo T để làm thủ tục đăng ký sang tên xe theo quy định của pháp luật. Hiện nay ông Hồ Xuân H đang phải chấp hành án tại trại giam, nên ông H đề nghị ông Lê Quốc E (người đang quản lý giấy đăng ký xe ô tô) phải giao giấy tờ này cho vợ chồng ông Bảo T. Nếu ông E không thực hiện, thì đề nghị Tòa án giải quyết cho vợ chồng ông Bảo T được đăng ký đối với chiếc xe nói trên. Xét yêu cầu của ông Hồ Xuân H được ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L đồng ý. Do đó, cần buộc ông Lê Quốc E phải giao bản chính Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số: 034913 do Phòng cảnh sát giao thông - Công an Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 10.3.2017 đứng tên Hồ Xuân H cho ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L.

Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.200.000 đồng (Một triệu hai trăm nghìn đồng), ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu và đã nộp đủ để thực hiện nên không đề cập giải quyết.

Án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm nên cần ghi nhận sự tự nguyện này.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, 227, 228, 266, 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ vào Điều 116, 117, 119, 129, 131, 385, 407 và 430 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 2 Điều 26 Nghi ̣ quyết số 326/2016/UBTVQH 12 ngày 30.12.2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện về “Tranh chấp hợp đồng mua bán xe” của ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L đối với ông Hồ Xuân H.

Xử:

1. Tuyên bố hợp đồng mua bán xe giữa ông Hồ Xuân H với ông Lê Quốc E theo hồ sơ công chứng số: 4000 quyển số 06/TP-CC-SCC/HĐGD ngày 19.6.2017 tại Văn phòng công chứng N vô hiệu.

2. Công nhận giao dịch dân sự là hợp đồng mua bán xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 giữa ông Hồ Xuân H với ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L có hiệu lực.

Buộc ông Lê Quốc E phải giao bản chính Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số: 034913 do Phòng cảnh sát giao thông - Công an Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 10.3.2017 đứng tên Hồ Xuân H cho ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L. Trường hợp ông Lê Quốc E không thực hiện nghĩa vụ giao trả giấy tờ xe nêu trên, thì ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L có quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để đăng ký sang tên đối với chiếc xe ô tô nhãn hiệu Madaz 2, biển kiểm soát 43A-256.48 theo quy định của pháp luật.

3. Về án phí:

Án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L tự nguyện chịu nhưng được khấu trừ vào 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 8762 ngày 31.12.2019 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Hải Châu. Ông Bảo T và bà Nguyễn Thị L đã nộp đủ án phí dân sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo:

Nguyên đơn có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.